mikudagur 30. oktober 1991síða 10

siða 10 Nr. 201 — 30. oktober 1991 HVØRJUM HAVA POLITIKARARNIR TÓ BÍÐAÐ VIÐ Í 20-30 ÅR? Her Í áravís hevur verið ávarað ímóti oyðingini av fugl- inum, sum býr í føroysku fuglabjørgunum. Serliga hava skúvoying- ar verið ófgrir at tikið til orða ímóti hesi ræðuligu oyðing, ið nú meira enn nakrantíð gevur seg til kennar í tí, at als eingin fuglur er eftir. Tá lomvigin var uppá tað mest, taldu teir síðst í S0'unum ikki færri enn 1.054 pisur í Royðuspíld- ini í Sølturhålsi í Skúvoy. Men longu í 60'unum byrjaði niðurgongdin, og tá vendu skúvoyingar sær til myndugleikarnar fyri at biðja um friðing. Hendan umbøn var til fánýtis, og einki hendi. Í 70'unum vóru aftur tvær umbønir frá skúvoy- ingum um at fáa lomvigan friðaðan. Tær fingu sama svar, og einki hendi. Síðani hevur fleiri ferðir verið biðið um friding, men uttan nakað veruligt úrslit. Sjey pisur eftir Tá skúvoyingar i summ- ar vóru á Royðuspíldini, taldu teir sjey (7) lomviga- pisur — í fjør vóru tær bert 47! So her er einki at ivast i, at niðurgongdin er VÍS. Hvussu ngkur pisa skal vera eftir komandi summ- ar, kann eingin fata. Í londunum uttanum okkum — Noregi í 1979 og Í Hetlandi áðrenn — er lomvigin friðaður, og har hava teir í hvussu er fingið hildið stovninum á einum nøkunlunda jøvnum stødi. Hesir stovnar vóru ikki so frægir sum tann før- oyski, men nú er eitt sind- ur ødrvisi, og stovnarnir eru í spakuligum vøkstri, meðan føroyska minking- in er rædulig. Men tad fordar ikki før- oyingum at skjóta burturav bæði føroyska stovninum og tí av hinum stovnunum, ið kemur hendanvegin. Bara hálv friðing „Fyrst í 80'unum gingu teir við til at friða lomvig- an um summarið fyri fleyging, snaruveiðu, om- anfleyggj og tøku av hellu- fugli, sigur Ólavur Skipagøta, ið er skúvoy- ingur búsitandi í Hoyvík. >Hetta var einki uttan ein viðfáningur, tí skjótingin fekk frið at halda fram, sum um einki var hent.< Í 1989 hendi so tað, at hendan sokallaða friðingin varð longd til at vera gald- andi frá 20. januar til 1. oktober. >Men skjåtingin var 0 få framvegis loyvd, nú varð hon bert eitt lítið sindur meira avmarkað, so tað var loyvt at skjóta frá 1. oktober til 20. januar,< sigur Ólavur Skipagøta. >Tað, sum hetta so hevði vid sær, var at trýstið bara øktist hesa tíðina, og varð bara so mikið meira skotið um veturin í staðin. Upprunaliga friðingin, ið ikki var galdandi fyri skjétiningina, gjørdi ikki so stóran mun hjá skúvoy- ingum, tí teir hava meira ella minni friðað sjálvir. Síðani 1962 er ræning í Skúvoy ikki meira enn hendinga ferð komin fyri. Góvust sjálvbodnir >Skúvoyingar løgdu sjálvbodnir ta veruligu ræningina og fleygingina niður í 1962, ú tá var eing- in lomvigi eftir,< sigur Ól- avur Skipaggta. >Aftrat tí lótu teir vera við at skjóta, tí teir sóu, hvgnn veg tað bar.< Sjálvur sigur Ólavur, at hann ikki hevur smakkað lomviga síðani 1966 ella har á leið. >At vit skúvoy- ingar eru so nógv ímóti hesi skjótingini og oyðing- ini av fuglinum, er heldur ikki tí at vit vilja hava hann fyri okkum sjálvar, men tí vit hava sæð, hvønn veg tað ber við fuglinum, verður hann ikki friðaður alt árið, og eisini fyri skjóting,< sigur Ólavur. At skúvoyingar soleiðis góvust við allar veiði av lomviganum, var eitt ódn- artak hjá teimum, tí fuglur- in heyði í mong harrans ár verið helvtin av inntøkuni hjá skúvoyingum, teimum sum vóru heima. Hesum sleptu teir, til frama fyri fuglastovnin, so hann kundi sleppa at ngra - AN "PÅ b- AN vé Á fá bu * á seg. Fuglurin ikki frið Men fuglurin hevur ikki fingid frid at nørt seg, og langt frå ti. Meðan ein skuldi trúð, at vantandi fødi í sjónum og vánalig livilíkindi annars vóru nóg mikið at lata fuglin hava at dragast við, so gjørdist júst tað øvugta tað, sum hendi. Skjótingin hevur alla tíðina bara vundið uppá seg, samstundis sum alla tíðina er vorðin meira effektiv. >Í fyrsta lagi eru byrs- urnar nógv betri — raka betri og bera longri — og tá tað íkki er nóg mikið, verður fuglurin bara upp- sigldur av hesum skjótu glastrevjabátunum, sum ganga einar 30 sjómíl,< sigur Ólavur. >Fuglurin kann ongan livandi kjans