týsdagur 26. mai 1992síða 5

IR Nr. 98 — 26. mai 1992 tidindabladid (Sosialurin Móti- royking politikkur Síðani 1987 hevur felags- skapurin av europeiskum londum hóast kraftiga mót- stæðu mennad ein fram- gangsríkan politikk, ið roynir at bróta lógina í teimum 12 limalondunum, serstakliga tá tað er at røda um lægri tjørumongd, heilsuåvaringar å pakkarnar og avmarkingar av lysingum. Í ymsum londum hevur móti- royking politikkurin givið teimum eitt skump av hesari alheims-skuldbinding- ini. Í dag kann Europa deilast upp í tríggjar partar: — Ein triðingur av lond- unum hevur strangan poli- tikk. Franska parlamentið fekk til dømis nýligani igjøgnum eian lóg, ið bann- aði alla stimbran av tub- baksverum og hækkandi si- ga rettprísi. At fáa eina slíka lóg igjøgnum var torført, na ósambæriligan áhuga, vgerðin hjá heilsuverj- arunum vann loksins, og gav teirra ja-atkveða eðrum lond- im eitt fyridømi til at gera tað sama. Í næsta bólkinum av er politikkurin nýgg- jari, men ferðin i virksemi- num hevur vundið upp á seg seinastu árini. Nekur eystur europeisk land, sum til døm- is Polland eru í hesum bólki- num. — Endaliga hevur triðji bólkurin ikki enn nakra av- gjørda verkætlan. Í honum eru nøkur lond, ið dyrka og búgva til tubbak, og har hev- ur tubbaksídnaðurin neyvt samband við almenna ekið. Londini í mið- og eystur Europa meta serstakari av- bjóðing. Almenn steð og al- mennur flutningur hava leingi verið friðhalgað ikki- roykjarum, og sigarettlýs- ingar plagdu at vera bannað- ar (tó ikki av heilsu-orsøk). Tó fekk fyribyrgjandi arbeiði lítlan mn frå almenningi- num. Tubbaksidnadurin i vestur a sær nú hesi londini sum ein stóran mark- nað at vinna á, og kundi tað økt roykingina serliga mill- um ungfólk og kvinnur. Fyri at forða hesum, er tað av stórum týdningi at fáa van- liga fólkið og teir almennu slóðaranar veruliga at skilja — at í vestur heiminum, sum ofta verður havdur sum fyri- mynd gongur strembanin í dag fyri ikkiroyking og fremjan av roykleysum um- hvørvi. Enn er ov tidliga at meta um, hvørji tey hepnu årinini á deyðasjúkum eru, ið stava frá orrustuni móti tubbakki. Ein atferðarbroyting er í londum, ið hava ført ein áhaldandi og avgjerdan poli- tikk. Í hesum londum eru færri mannfólk roykjarar enn fyrr var vanligt nøkur tíggju-ár áður. londum Kvinnuligir roykjarar Kvinnur eru aðalmál í siga- rett lýsingum. Í londum, har vanliga fáar kvinnur royktu, roykja nú fleiri kvinnur enn áður. Hagtølini visa tó, at í Danmerk og í Stóra Bret- landi er afturgongd í talinum á kvinnuligum roykjarum har í langa tíðir var ovurstórt tal av konufólkaroykjarum. Í summum londum eru tekin til afturgongd í tølunum á ungum fólki, ið roykja ella byrja at roykja, og tað er tað mest eggjandi. Eitt er vist, orrustan verð- ur bæði long og torfer. Hvat so úrslitið enn verður, so er tað eitt landamark í heilsu fremjingini. Tubbaks »lobbies« fara at gera, hvat teir eru mentir fyri at verja vinning sín, so sum teir nýliga vístu tað í Fraklandi, har teir úrslita- leyst royndu at steðga eini herferð við plakatum, ið á ein skemtingarsaman hátt peik- aðu á lygnimar, ið nýttar vóru til at lýsa eitt nýtt slag av sigarettum. Tubbaksídnaðurin fer upp aftur longri og roynir at vinna tað aftur. ið hann síða 5 missir í ídnaðar-londunum við at brúka stórar peninga- upphæddir í tilafturskomnu londunum. Hann smæðist ikki fyri at leggja stein oman á byrði, við at orkymla fíggj- arstøduna, landbrúkið og tað vánaligu familjuinntøkuna. Tað vísir seg sum í so mong- um ferum, at samábyrgd og samvinna á alheimssteði er neyðug í ormrustuni móti royking og váðaorsekum i seta almennu heilsusteðuna í vanda. Sørvågur aftur dålkadur Restir av størstu oljudålking i Føroya søgu liggja enn i fjøruni í Sørvågi og nú er aftur ein oljudålking farin fram. Friggjakvøldid runnu f minsta lagi 2000 litrar av olju á sjógv meðan oljubáturin Magn lá og pumpaði olju umborð á rækjutrolaran Ran. Væl geskt við upprudd- ingini, tí veðrið var got. Reiðaríið hjá Ran teku fulla ábyrgd av oljuóhappinum. jústinus Hús hrunnu Í grund Leygarkvøldid klokkan 19.45 fekk politiid í Eysturoynni boð um, at eldur var í EL-hand- linum í Runavík. Sløkkilidid kom beinanvegin á staðið, men eldurin var ógvu- sligur. Ikki fyrr enn tveir tímar seinni eydnaðist at sløkkja, og tá var eisini alt kolað upp inni í húsinum. —Utå náttina kyknaði í aftur og slekkiliðið mátti aftur at sløkkja, talan var tá um smá eldar, sigur vakthavandi á politistødini í Runa- vík. Slgkkiarbeiðið varð ikki tarnað av forvitnum fólki og ferðalan varð heldur ikki tarnað. Bilarnir kundu koyra eftir havnalagnum. jústinus Orcades Viking III hevur lig- ið á Fuglafirði og umvælt reiðskapin. Trolarin hoyrir í dag heima í Orkney-oyggj- unum og hevur 600 tons av gullakst inni í komu ere tað fl oktist ill a. Vits ein serlig cirunum €1 jaili Og n aftur á vit trolið uppá land. Hetta er eitt stórt trol og vit fara út á gamla leirvik svegin at strekkja tað út og umvæla á Lækjuni Eg tosaði við skiparin og hann an hátt tað, sigur Jákup Oluf greiddi frá at teir selja gullaksin i Danmark. Orcades Viking III tekur 1000 tons og nå høvdu teir 600 tons inni. Teir heilfyrsta gulllaksin, sigur hann. Orcades Viking III, helst dýrasta fiskiskip í Norð- uratlantshavi, hoyrir heima í Orkney-oyggjunum. Síðan skipið fór úr Føroyum er nógv gjørt við tað. Tað er longt og umbygt. Arbeiði er gjørt á Carten- sens Skipasmiðju í Skagen Orcades Viking roynir umfram eisini efur makreli t eftir gullaksi, jústinus a re pf. Wenzel Petersen, tlf. 1 3873