leygardagur 12. apríl 2003síða 3

4 Nr. 72 - 12. apríl 2003 Nr. 72 - 12. apríl 2003 5 – Tað er ikki hugs- andi, at vit fara at stuðla vinnuni aftur við beinleiðis stuðli, men spurningurin er, hvussu vit í aðrar mátar kunnu stuðla rækjuflotanum við samráðingum, sum kunnu geva flotanum øktar møguleikar og betri umstøður, sigur Jacob Vestergaard RÆKJUFLOTIN Vilmund Jacobsen Í Sosialinum herfyri vísti Bjarni Petersen, skipari á rækjutrolaranum, Arctic Vik- ing, á, at ein gongd leið burtur úr truplu støðuni hjá rækjuflotanum hevði verið, at skipini sluppu undir eina FAS-líknandi skipan. Hann helt ikki, at hetta átti at ver- ið so trupult, tá ið vit frammanundan hava eina slíka skipan fyri farmaskip- ini. – Rækjuflotin fiskar ikki – eins og onnur langfara- skip – av kvotum, sum ver- ða rindaðar við fiski undan Føroyum, men av kvotum, ið flotin sjálvur gjøgnum árini hevur útvegað sær søgulig rættindi til. Bjarni Petersen helt, at nú rækjuflotin stendur til at fara fyri bakka, hevði ein FAS-líknandi skipan bøtt munandi um støðuna. Eingin bjarging Jacob Vestergaard, lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum, sigur, at hann er vit- andi um truplu støðuna hjá rækjuskipaflotanum, men at ongar ítøkiligar ætlanir eru frá almennari síðu um at taka hond um hendan partin av flotanum. – Tað er ikki hugsandi, at vit aftur fara at stuðla vinn- uni við beinleiðis stuðli, men spurningurin er, hvus- su vit í aðrar mátar kunnu stuðla rækjuflotanum við samráðingum, sum kunnu geva flotanum øktar møgu- leikar og betri umstøður. Landsstýrismaðurin er eis- ini vitandi um argumentið, at rækjuskipini ikki veiða av kvotum, sum verða rind- aðar við fiski undan Føroy- um. – Vit fylgja við, hvussu gongdin er, og í hesum sam- bandi hava vit havt fundir við umboð fyri rækjuvinn- una og grannskoðarar hjá reiðaríunum. Tøl eru sett upp, og tosað hevur verið aftur og fram um, hvørjir møguleikar eru. Jacob heldur tó ikki, at ein FAS-líknandi skipan kann hjálpa rækjuskipa- flotanum burtur úr krepp- uni, tí soleiðis, sum støðan er, munar ein tílík skipan ov lítið. – Ein FAS-líknandi skip- an ger lítlan og ongan mun hjá fleiri av skipunum, sig- ur hann. Veldugur tørvur Landsstýrismaðurin sigur, at fíggingartørvurin hjá rækjuskipaflotanum er velduga stórur og táttar upp ímóti 100 milj. krónum. – Vit hava skilt, at bert tvey skip høvdu líkinda úr- slit í fjør og hóraðu so nøkunlunda. Øll hini høvdu hall. Jacob sigur, at fleiri rækjuskip standa í nógvum peningi, og soleiðis sum støðan er nú, gongur tað niður á bakka hjá teimum øllum. – Eigarar av rækjuskip- um ringja av og á og spyrja, hvussu vorðið er – og um landsstýrið ætlar at taka nøkur stig, men sum eg nevndi, fyriliggur eingin ítøkilig ætlan um at stuðla flotanum beinleiðis, sigur hann. Jacob vísir á, at løgtingið júst hevur heitt á lands- stýrismannin um at seta eina skjóttarbeiðandi nevnd at viðgera langfaraflotan og herundir eisini rækjuskipa- flotan. – Mín sannføring er tó, at einki er bara hvítt ella svart. Tí haldi eg ikki, at tað – uppá forhond – er rætt at siga, at tað als ikki kann koma uppá tal at hjálpa rækjuskipaflotanum burtur úr kreppuni, nú útlitin hjá flotanum eru so sera vána- lig. Oysa á marknaðin Landsstýrismaðurin sigur, at kanska fer tað at hjálpa flotanum eitt sindur, um oljuprísurin, soleiðis sum útlitini eru, fellur. – Hinvegin vísir tað seg, at tá ið prísurin á rækjunum fellur, oysa kanadiumenn og grønlendingar bara fleiri rækjur inn á marknaðin, og tað gongur so aftur útyvir prísirnar, sum okkara skip fáa, sigur landsstýrismað- urin í fiskivinnumálum, Jacob Vestergaard. Í blaðnum herfyri segði Bjarni Petersen, at mann- ingarhýrurnar umborð á føroysku rækjuskipunum eru nógv hægri enn umborð á teimum skipum, vit kapp- ast við. Rækjuflotin hevur velduga stóran fíggingartørv – Ein FAS-líknandi skipan, sum rækjumenn hava skotið upp, hevði lítlan og ongan mun gjørt, tí fíggingartørvur- in hjá rækjuvinnuni er so velduga stórur, sigur Jacob Vestergaard, landsstýris- maður í fiskivinnumálum – Bert tvey rækjuskip høvdu líkinda úrslit í fjør og hóraðu so nøkulunda. Øll hini høvdu hall. Soleiðis, sum støðan er nú, gongur tað niður á bakka hjá øllum rækjuflotanum, sigur landsstýrismaðurin, sum tó ikki vil geva lyfti um nakran beinleiðis stuðul úr landskassanum Lógir eru settar í verk uttan tingsins sam- tykki. Og tað vil løg- tingið ikki finna seg í. So mikið var semja um í løgtinginum hósdagin. Men orða- skifti fór eisini at snúgva seg um, hvørt løgmaður visti, hvat danska stjórnin hevði í kvittanum. Løgmað- ur ger hinvegin púra greitt, at hann onga tilsøgn hevur givið til at seta lógirnar í verk HERNAÐARLÓGIR Ingi Rasmussen Løgtingsmenn taka tað í sera stórum álvara, at dan- ska stjórnin hevur sett ein bunka av lógum og kunn- gerðum í gildi fyri Føroyar, uttan at spyrja løgtingið eft- ir. Tað varð staðfest, tá løg- tingið hósdagin seinnapart viðgjørdi uppskot til ríkis- lógartilmæli hjá Javnaðar- flokkinum um at avtaka hernaðarligu revsilógirnar v.m., sum ríkisumboðið hevur lýst í kunngerðar- blaðnum uttan at spyrja før- oyingar eftir. Tað hevur annars verið vanlig manna- gongd, síðan heimastýris- lógin kom í gildi fyri 55 ár- um síðan. Talan er um einar 30 lógir og kunngerðir, ið stava líka frá 1940 fram til í dag. Løgtingið vil hava lógir- nar tiknar av aftur við brest- in og krevur, at tað verður spurt eftir og gevur sína samtykt, áðrenn ríkislógir verða settar í verk frameftir. Løgmaður visti So mikið var semja um. Men á løgtingsfundinum hósdagin kom eisini fram, at landsstýrið var kanska ikki so óvitandi, sum tað letst at vera. Í øllum førum løgmaður er kunnaður um, at danska verjumálaráðið ynskti hernaðarlóggávuna fyri Føroyar dagførda. Í tveimum brøvum frá 25. og 30. juli 2002 frá dan- ska verjumálaráðharranum Svend Aage Jensby sæst, at løgmaður er kunnaður um, at danska stjórnin vildi hava lógirnar settar í verk. Og talan er um júst tær her- naðarligu revsilógirnar v.m., sum stríð nú stendst av. Hetta brúkti serliga Sambandsflokkurin men eisini Javnaðarflokkurin nógva tíð til í løgtinginum. – Sambandsflokkurin vil hava, at allar ríkislógir skulu fyri løgtingið til støðutakan, áðrenn tær vera settar í gildi. Og um løg- tingið ikki samtykkir tær, skulu tær ikki setast í verk. Lat tað vera púra greitt. Men onkur skal bera lógir- nar í tingið, og vit kunnu bara staðfesta, at onkur í landsstýrinum hevur ligið á hesum málinum í eitt heilt ár, og tað undrar meg, sigur Heðin Mortensen, ting- maður. Onki viðmæli Løgmaður skar tingini út í papp, tá hann svaraði ákær- unum aftur. Talan var um eina einvegis ígildissetan frá danskari síðu, slerdi hann fast. – Løgmaður hevur hvørki munnliga ella skrivliga mótvegis donsku stjórnini givið tilsøgn um at seta hesar lógir í gildi, segði An- finn Kallsberg. Løgmaður greiddi frá, at orsøkin til, at hann ikki hevði brúkt stórvegis orku upp á hesar lógirnar, hóast hann fekk bræv um tær, var, at løgtingið longu hevði samtykt 26. november 2001, at hernaðaligu revsi- lógirnar skuldu takast av, og at Føroyum ongar lógir nýttist á økinum. – Løgtingið hevur tikið støðu til, at vit ikki ynskja lóggávu á hesaum økinum. Og tí eru absolutt eingi stig tikin til at viðgera hetta málið meira í Tinganesi. Hetta er eitt mál, sum løg- tingið ikki ynskir, hví so brúka orku upp á tað? spurdi Anfinn Kallsberg. Løgmaður stóð fyri skotum C M Y K 5 4