leygardagur 29. februar 1992síða 15

A RÓ Nr. 42 — 29. februar 1992 Brøv bjarga frá deyðadómi eN Amnesty International hevur vid sínum ótroyttandi arbeiði fyri mannarættindum bjargað einum hópi av fólki frá vanlagnu. Arbeiðshátturin er einfaldur. Limirnir skriva í tí stilla brøv til mynduleikarnir har teir einstóku fangarnir sita í fongsli. Og skrivað verður beinleiðis um teir einstóku fangarnar Alt byrjaði 28. maj 1961, við at tann bretski advokaturin Peter Benen- son, fekk ein grein um tey gloymdu fangarnir" í avisinum "The Observer", har hann heitti á lesara- num at byrja eina herferð fyri leyslating av fangum , ið sótu inni grundað á trúgv, politisk ella andalig viðurskifti. Hendan her- ferðin var ætlað at koyra árið út, men uppgávan var alt ov stór til hetta og stutt aftaná varð Amnesty Internationel stovnað. Og longu í 1977 bleiv Amnesty heiðrað fyri sína gerð við Nobel heidurslønin. Amnesty sum heild Amnesty tekur ikki móti pening frå nækran stjórn, samkomu ella nakað annað, ið kann ávir- ka av politiskum grund- um og er ti óbundið politiskt, men so er Amnesty eisini 100% bundid av sinum limum, sum eru 1,1 mio. í talið kring allan heimin. Tað er serstakuliga gremarnir 3, 5,9, 18 og 19 í FN sá mannarættinda - yvirlys- ing, sum Amnesty roynir al verja. Í hesar grein- unum stendur: "3.Einhvør hevur rætt ul lívið (amnesty er ímót deyðarevsing), fríheit og persónligur tryggleika. 5. Eingin má undir- kastast tortur ella ómenni- skisligan ella mannamink- andi revsing ella viðferð. 9. Eingin má undir- leggjast tilvildarligan handtóku, landsburtur- visning ella vera tilvilda- rliga afturhildin. 18. Einhvør hevur frælsi til sína samvisku, religión og tankar. 19. Einhvør hevur rætt til talu, skrivi-og hugsunarfrælsi." Og tað hendur seg sera ofta at tað verur gjørt inn á hesar greinar, Amnesty hevur, síðani 1961, arbeit við yvir 42.000 samviskufangar og umleið 38.000 eru í dag leyslatin ella deyð I løtuni hevur Amnesty 4.000 sakarmál gangandi. Arbeiði hjá límunum Tvey slóg av limun eru, har eru tey virknu lim- urnar og so tey óvirnu. Tað eru nógvir háttir at vera virkin uppá, ein kann gerðast bólkaarbeiðari ella kann ein eisini hjálpa Amnesty við at selja lutir o.a. við ultgk, sum tey skipa fyri ella okkurt líknandi. Um ein er áhuga í at hjálpa við ból- kaarbeiði og ein ikki meg- nar at skriva enskt, so eru eisini ráð fyri tað. Ein kann fáa skrivað brøv frå Amnesty og so skriva undir tí, alt ger mun. Um ein hin vegin er sera góð við tí enska, so kann ein eisini hjálpa til við at umseta greinar og annað fyri Amnesty. Ein kann altíð hjálpa úl um ein hevur hug og um ein ikki megnar at hjálpa til so er tað ivaleyst at tekna seg sum lim, tí Amuesty er sum áður sagt grundað á limagjøldini. Og um ein ei heldur vil tað, so hevur Amnesty International Føroya deild eisini ein handil sum selur t-shirts, kalendari, taskur, postkort og nógv annað. Amnesty, Føroyar deild Amnesty i Føroyum Hvønn dag eru Orætivist svørt naaltktin og gjørt inn å, i apar- theidstýrdu Suður Afrika. varð longu stovnað 4 ár eftir amnesty varð stovnað og er ein sjåvstøgu arbeidandi skrivstovu ,10 hevur heili 900 limir. Vit hava eisini fleiri aktivir limir, sum hava stovnad nækrar bólkar. I Føroyum eru 3 vanligir bólkar , sum i løtuni arbeida vid 5 fangum úr Saudiaarabia, Malavi, Kina , Egypta- landi og Bahrain. Og so er tað eisini ein barnabólk- ur,sum í løtuni arbeiður við gøtubørnini úr Guatu- mala. Amnesty móti deyðadómi Síðani Amnesty Inter- natinal varð stovnað, hava tey verði hart ímóti deydarevsing. Sum tað stendur í mannarættinda- yvirlýsingin hjá FN, øll hava rættin til lívið. Men enn brúka umleið 100 lond deyðareyvsing í rættarskipanina. Og hvort ár hakkar talið á fólk, ið eru blivin dømd til deyð- an; men tað ferð ikki bert tann skeiva vegin. 80 lond hava longu avtikið deyð- arevsing. Tó er tað steð, ið eru verri enn onnur, sum uldømis Nigeria, hvar tey avrætta tey dóm- du alment og aftaná kann ein keypa myndir ul mindis um hendingina. Amnesty gerð sítt fyri at fremjingini av dóminum, tá ið ein fangi er deydadømdur; men sum altíð á ein friðarligan hótt, navnliga við áheitanum og hesar koma við brøvum. Tá ið Amnesty frættar um ein deyða- dømdan fangi heita tey á sínum limum, at skriva ul stjórnin í hesum land- steðga inum og stjórnin fær so brøv í stórum talið frá allan heimin Av øllum londunum 10 hava deydareyvsing er Kina eitt tað „ið hevur tað stósta talið av deyða- dømdun. Ímillum 1983 1987 vóru heili 30.000 fangar avrættaði í samband við eina herferð imou krim- inalitet í Kina. Tað hevur millum annað hent seg at ein kinesari er blivin av- rætta, tí at viðkomandi hevði stjóli eina syklu. Greitt til prentingar: Lena Nicolajsen Kelda: Amnesty International (Feroya deild) & BISON-LIM ein betri dygd fyri lægri pris. a BISON er at fåa i handlum kring landið. Í heilsølu: Føroya Tubbakssøla Tif. 12092 - Fax. 10311 — Í ki + BÓKHALD + ROKNSKAPUR * RAÐGEVING fritidarfeløg og onnur. Fyribilsskattaskráir, sjálvupp- gávur og rakstrar- og fíggjar- ætlanir verða gjørdar. Rågev- ing í tilrættaleggjan av virkis- og handilsgongd veråur eisini givin. | Um stutta tíð fáa vit meirvirðis- gjald. Tað er sera umráðandi Vit átaka okkum at føra bókhald og gera roknskap fyri partafeløg, firma, hjá vinnurekandi at vera til reiðar til hesar broytingar. Vit kunnu eisini koma á tygara arbeiðspláss at gera arbeiðið. Lat okkum fáa eitt prát um júst tygara tørv og saman finna skilabestu loysnina fyri tygum Avgreiðslutíð: Má.-fr. kl. 8.00-16.30 TROLHÚSIÐ | Joensen Skem