mikudagur 13. mai 1992síða 20

S; 220 Atli Dam, floksformadur á landssteynu: - Eingin orsøk heldur at dylja yvir |deologiskar rupulleikar -/'ad må vera hvørjum flokki sær loyvt at halda sitt skjaldramerki høgt, men hetta må ikki erkymla borgaran, so hann heldur, at viljin at finna skilagóðar loysnir er viknaður, tí onkur vil spæla politikk, segði Atli Dam, f'oksformaður m.a. á landsstevnu floksins Fickkurin hevur nú í eitt gctt ár roynt hesa fyrstu tv.ílokkasamgongu, hann náarantíð hevur havt høvi til at skipa og leiða. 1 mangan hátt hevur senvinnan roynst væl, hcast eki eru, har sam- starvið kundi verið mun- ar di betri, um allir og øll í størri mun løgdu seg eftir at útvega loysnir, heldur m enn at trysta so nógv á at fáa egin sjónarmið ella meira ideologiskt merktar steður fram. Men fáfongt er at vænta, at tveir so ymsir flokkar, har serliga sam- starvsflokkur okkara hev- ur fleiri nýggjar og polit- iskt óbrýndar tingmenn, skuldi kunna samstarva, sum um teir knappliga hevdu samansjóðað allar teir djúptgangandi munir í samfelagshugsan, bú- skaparligum og politisk- um grundsjónarmiðum og menniskjanssýni í ein fe- lags politikk, sum hverki var sosialistiskt demo- kratiskur ella høgravend- ur liberalur. Tað er heldur ongin meining í at royna at dylja ideologiskar trupulleikar og loyvt má tí eisini verða hverjum flokki sær at halda sitt skjaldramerki hegt; men tað torfera er at gera hetta á ein hátt, sum ikki erkymlar borgaran, so hann heldur, at viljin til at finna skilagóðar loysnir er vikaður, tí onkur heldur vil spæla politikk, tað veri seg lokalt ella meira grundleggjandi í politisk- ari teori. Segði, tá samgongan var skipað, at eg metti hesar báðar flokkar hava dirvi til at reka neyðuga politikkin í samfull fýra ár, og at tað hevði tydning fyri álitið heima í Fer- oyum, men so sanniliga eisini fyri umdemið uttan- lands, og at búskapar- steða okkara kravdi, at …… Nr. 90 — 13. mai 1992 vit syndu, at vit eru ein støduføst og stabil polit- isk leiðsla, sum torir at taka avgerðir, eisini tå tær ikki hóva stórum pertum av fólki okkara ella felags- skapum í landi okkara. Ynskti tí eisini, at henda samgonga megnaði at loysa sínar trupulleikar innanhýsis og í minst meguligan mun framdi uppgerðirnar á opnum leikpalli. Royndirnar frá sam- gonguni undan hesi, ið var ein óslitin ferð frá eini kreppusteðu til aðra, vóru so ræðandi. Hetta at sleppa til viks at arbeiða við loysnum í friði og náðum er ikki lætt, og skal heldur ikki vera tað í einum opnum og demokratiskum samfe- lagi, har fjølmiðlarnir sita so nær, at tú valla fært rekt egin erindi burturi ella heima, uttan at hesi skulu berast almenningin- um. Men av og á mugu vit taka okkum rætt til at nýta neyðugu tíðina innanveggja til frítt og djúptgangandi orðaskifti og óhefta viðgerð, sum røkkur úrsliti uttan at steður verða læstar fast- ar, tí loysnin ikki enn er búgvin at bera fram, og al- ment kjak tí heldur læsir enn loysir. Treytin má so verða tær fáu ferðir hetta er neyðugt — at lidna loysnin so verð- ur veruliga lýst og grund- að, so borgarin fatar tað, sum fer fram og kann góð- taka neyðug tiltek. Rimiligt býti av ágóða og byrdum -Spurningurin er ikki bert at útvega 250 ella 300 milliónir. Eg vænti heldur, at trupul- leikarnir daga meira fram, tá vit skulu fremja tær strukturbroytingar og broytingar í vinnu- ligum fortreytum, sum veruliga mugu henda. Um kreppuna, og hvussu hon verður loyst, segði Atli Dam: Kreppan Í letuni eru vit í eini slík- ari samráðingarsteðu, har ein sokallað búskapar- kreppa krevur verunliga djarvar, men skynsamar avgerðir; men eg ivist onga letu í, at vit finna tær, taka vit okkum stundir til at nýta viljan til loysn. Tá eg sigi sokallaða bú- skaparkreppan, er tað ikki ein roynd at gera trupul- leikarnar minni enn teir verunliga eru, men heldur at siga, at nógva kjakið um kreppu minkar devaluerar — virðið av orðinum kreppa, sam- stundis sum tað í huga- heiminum veksur um sjálva kreppuna, og sum frá líður eisini ger hana sterri í verunleikanum. At ein vantað vend nú er íkomin viðvíkjandi utt- anlandsskuld okkara, og vit eru farin at gjalda aft- ur, gevur okkum eitt skot- brá til at umhugsa neyð- ugu tiltekini enn betur. Hesi skal eg taka upp aftur seinni og nú bert siga, at er uppgávan ein- ans at útvega 250-350 milliónir í eykainntøkum og sparingum, so greiða vit tað; men eg ivist í, um tað er spurningurin. Vænti heldur, at trupul- leikarnir daga meira fram, tá vit skulu fremja tær strukturbroytingar og broytingar í vinnuligum fortreytum, sum verun- liga mugu henda, skulu vit upp å longri sikt loysa arbeidsloysistrupulleikar- nar og bøta samlada bu- skapin vid røttum for- treytum fyri lenandi vinnuvirksemið, eins og vit tryggja rímiligt býti av ágóða og byrðum. Vit hava góðtikið at siga, at júst í letuni mugu útvegast 250-350 mill. kr., men hetta tal er ikki av- geradni, tí tað kann lætt- liga gerast bæði 100 og 150 mill. kr. minni ella sterri. Tit hava lagt til merkis, at útflutningurin ektist munandi í 1991 — og er tað m.a. orsekin til gjalds- javnaavlopið — og hetta hendi ikki av sær sjálvum, tí samstundis minkaði út- flutningurin í nøgd. Samgongan fekk bein- anvegin i fjør framt lóg- gávu, sum skapti karm fyri eini umlegging og nú- tímansgering av útflutn- ingsframleiðsluni til virðismeiri veru. Hetta hevur hækkað góðsku- steðið, samstundis sum uppboðsselan hevur trýst fiskaprísin væl upp um tað, hann var við studn- ingi íroknaðum árið fyri. Sjålv lækkingin av studninginum hevur virk- að sama veg og minkað studningstervin enn meir, so vit nú hava prógvað, at vit vóru rikin alt ov langt út í sokallaða afturbering, ið ikki var verunlig aftur- bering, men heldur eitt orð, sum agiteraði so fyri sær sjálvum, at tú ikki framdi neyðugar útrokn- ingar fyri rímiligum karm- um um hesa afturbering. Nú skal viðgangast, at príslegan uttanlands gav góðan byr, og at vit enn eru sera kenslusom fyri lækkingum, tí ov lítil part- ur av útflutninginum er vidgjørd prísfastari vera; men her gongur rætta vegin og verður nøgdin av slíkum verum í ár vónandi eini 12.000 tons og 20.000 tons næsta ár, um tað á nakran hátt er meguligt at útvega nóg nógva rá- veru. Rekka vit hagartil, er sloppið, og vit fáa frið og stundir til at ganga longur fram, tí prísmerktar broytingar í útflutningin- um verða færri. Menningarlóggávan er skapt, og ferir hon vón- andi við sær skapandi hugsjónir fyri útbygging á ødrum økjum, sum ikki eru so tengd at megintil- feingi okkara — fiskinum. Framhald á síðu 22