leygardagur 11. januar 1992síða 19

í í é Nr. 7 — 11. januar 1992 Lesarabrøv Hvat verður av føroyinginum… Tað er nógv, sum í hesum vánaligu tíðum birtist í okkum bæði so og so, og mangan hava vit hug at spyrja okkum sjálvi, hvat varð av feroyinginum í Feroyum. Eru vit vorðin eitt kensluleyst sálarleyst fólk, sum ikki hava annað uppiborið, enn av polit- ikarum okkara einans at verða mett í krónum og oyrum og kanska rúm- metrum og fermetrum við Skaldið syngur: Vatnið vinnur harða hellu — slættar niður fjøll — líggin gongur, grasið fellur — falla so vit oll. At vit skulu falla fyrr ella seinni, vita vit, eisini at hetta kann framskund- ast av umsteðum, vit mangan ikki kunnu kasta medmenniskjum ella sam- felagnum fyri. Landsstýrið, vit enda- liga fingu, kom at átaka sær eina heldur ótespuliga uppteku, so troystaleysa, at eingin annar vildi. Nógv skuldi slættast, men vit, sum til aldurs eru komin og hava sæð ikki so fáar broytingar, halda, at hesuferð varð mangan í so nógv fyri líggjanum, tí skal alt tað falla, sum við so nógv stríð varð fingið at standa, verður seinur dagur, áðrenn vit koma á beint aftur. Lættari er tó hjá okkum gomlu at halda fast við trúnna og vónina um, at tað hóast alt skal bera til sum frá líður, men hjá teimum yngru, sum kanska ikki kenna til ann- að, enn eitt hampa lív í einum hampa samfelag. Hugsjónirnar, sum javnaðarflokkurin birti her á landi, og sum hava verið hevuðsamboð okk- ara í skapanini av hesum hóast alt nógv frægari samfelagnum, eiga vit tó enn, og vilja vit landi og fólki okkara væl, eru ikki onnur ráð, enn einaferð enn at hava hesar við fremst í tí stríði, sum má koma. At eitt ov stórt fleirtal av eini heldur forkelaðari ætt kanska ikki hættar sær undir neyðuga stríðið eftir hesum treytum, mugu vit so heldur taka til eftirtektar og liva við, enn fyri einhvenn prís at reka neyðsemjupolitikk, sum hverki teir ráðandi ella fólkið er negt við. Tí dagur og tíð javnaðar- rerslunnar kemur hvussu víkir og vendir altíð aftur millum fólk, sum upp- lýsingarliga hevur fingið so frægt í beinini sum okk- ara. Ynski annars ollum fer- oyingum — eisini politik- arum okkara — eitt eydnuberandi nýggjár. 77 ára gomul havnarkona Eysturskulamålid Hugstoytt Hugstoytt var at frætta avgerðina hjá Torshavnar Býráð um at selja part burtur av Eysturskúlan- um, og enn bilsnari gjørd- ust vit, tá hetta hendi beint fyri jól. Men ikki var annað at vænta. Sjálvandi tí at ta tíðina høvdu flest fólk og serliga foreldur annað at hugsa um. Men hetta var so jólagávan frá býráðnum — hesa ferð. Nevndin heldur fram Nevndin, ið vald varð 4.11.91 at umboða for- eldur og avvarðandi, held- ur fram við stevnuni, ið sett varð á nevnda fundi: At forða at Eysturskúlin ella partur av honum verð- ur seldur. Undirvísingar- málaráðið Ætlanin er nú at fara til danska undirvísingar- málaráðið fyri at vita, um hetta letur seg gera. Nevndin fer eisini at kanna aðrar meguleikar í hesum sambandi. Foreldrafundur Fundur verður aftur mánakveldið 13.01.1992. Fundurin verður fyri for- eldrum og avvarðandi at bernum fyri at greiða frá steðuni, men eisini til at fáa stuðul til ymisk tiltøk í hesum máli. Umráðandi er at meta fjølment. Skaðin av hesi gøluni Her skal verda gjørt øllum Føroya fólki kunnugt, hvussu oyðileggjandi eitt slíkt mál er fyri teir næm- ingar, ið eru beinleiðis uppi í hesum politiska spæli, næmingar, ið hava skyldu at ganga í skúla, men einki hava at siga, tá ið tað snýr seg um nakað hægri: ííggjarpolitikk. Ein líkasæla, ein ómegd, ein stúran og ótti hevur sníkt seg inn í ta tryggu barnasálina, soleiðis at long tíð fer at ganga, áðr- enn hesi sárini lekjast. Verður ikki friður í hesum máli skjótt, fer tað at fáa óbótaligan skaða fyri Eysturskúlan og fyri allan hin feroyska fólkaskúlan, tí hetta kann jú vera eitt frálíkt hugskot at sleppa eini kommunu burtur úr vánaligari fíggjarsteðu. Og vit vita, at tær komm- unurnar eru fleiri. Foreldraumboðini Sethúsatryggingarnar Eg taki fult undir við les- arabrævinum, sum stóð í blaðnum 7. jan. 1992. Feroya Brunatrygging er ein so lukkaður stovn- ur, at hon hoyrir ikki heima í Feroyum. Er tú til gongu og kem- ur framvið stovninum, sært tú ikki ta einastu reklamu í sýnisgluggum Opið bræv Vinarligast Olavur W. Høgnesen Tryggingasambandið, Bjartur Dalsgarð, stjóri Vísandi til skrivingina, ið verið hevur í Sosialinum síðstu dagarnar, fari eg sum tryggingartakari at biða um frågreiding og gjølligar útrokningar, ið greina, hvussu komið er fram til flokkingina og annað í nýggju tryggingarskipanini. teirra. Man skuldi trúð, at hesin stovnur var eitt ell- isheim, tí pláss hava teir at lýsa teirra produktir, teir hava jú eitt hav av plássi. Marknaðarprísirnir eru munandi falnir við at byggja sethús í dag, men Feroya Brunatrygging hevur enn ikki dagfert sínar fermetraprísir, altso tú betalir ógvuliga dýrt tryggingargjald. Í lesarabrævinum fýlist greinskrivarin á, hví ikki Feroya Brunatrygging sendir sínar menn á dyrn- ar og har greiðir kund- anum frá, hvat hann nú hevur tryggjað ímóti og hvat hann kann, men sum eg havi hoyrt verða um- boðsmenn teirra so lágt lentir, at tað loysir seg ikki at gera slíka tænastu og harvið er kundin van- rektur. Í Danmark harímillum fært tú ikki frið fyri trygg- ingarfólki. Gott í tykkum, sum sita í nevndini fyri Føroya Brunatrygging, latið nýtt fólk sleppa framat stovn- inum, hetta við elligoml- um fólkum dugir íkki longur og tað allar besta: Gerið eina pakka-trygging við ellum í, so man slepp- ur frá at viðmerkja, hvat man skal tryggja ímóti. Best var sjálvandi, at Tryggingarsambandið Feroyar eisini slapp fram- at at tekna sethúatrygg- ingar, ja, tá rokni eg við, at kapping tók seg upp. Feroya Brunatrygging koyrir eftir einum 50-ára spori, so har kunnu ikki væntast broytingar til tryggingartakarans frama og verður heitt á Hr. Jens Petur Arge, stjóra í Tryggingarsambandinum um at tekna sethús eisini. annar tryggingartakari Ríkjasamband >Ein, sum er góður við talaða málið< hevur eftir tí, hann skrivar í Sos. 4. januar fingið ilt inni við orðið ríkjasam- band — tað skal skurra og hvína í hverjari rykkju (hvat tað so man vera). Hann vil heldur siga »rikissam- band«, sum »vanligt er«! Føroyskt er bending- armål vid fyra føllum. Orðið ríki eitur ríkis í hversfalli eintali, ríkja í hversfalli fleirtali. Í hesum føri hava í minsta lagi trý ríki í gamla Sovjetsamveld- inum bundið samband. Tí má fyrri liður í orðin- um vera í hversfalli fleirtali, og ríkjasam- band er tí málfreðiliga rætta orðið, velja vit at nevna tað so — annar meguleiki kundi verið samveldi av einum- hverjum slag, sjálvir nevna teir tað »comm- onwealth< á enskum, sigst! Í orðinum »rikis- samband« liggur, at eitt ríki er í sam- bandinum — hvat skil fær verið í tí? Nú hevur postverkið í mong år havt Fri- merkjadeild, eydvitad ti hon gevur út nøgd av frimerkjum. Legið hevði verið at kallað hana »frimerkisdeild«, ella hvat? Hevði tað kanska verið í betri samljóði við hitt há- lovaða >talaða málið<? Meinið man heldur vera tað, at oyru okk- ara eru so nógv er- kymlað av donskum málmynstrum. Á tí tal- aða málinum er hvers- falsendingin altíð -s, sama hvat kynið er ella talið. Áttamannafar er rætt feroyskt orð, »åttamansfar« mundi skurrad i oyrunum å øllum, eisini honum, »sum góður er við tal- aða málið<. Ti verri hevur ikki altíð verið farið eftir feroyskum målreglum, tá ið nøvn hava verið givin. Teir, sum stovnaðu Ferya fiskimannafelag, vistu, hvat teir gjerdu, eisini málsliga, men ikki var føroyska málvitið heima, tá ið Sjómans- skúlin og Sjómans- heimið vórðu hildin undir skírn, men hin sterka danska fyri- myndin varð við yvir- lutan (sømandsskole, semandshjem) — fleiri onnur demi kundu ver- ið nevnd. Vit eiga ikki at smæðast fyri at nýta teir ríku meguleikar, sum okkara fjølbroytta bendingarmál hevur í boði og ikki lata okk- um taka av fótum av hverjum landsynnings- loti. Jóhan Hendrik W. Poulsen ILL;