fríggjadagur 28. august 1992síða 16

Síða 16 tíðindablaðið s0sk I i ] Nr. 162 — 28. august 1992 Eyðkenni javnadarfloksins: Ongantid verid bangin fyri at taka við ábyrgd -Medan sambandsflokkurin altíð hevur havt nokk við at vaska hendur politiskt og tá serliga í andstødu, so hevur javnaðarflokkurin virðismett sínar veljarar so høgt, at eitt av fremstu enda- málum floksins hevur verið ikki at sita í and- stóðu, men ístaðin altíð strembað eftir at koma í landsins leiðslu segði Frank Davidsen, ting- maður javnaðarfloksis úr Vágum undir við- gerðini av Olavsøkurødu løgmans Harri formaður. Tað er røda løgmans á 6lavsøku 1992, sum verður vidgjørd her í dag. Fråsøgumadur javnaðar- floksins hevur gjørt sínar viðmerkingar til rødu løg- mans, eins og fråsøgu- menninir år hinum flokkun- um eisini hava havt orðið, eins og flestu ungmenn taka orðið undir hesi viðgerð. Við tað at sjálv løgmans- rødan plagar at vera sera ná- greiniliga vidgjørd, fari eg ikki so nógv inn á sjálva røduna, men meira viðgera ta politisku støðuna, nú vit eru komin í helvt av val- skeiðnum. Orsøkin til hetta er, at politiska gongdin eins og ordaskifti i sini heild, bera meira og meira á tað borðið, at fleiri av teimum politisku flokkunum ikki megna at taka við ábyrgð, men heldur velja at sita í andstøðu. Hetta út frá tí sannroynd, at teir flokkar, sum júst nú sita í andstøðu, og sum nú ófrét lasta sitandi sam- gongu, tveittu alla ábyrgd frá sær, tá teimum var til- lutað at hava leiðsluna í hesum landi. Men kanska var tað eitt endamál í sær sjálvum, at teir heldur valdu andstøðu enn samgongu, tí tá høvdu teir ikki havt tann møgu- leika, teir hava í dag, nevni- ligaatrekaein politikk, sum ímillum annað hevur til endamáls at finna synda- bukkar, samstundis sum teir sjálvir seg seg onga ábyrgd hava av nøkrum sum helst. Skadafrøin tykist sam- stundis at vera sett í hásæt- ið, og er tað serliga mál- gagnið, har størsti and- støduflokkur ber síni sjón- armið fram. Heilir tveir rithøvundar eru settir til at skriva ein teig, sum hóskandi kundi kallast skaðafrgi. Tað, sum har er sett á prent, eru illgitingar og snaran av veruleikanum, sum vera kókað saman í eina so beiska súpan, at tað beinleiðis er haturskent. Í so gott sum 100% av hesum teigi er tað javnaðrfl., sum fær hesa beisku súpan oysta niður yvir seg, og verður flokkurin lagdur undir at vera orsøk til alt tað nega- tiva, sum hent er í okkara samfelagi. Ja, tingmenn javnadarfloksins verda beinleidis lagdir undir at sita kaldir og kyniskir og lata tíðina renna, tí teir spekulera í pástandinum at veljarin gloymir skjótt. Tað må sigast at vera ov- boðið tá ein flokkur, sum ikki tekur sær ábyrgd av nøkrum, sum er hent í hesum landi, sjálvt tí, sum hann setti í verk, tá hann sat úti í Tinganes í 1980, og harafturat legði sam: flokk- ur frá sær alla ábyrgd í 1990, eftir at 1/3 av val- skeiðnum var farin. Nú skal hesin flokkur åkæra tann ella teir flokkar, sum tordu at taka vid åbyrgd aftan å at sambandsflokkurin stakk halan millum beinini, fyri at spekulera í atkvødum. Jú, vist er tað ólíka lættari at sita í andstødu og geva ilt av sær, meðan aðrir taka á- byrgd ikki bert av sínum egnu mistøkum, men so sanniliga eisini av mistøk- um, sum sambandsflokkur- in gjørdi fyri 10-12 árum síðani. Nú fór Edmund Joensen í síni talu aftur í tíðina at finna grundgevingar fyri mistøkum javnaðarflok- sins, so hví ikki taka eitt dómi fram, sum vísir okk- um,atsambandið ikki hevur staðið i aftastu rød, tá rátt hevur verið um at skuldar- binda landskassan. Herfyri hevði fráfarandi stjórin á Føroya Gjaldstovu blaðgrein, har hann rættu- liga gav politikarunum av grovfíluni. Ein skuldi trúð, at har slapp ein so reinur flokkur sum sambands- flokkurin ikki upp í part, tí tað vóru jú bara hinir, sum gjørdu mistøk, men gakk. I millum annað segði fyrr- verandi stjórin á Gjaldstov- uni, at vedhaldskrøvini til landskassan tóku rættuliga dyk á seg í tíðarskeiðinum 1980-84. Heilar 20 veðhaldslógir smíðaði táverandi sam- bandslandsstýrið, uttan at gera eina tí einastu reglu- gerð til at tryggja, at lands kassin fekk peningin aftur So kunnu vit spyrja, hví tað var umráðandi at seta allar hesar veðhaldslógir í gildi, tí sum flest øll vóru vitandi um, so var okkara trolarafloti nóg stórur til ai taka tann fisk upp á land, sum svam á Føroyaleidini. Táso sama landsstýri setti totalt forboð ímóu at inn- flyta fiskiskip, so var tað ein greið ábending um, at flotin var stórur nokk. Ímillum allar hesar veð- haldslógimar var cin, har landskassin vedhelt fyri 70% av kostnaðinum til um- bygging, og tað var líkamik- ið, um tað var ein gamal út- slitin línu- ella skittfiska- bátur, so fekk tú alíkavæl 70% av umbyggingini figgjad vid landskassaved haldi. Uppá so gott sum onga tíð vóru skip, sum líuið og einki virði høvdu, handlað fyri nógvar milliónir krónur. samstndis sum somu skip vóru umbygd við lands- kassaveðhaldi upp til eitt heilt óveruligt virði uppá 15-20 mill. kr. Peningastovnarnir = vóru sjálvsagt ikki atfturhald- andi, tí teir vistu sum var, at landskassin skuldi gjalda gildið tá hesi 20-25 ára gomlu ótíðarhóskandi skip- ini fóru av knóranum aftan á at hava trároynt okkara fiskigrunnar. Til dagin í dag eru hundraðar milliónir út- goldnar til hesi 30 skipini, í kreppulánum, veðhaldum, eins og í upphøggingar- stuðli, og tað verður fram- vegis goldið, eins og bank- amir framvegis gera sær dælt av hesum mistaki, sum hevur kostað landskassan- um meira enn tað, sum er lagt út til svartkjaftaskipini. Men meðan svartkiafta- tilfeingið framvegis er und- ir Føroyum, samstundis sum tað gevur okkum 6- metaliga stór virði í Ba- rentshavinum í býti við Rusland, og framyvir í sam- vinnu við Japan kanska kann gerast eitt munandi í- skoyti til tann føroyska bú- skapin, so hevur veðhalds- ævintýrið, sum sambands- flokkurin var faddur at eins og hann eisini framdi tað í verki, einans givið okkum niðurfiskaðar grunnar og ein veldugan yvirkapasitet á okkara flakavirkjum. Tað ráddi jú um at fáa so nógv tons sum gjerligt uppá land Og tað komu tey ólukku mát, hóast ávaringar frá fiskifrødingum, cins og vånaligan góðskan við á haldandi sølutrupulleikun: hjá Fiskasgluni, bleiv skúgvað til viks. Stutt sagt sá tað soleiðis út sum hesin flotin av út- rangeraðum umbygdum gomlum línu- og skittfiska- bátum skuldi bjarga okkum búskaparliga øldina út. Men tá ið avtornaði aftan á at veiðutrýstið har tann so ofra umrøddi bretsku trol- araflotin var at rokna sum seksæringar aftur ímóti okkara flota, komu so timb- urmenninir. Hóast 3 ár við rokfiski- skapi, ja, tað var enntá trol- að næstan á land hesi árini, ja so vóru flakavirkini í kreppu, meðan reklama- tiénimar hjá Fiskasøluni frá útlendskum keyparum hóp- aðu seg upp. Góðskaeins og virðisgking fingu eitt stórt afturstig hesi árini. Sjálvsagt hevur javnaðar- flokkurin eisini gjørt mis- tók, og hví skuldi hann ikki tað, tå hann meginpartin av tíðini hevur verið við til at mynda skiftandi samgong- ur, mótvegis sambands- flokkinum, sum ongantíð sigur seg hava havt ábyrgd av nøkrum sum helst, men altid hevur havt nokk vid at vaska hendur poliltiskt og tá serliga í andstødu, so hevur javnaðarflokkurin = virðis- mett sínar veljarar so høgt, at eitt av fremstu endamál- um floksins hevur verið ikki at sita i andstødu, men í- staðin altíð stremba eftir at koma í landsins leiðslu. Tí tað er heilt greitt, at tå veljarin setur krossin, so er tað út frå ti sannføring, at teirra atkvøda skal vera við har sum avgerðirnar verða tiknar. Til seinast vil eg siga, at eingin flokkur bara kann gloyma sína fortíð, heldur ikki = javnadarflokkurin, men aðalmunurin millum flokkarnar á Føroya Løg- tingi í dag er eyðsýndur. Samgonguflokkarnir tordu at taka við ábyrgd, tá sitandi samgongaella stórur partur av henni ikki megn- aði at sita við ábyrgd. Vánalig røkt av okkara råvørutilfeingi saman við sera nógv broyttum náttúru- viðurskiftum hava havt við sær, at tilfeingi, sum hevur verið lívsgrundarlagið und- ir okkara samfelagi, innan tey seinastu árini kanska er minkað við nærum helvt. Tí ræður um, at politik- arar bæði í andstødu og samgongu royna at finna loysnir heldur enn at skjóta hvørjum ødrum i skógv- arnar hvør ið hevur ábyrgd- ina av tí truplu stødu, sam- felagið er komið í. … at SMS FOTO hevur eina = Canon lit-kopimaskinu, sum m.a. kann: taka eitt petti úr ein- ari ella fleiri mynd- um og seta saman, sum tú vilt?? | Tlf. 19820 (benene