fríggjadagur 8. november 1991síða 7

Nr. 208 — 8. november 1991 , Okendur matfiskur Finst møgul iga nærhendis Føroyum --Newzealendingar veiddu i fjør 50.000 tons av Orange Roughy. Flakið verður selt fyri upp til 55 krónur kiloið. Fiskifrødingar rokna við, at stórar nøgdin av hesum djúphavsfiski finst í Norðuratlantshavi Tær royndir sum nevzea- lendingar og australiu- menn hava gjørt við veiðu eftir djúphavsfiskinun: Orange Roughy kann gerast grundstuðulin undir eini heilt nýggjari fiskiveiðu í Norðuratlants- havi, skrivar norska blaðið Fiskaren. --Vit vita enn lítið um hetta fiskaslag i Føroysk- um sjógki. Franskir trol- arar hava ofta millum 35- 40 tons av hesum fiski umbord, tå teir koma i føroyskt sjógki at royna. Hetta er fiskur, sum teir hava fingið sunnanfyri okkum, sigur Jákup Rein- ert, fiskifrødingur. --Eisini hava russar fingið nakað av hesum fiskaslagið á Lúsabank- anum í ein útsynning úr Føroyum, men talan er um smáar nøgdir. Russar hava fingið orange roug- hy, tá teir hava roynd- arfiska á millum 700- 1700 metra dýpi, sigur Jákup Reinert, fiskifrødingur. -Fiskurin kemur norð- ur hendan vegin eftir fødi á sumri og út á heystið. Hitin í sjónum er tann sami sum vestanfyri Bretland, har teir hava fingið nógv við roynd- arfiskiskapi, sigur hann. --Vit hava ikki enn nakarar ætlanir um at fara undir royndarfiskiskap eftir Orange Roughy, sigur Jákup Reinert, fiskirannsóknarstovan. Sjáldsamur fyrr Til fyri fáum árum síðan varð orange roughy, sum minnir um konga- fisk, men er ikki í ætt við hann, eitt heilt ókent fiskaslag. Fiskurin er vanliga frá 11 til 36 sentimetrar langur. Fiski- frødingar vistu um fiskin, men høvdu onga hóming av hvussu stórt tilfeingið var. Tær fyrstu royndirnar sum góvu nakað vórðu gjørdar fyrst í sjeyti árunum vestanfyri Bret- land. Rannsóknarskipini fingur nøkur få, men rættuliga stór hál av hesum fiski. Fiskifrød- Orange roughy hevur útsjóndina í móti sær. Men flakið hevur góðan prís ingar mettu tá at tað ikki fór at loysa seg at royna, tí fiskurin stóð spjaddur og eisini varð fiskurin hildin at verða ovlitil. Fyrst í sjeyti árunum fingu newzealendingar nøkur hundrað tons sum hjáveiðu av orange roug- hy. Nú er hendan mongd økt til 50.000 tons. Norð- menn hava verið við at kortleggja hvar fiskurin finst kring Australia og New Zealand. Í dag vita vit, at fiskurin savnast at gýta á ryggjum á djúpun vatni frá 750-1500 metrar. -Eg kann ikki siga at stovnurin í Norðurat- lantshavi er nóg stórur til at tað loysir seg at fiska eftir honum. Men tað eru bert fá ár síðan at vit vórðu greiðir um, hvussu um umfatandi tilfeingið var í okkara sjógkið. Og okkara royndir kunnu brúkast í Norðuratlants- havi, sigur dr. Smith frá fiskirannsóknarstovuni í New Zealandi. Genetiskar kanningar sýna, at tað er ógvuliga lítil munur á orange roughy, sum finst í Kyrra- havinum og tí sum finst í Atlantshavinum. --Fiskurin veksur seint og tí er neyðugt at ansa eftir ovurveiðu. Tá kanska stórsti parturin av hesum fiskaslagi finst í altjóða sjógvi, er neyðugt við altjóða kvotaavtalum, sig- ur dr. Smith. jústinus "—-— - På Uppaftur sjey arbeiðsleysir Úr —Vit hava tikið av upphøggingarstudlinum og eru longu farnir undir at rigga hana av, sigur Mortan Olsen, reidari Esther telist ikki longur millum tey føroysku fiskiskipini. Seinasta sluppin verður nú løgd, samstundis sum punktum verdur sett fyri einum tidarskeidi i føroyskari vinnulivssøgu, sum hevur vari yvir hundrað år. —Vit hava avgjørt at taka av upphøggingarstud- linum. Esther stendur fyri eini stórari umvæling. Skipið er yvir hundrað ár og vit ána ikki hvar vit endað, um vit seta hana í stand. Talan kann verða um risaupphæddir, tå skipasynid kemur vid sinum krøvum, sigur Mortan Olsen. Tit fåa g6dar triggjar milliónir í upphøggingar- stuðli. Hevdi tað ikki betur loyst seg at umvælt skipið? --Tíðirnar eru ikki góðar í dag og skuldu vit umvælt skipið, so varð neyðugt at leggja pening út. Tá nú skipið er so gamalt, og vit onga hóming hava av hvussu umfatandi umvælingin verður, so halda vit tað er klókast at binda um heilan fingur, meðan væl stendur til. Esther hevur eisini sanniliga tænt fyri sítt Framhald á síðu 14