mikudagur 30. oktober 1991síða 5

Nr. 201 — 30. oktober 1991 Javnaðarflokkurin fólksins flokkur? Síða 5 Javnaðarflokkurin á einum vegamóti »- Føroyskur politikkur hevur verið nógy merktur av hvørjir persónar hava myndað flokkarnar. Fyri at fáa fóroyskan politikk upp á eitt meira verdugt stóði, er neyðugt at vit endurskoða floksbygnaðin. Tað er av stórum týdningi at vit fáa floksapparatið at virka, soleiðis at vit fáa avgerðirnar á eitt breiðari grundarlag. Onkur vil halda, at hetta ikki ber til - tað ger tað. Tann, ið ikki góðtekur henda stýringarhátt, góðtekur diktatur...=, skrivar Hallstein Sigurðsson m. a. í dag. Við seinasta løgtingsval gjørdist Javnaðarflokk- urin tann stóri sigurs- harrin. Hann fekk ikki færri enn 10 lég- tingsfólk, mótvegis teim 7, hann hevði áðrenn val- ið. Hetta førdi sjálvsagt við sær, at flokkurin nú aftur skuldi mynda landsstýri - og sjálvandi eisini hava leiðsluna. Føroyskur politikkur tad reina kaos Nógv hevur verið kjakað um, hvgrt tað var rætt at fara í samgongu við Fólkaflokkin - ella ikki. Hendan spurningin haldi eg ikki hava so stóran týdning. Vit mugu minnast til, at skilið, sum valdaði í undanfarnu samgongum, var tað reina kaos. Tað lands- stýrið kann av røttum verða kallað >klandurs- landsstýrið< og mugu allir teir fimm flokk- arnir, sum skiftivís myndaðu tað, átaka sær heiðurin fyri at hava drigið politikkin niður á tað vanviðrisliga stødi, hann kom á. Kortini kann íkki sigast, at bitið var ser- liga stórt í andstøduni. Stutt sagt: Føroyskur politikkur gjørdist tað reina kaos. Fólkið hótt við uppsagnum Nú er so nærum ár liðið síðan valið. Samarbeiðið millum landsstýris- flokkarnar hevur gingið sera væl, og vit eru nú spent farin at hyggja eftir broytingunum. Hevur landsstýrið gjørt nakrar broytingar, so kunnu vit ikki siga at teir duga væl at »selja« sín politikk - í øllum føri, so eru broytingar- nar ringar at táa eyga á. Fólkið hevur tað so ikki betur, enn tað hevði áðrenn valið, nú upp- sagnarhóttanin hongur yvir høvdum okkara. Persónspolitikkur = flokspolitikkur? Hóast vit fingu floks- býtið á tingi í 1906, so hevur føroyskur poli- tikkur altíð verið mynd- aður av teimum persón- um, sum valdir hava verið. Soleiðis er eisini í dag, hóast flokkar sigast at vera hugsjónarliga ymiskir. So kunnu vit spyrja, hvør stýrir flokkunum? Eru tað bert teirra kosnu umboð, floksleiðsla, 10- kalfeløg, vinir og kenn- ingar hjá einstøkum poli- tikkarum ella kunnu allir flokslimir vera við til at taka avgerðir. Hyggja vit eftir Javn- aðarflokkinum í dag, so er hann skipaður við 10 løgtingsumbodum, fýra landsstýrisfólkum, starvsstjørn, floks- leiðslu og við lokalfel- øgum, umboðandi limir- nar i øllum valdómunum. Landsstýrismaður ikki tingsmaður Vanligur siður í Føroy- um hevur verið, at løg- tings- og landstýrisar- beiði hava verið ov nógv hjá einum persóni at havt. Tí hevur landsstýr- isfólk latið næsta manni á listanum løgtingssess- in, tá hann er farin í landsstýrið. Orsøkin til at lands- styrismadur fær so høga løn, må jú vera tann, at hann ikki skal hava annad arbeiði. So kunnu vit seta spur- ningin: - Er løgtingsarbetdid ikki »annad arbeiði<? Tað munnu teir, ið >- Broytingarnar eru ringar at fáa eyga á. Fólkið hevur tað so ikki betur, enn tað heyði áðrenn valið, nú uppsagnarhóttanin hongur yvir okkum«, sigur Hallstein Sigurðsson. áseta lønina í øllum føri halda, ti annars høvdu teir ikki givid sær sjålvum eina riviliga handverkaraløn (16.000 kr um månadin + allar møguligar snøklar), um arbeidid bert var hjåput- ur. Ti kunnu vit ikki siga annað, enn at tey vanvid- ra tingarbeiði, tá land- stýrisfólk ikki leggja løgtingssessin frá sær fyrr enn á ólavsgku. Bert løgmaður segði hesaferð sessin frá sær beinan- vegin. >Heitur sessur« at sleppa Tí er tað átaluvert at eitt av landsstýrisfólk- um javnaðarfloksins enn ikki hevur lagt løgtingssessin frå sær. Hvør er orsøkin til hetta? Hvat sigur flokk- urin, og hvat sigur valfelagið? Og hvat siga hini fólkini, sum eru stillað upp á sama lista? Sum veljarar hava vit krav upp á eina grund- geving! Tað kann ikki sigast annað enn at tað er hugaligt, at vit, sum ein arbeiðaraflokkur, enn hava verkamenn og sjó- menn umboðandi flokkin á ungi. Sum sjómaður ert tú sjálvsagt mangan burturstaddur og kann tað tí henda, at tú ikki fært møtt á tingi. Men tað kann undra, at sessurin ikki verður latin næsta manni á listanum, tá eitt nú Suðuroyarting- maður Javnaðarfloksins er ul skips. Brýtur niður demokratiska andan Hetta vit her hava nevnt er við ul at bróta niður tann demokratiska anda, sum átti at valdað í einum javnaðarflokki. Har átti slíkt at verið ein sjálvfylgja - hjá okkum eigur tað íkki at vera ein spurningur um persónar, men heldur hinvegin - at fáa so nógv fólk við í arbeiðið, sum til ber. Okkum nýtist ikki at fara langt, fyri at finna dómi um, hvat slíkt tørvandi floksdemokrati kann føra til. Taka vit Tjóðveldisflokkin, so minnast vit hvussu stór misnøgdin innanfloks var undir síðsta landsstýrið. Samarbeiðið millum landsstýris- og tingfólk- ið mótvegis meinigu limunum var syndarligt. So galið var tað, at sjálvt vit - uttanfyri standandi eygleiðarar - sóu hvussu tey bitust og slitust. Hetta var so uttan iva ein av stóru orsgkunum til at Tjóðveldisflokkur- in syndraðist til seinasta løgtingsval - og hesum burdu vit kunna lært av! Ikki diktatur - men demokrati Javnadarflokkurin er å einum vegamóti. Vit skulu hava nýggjan for- mann. Hesum er boðað frá, og á komandi lands- fundi skulu vit kjósa nýggja fólkið. Spurningurin er so, um tað er hetta sum er á- hugavert. Tað haldi eg nú ikki. Eg haldi at persóns- spurningarnir ikki eiga at standa fremst. Tað týd- ningarmesta er at vit fáa avgerðirnar á eitt so breitt grundarlag, sum gjørligt - at vit fáa floksapparatið at virka. Umboðini í floksleiðslu, lokalfeløgum o. s. v. skulu hava nakað at siga og tey skulu hava samá- byrgd av førda poliukki- num. Onkur vil siga at hetta als ikki kann lata seg gera - Tað er nevniliga demokratiið í fullari merking. Tann, ið heldur at lættari er at hava nøkur fá til at styra, g6dtekur ikki de- mokratiska styringar- háttin - hann góðtekur diktatur… xx 195 tað ger tað Hallstein Sigurðsson