leygardagur 21. desember 1991síða 21

Síða 22 Thomas Arabo, landsstýrismaður: Nr. 239 — 21. desember 1991 Dupult arbeidstid og okt útflutningsvirði Utrslitið av politikki landsstýrisins við at stuðla virkjum at SS ( tvífaldast, samstundis sum útflutningsvirði økist. Hetta skrivar Thomas Arabo m.a. nú hann við árslok ger upp, hvussu ídnaðarpolitikkur landsstýrisins hevur roynst hetta árið. Eisini greiðir hann frá, hvørjar ætlanir eru fyri komandi år Við ársbyrjan varð mett, at rávgrutilfeingið á Føroyaleidunum fór at minka munandi, samstundis sum ætlanir vóru frammi um at leggja fiskiflotan partar av árinum. Landsstýrið sam- tykti tí, at leggja lógir fram í tingid, sum góvu heimild at stuðla råvøru- innkeypi frå ødrum lon- dum. Eini 4-5.000 tons eru síðani innflutt av frystum fiski til vinnuna at virka burtur úr. Harumframt eru umleið 1.000 tons av feskum fiski keypt frå skipum, sum fiska í nánd av Føroyum. Royndirnar við frysta fiskinum hep- naðust nøkulunda, og vinnan ger nú ætlanir fyri komandi ár, hvussu best kann fáast burturúr slíkum rávøruulfeingi. Tíverri er tað soleiðis, at tey lond, ið selja frystan fisk, mugu metast sum 3. lond, soleidis at fram- leidsla burturår hesum fiski ikki kann fara inn á EF-marknaðin. Hóast hetta, so verður roknað við, at í Komandi ári verða innflutt eini 4.000 tons Landsstýrið hevur ætla- nir um at vera við at hjálpa vinnuni við hesum royndum útfrá tí veruleika, at hetta kann verða eitt fit ískoyti til virkini, eisini í komandi ári. Harafturat eru ætlanir í vinnuni um at fáa hendur á nakað av feskum fiski, ið verður veiddur í Norðuratlantshavi. Spurningurin um råvøru ul tey føroysku rækju- virkini er eisini vidgjørdur i landsstyrinum, og mugu vit taka til eftirtektar, at til kkara hevuðsmarknað, sum er Er, SO Kan . h > c10a So ; > 41 133 på K rækjuflotan við Svalbard, Ígroyskum rækjum í komandi ári á leið kunnu svara til tað, sum vit kunnu framleiða til EF- marknaðin, og harafturat kunnu so 3. landsrækjur innflytast til framleiðslu til aðrar marknaðir Framleiðslustsðan HIUKKUF landssty tav sum alivinnan framleidir. Lidugtvøra er i hesum sambandi ein vøra, sum kemur til brúkaran uttan at annað framleiðslulið kemur inn ímillum. Sostatt kann li vera bæði vera 1. floks feskur fisk ir, ísað På 1 x STUr Óska fiskin meira, er, at arbeiðstímarnir av hvørjum tonsi hevur verið fyri at veitt beinleiðis iløgustudul til góðskingaramboð, og so kilostuðul í ávíst tíðarskeið. Hetta ultak hevur givið góð úrslit, og ein týðilig stuktur- broyting innan fiskiframleiðsluna sær nú út til at blíva veruleiki. Trý av teimum vanligu flakavirkjunum hava longu nú og eru í ferð við beinleiðis umlegging til meirvið- gerð av vanligum fiska- verum burturúr upsa, hýsu, toski og konga- fiski. Samlaða útflutnings- nøgdin síðsta år av slíkum vgrum var um- leið 2.000 tons, og alt bendir á, at hendan nøgd í ár verður umleið 6.500 tons og næsta ár verður talan um, at hendan nøgdin verður næstan tvífaldað. Av nøgdini í ár eru umleið 2/3 av vørunum uppsagaðar vørur, og 1/3 formadar vørur. Fyri virksemið á flakavirkjunum merkir hetta, at tímatalið til viðgerð av hvgrjum tonsi av råvøru verður umleið tvífaldað. Har sum blokkframleiðslan hevur nýtt umleið 25 tímar pr. tons til framleiðslu, so verður umleið tað dupul- ta tímatalið nýtt til wet-pack og dinner-cut 0.s.fr. Eisini vidari fram- leidsla av vørum, id grunda seg á alilaks, er í stórum vøkstri - frå nærum ongum síðsta ár og fram til eini 100 tons í ár. Næsta ár kann væntast ein munandi øking. Nidurs6dingarvirk- mið er í vøkstri, og framleiddar fleiri u ni rini ri har nesti in- x € ; nú smærri nøgdir av niðursjóðaðum rækjum og nakað av niðursjóð- aðum laksi. Royndir verða gjørdar við ødrum fiskasløgum soleiðis, at nøgdin kemur at veksa i komandi åri vid umleid 40% - frå umleid 500 uppi eini 700 tons. Saltfiskur hevur i mong ár verið ein av grundstuðlunum undir føroyskum útflutningi, men hevur hann altíð verið útfluttur sum heilur fiskur, og ongan- tíð vidgjørdur nakað serliga nógv meir. Ætlanir eru frammi um longu tíðliga til várs at fara at gera meir burturúr saltfiskinum. Ein broytt søluskipan í Europa skuldi givið góðar fyritreytir fyri hesum, og skuldi hetta bæði givid meiri virksemi í landinum og eitt hægri útflutningsvirði. Royndir verða gjørdar við råvøru, sum er landað av trolarum, sum veiða í Barentshavinum. Rættiliga góðar vónir verða settar til, at hetta tilfeingið kann landast í Føroyum í framtíðini og viðgerast her til teir marknaðir, sum tað skal á. Sostutt slepst vónandi undan at landa tað til framleiðsluvirkir á meginlandinum. Ein nýggjur útflutn- ingur innan fiskivinnuna er heilfrystur makrelur til Japans, har lands- stýrið hevur verið við at út til at hilnast rættilig: verið fyri at farið víðari vin På | Í soleiðis at IC! framyvir kundi verið ei rímiliga týðandi táttur okkara útflutningi. Ídnaðurin annars Viðvíkjandi gðrum van- ligum ídnaði, so er tað fyrst og fremst skipa- smiðjur ið roynt hevur verið at skapt fyritreytir fyri. Her má so við- gangast, at tað hevur gingið ógvuliga striltið at fáa sáttmálar til ný- bygging av skipum í Føroyum, og útlitini eru ikki alt ov bjørt, ti nú sær út til, at steðgur eisini er komin í hjá øllum okkara granna- londum. Stødan innan hendan ídnað hevur ikki verið batnandi, nú Otryggu viðurskiftini í Sovjet hevur gjørt tað, at tær umvælingar, sum fyrr vórðu gjørdar á Skála, ikki hava verið nú eina tíð, men tað er okkurt ið bendir á, at hetta fer at batna aftur. Viðvíkjandi ídnaðinum annars, so er tað hent, at lóg er løgd fram í tingið, sum ger allar stórvegis iløgur i 1992 tollfriar, tí um hetta ikki verdur gjørt, so kann ein rokna vid at iløguvirksemid stedgar til afanå 1. januar 1993. Harafturat verdur ar- beitt vid at finna møgu- leika fyri at idnadurin skal fåa biliga orku å sama hått sum hann fær tað í okkara granna- londum. Arbeitt verður við eini umskipan a la F.I.H. av figgingarmøguleikunum hjá ídnaðinum. Ein annar