týsdagur 8. desember 1992síða 21

Fað var ikki sørt, at menn høvdu hug at reisast úr stól- inum, tá teir lósu Sosialin mánadagin, har eitt blaðfólk hevur eina jånkasliga fråsøgn frá sendingini „Indblik“, sum varð send hósdagin tann 19. november. Sendingin var um Føroyar og stødauna í Føroy- um í dag. Vit eru fleiri føroyingar her niðri á Flatlondum, og vit munnu hava eins stóran áhuga fyri tí, sum fyriferst heima og føroyingar sjálvir, um ikki meira, og var tað tí sum at fáa deyðsboð, tá vit frættu, at Sjóvinnubankin var um at fara av knóranum og landið undir umsiting. Eftir hetta var tað skjótt, at tað frættist niðri, men tað var ikki fyrr enn fyri stuttum, at donsku miðlarnir av álvara fóru at gera um seg við stór- um greinum um Føroyar. Jú, tað er ikki á hvgrjum sinni, at nakað stórvegis stendur um heimlandið í donsku miðlunum, so tað fór maður av húsi/kamari/skoti (alt eftir, hvussu væl/illa, vit lesandi nú einaferð búgva) at keypa blødini. Fyrst og fremst vóru tað Berlingarin, Poli- tiken og Jyllandsposten, sum vórðu keypt, og sum verða hildin at vera á rættiliga høg- um stigi, hvat sannleiksvirði viðvíkir. Men gakk. Har var hvørki høvd ella hali á skriv ingini, nei so langt frå. Það vøi verið eins frægt at keypt la Ekstrablaðið. Eitt nú ir Politiken havt ge iorlølges”, sum rmálaráðharran Jó 2 mo ið einasta, danir vita um Føroyar). Og Jyll indsposten evur eina aðra við yvirskrift „Familie på fisketur”, sum amanumtikið hvørki sigur tt ella annað, og er hetta øgnumgangandi fyri donsku blødini. Men hvussu skal tað Øe vera, tå einasta kelda teirra er ein danskur politikari, sum roynir at gera sær dælt av Føroyum f donskum poli- tikki? Vordid sum kelda, må sigast. Eftir øll hesi vånaligu um- mæli og greinar um Føroyar, fleiri og vånaligari enn tær nevndu, skuldi ein sending koma í danska sjónvarpinum, sum skuldi vera um Føroyar. Vit bidadu i spenningi eftir sendingini. Men tað var jour- nalistikkur á lágum stigi. Eitt lítið brot um hvert málið, og síðani varð farið víðari til næsta mál. Nógv varð tikið fram, men vidgjørt á einum „sensationellum“ og í ólukk- umát gølumerktum — stili. Gamani, ætlanin var at gera tíðindasending á annan hátt, men at lækka stigið so nógv, sum gjørt varð í hesi sending, mátti ikki verið neyðugt. Eitt nú varð kaldbaksbergholið sagt einans at minka farleið- ina við fimm minuttum, og einki nevnt um, at tað spardi fólki at koyra eftir einum vegi, sum liggur í fleiri hundr- að metra hædd, og einki nevnt um mongu G6lukkurnar á Oyggjarvegnum vegna hálku og vind (tá høvdu danir óivað gtast). Og Gud hjálpi mær, um ikki sjónvarpsmaðurin sat við einari blokkfloytu framm- an fyri sær, tá kallsoyarberg- holini vóru fyri — vorðið sum 'bjektivitetur. Um vit rokna ikatalid í Kalsynni um til donsk svarar tað til tøl, so ir íkki hildið seg sum restin húsi tikið við igand skandalu sendingarnar hjá SvF, og sjálvandi sluppu bæði ideo logurin hjá sjónvarpinum og stovnarin av Hinum Føroyska(?) Flokkinum framat. Ummeælini vóru hvøss, men eisini eitt, sum ein serliga beit merki í, var, at sjónvarpsmaðurin segði føroysku pressuna hava gjørt vart við støduna í fleiri ár, sum jú barasta ikki passar. Tað eru eingir miðlar í vest- urheiminum, sum hava verið so góðtakandi og gjørt so lítið við bæði tíðindaskriv o.a. sum teir føroysku. T.d. hava øll tíðindaskriv verið skrivað beinleiðis av. Hetta beit ein serliga merki í, tá eitt skriv frá Sjóvinnubankanum um, at „nú høvdu teir bestu kontoina í landinum“, kom í blødini uttan nakran kritikk. Nógv er at tríva í frá hesi sending, og var alt meira ella minni (mest meira) vánaligt, og ikki vert at hyggja at. Men tað, sum fekk meg at setast framman fyri telduna, var ein greinastubbi í Sosialinum, sum var okkum í hendi sein- asta mánadag við yvirskriftini „pínliga satt“, sum ein útiseti verður endurgivin fyri at siga. Sjálvandi trýr lesarin, at nú halda allir útisetar sendingina hava havt gott virði, men so er avgjørt ikki. Var tað ikki fyri Óla Breckmann, sum væl og virðiliga visti øllum tvætl- inum hjå Kirstini Jacobsen aftur, og væl afturat, og Tommy Petersen å Almanna- stovuni, sum meira at kalla gav danska sjónvarpsmannin- um frammanå, so var illa vorðið. Men sjálvandi fer Sosialurin ikki siga tað Nei, teir skriva, sum hesin góði útiseti hevur sagt, al útisetar halda ikki, at Oli Breckmann kom væl frå sini Vorðið 1 av førovingum.” hann skeivt endurgivin fyri at if 3 1 570, siga, at førovingar fáa 1,27' b av donsku fíggjarlógini, tå hann føroyingar harafturat visti hann å handilstøl millum Danmark og Føroyar, sum eru dønum til fyrimuns. Men segði, at 157 fingu 0,27%, og rætt er tað, sum útisetin sigur í greinini í Sosialinum, at dan ir fáa ta fatan, at Føroyar eru eitt korrupt samfelag út í odd og egg — men tað er einans tílíkum ósakligum sendingum og greinum fyri at takka. Av- gjørt ikki gott fyri kreditt- virðið. Men ikki er at undrast á sendingina, tá íblásturin kem- ur frá amerikonskum sjón- varpi og enntá við einum amerikonskum professara í journalistikki sum lærumeist- ara. Nei, útisetar halda enn høvdid høgt, og tað skulu so síðst av gllum vera danir, sum fara at læra føroyingar, hvussu eitt fíggjarlógarhall skal fáast burtur. Danska fíggjarlógin hevur eitt hall uppá 50.000.000.000,00 kr., og førir tað við sær, at tað fara at ganga fleiri ár, áðrenn danska samfelagið fer aftur at virka og arbeiðsloysið at minka, takkað veri teimum stóru rentugjaldingunum til útland- ið. Tað er ikki, eins og ein útiseti sigur í greinini, „Niðri finnur tú ongan føroying nakrastaðni“, at vit skammast av at siga okkum vera føroy- ingar. Sama grenjið var at hoyra á einum lítið sigandi fundi her niðri í Árhus fyri stuttum, har onkur føroyingur helt fyri, og onkur við honum, at tey tímdu ikki aftur til Før- inin niðri ova, 4 SOSlalia skir nr, og fyri d eisini føroysku, ð, sum fyri er Ti tað er í stórum sinn! slóðað“. ' hetta, sum greinirnar í donsku blødunum hava snúð seg um. Árhus tann 23/11 Joel undir Leitinum Ein åheltan! Ein áheitan til tann realist- iska veljaran til kommunu- valið á Argjum í 1992. Kommunuval stendur fyri durum, og nú ræður um, at fáa sum mest meguligt av skilafólki inn í kommunu- stýrið. Tey, ið verða vald koma fyrst og fremst at takast við: 1. Fylgjan av lógum og reglugerdum: — Soleiðis at lógin er lika fyri øll. Uttan mun til skyld- skap, trúnað og vinir. 2. Fíggjarstýring: — Serkunnleika til fíggjar- stýring. 3. Prioritering av stýring- ini: — Geva fyrst: mest rúm fyri eimum neyðugu tingun- um til borgarans besta. Hvert ár seta av pening til hvert sítt endamál, so einki verður gloymt. Og fyrst har, sum bíðað hevur verið longst. 4. Ráð eru ikki til her og nú loysnir: — Grundin: Her og nú loys- nir elva til bakkest í fíggjar- stýringini. Besta loysnin er, skilagóð langtíðarætlan. Um her og nú loysnir gerast, verður úrslitið hareftir. Fyri treytin er, at avsettur pen ngur er til endamálið. Ikki 5. Umhugsni fyri okkara komandi ættarliði, og teimum veiku í samfelag num: Í hesum tíðum, har naggatódnin hevur skert og lambskotið alt og øll, er tervur á fólki, sum vilja geva hesum og eðrum líknan- di viðurskiftum, bæði rúmd og ans. bæði 6. Saman um stórmál: — Í felag saman við eðrun kommunum at loysa tyngj andi stórmál. Øll skulu liva saman í sátt og semju. 7. Arbeiðsskapandi tiltek: — ØL skynsom arbeiðs- skapandi tiltek eiga at verða stuðlað — nýskapandi sum meira traditionell, men tað er ikki rætt, at bygdaráðið nýtir borgarans skattakrónur sum risikokapital í slíkum feri. Eg kann við vissu siga velj“ arunum, at omanfyri sum ef. nevnt, stendur listi C so dyggiliga fyri. ; Eisini, at listin, um hann fær meirilutan, við sínum val- evnum og stuðlarum í fram- tíðini, vilja senda tykkum roknskapin út hvert ár, tí listin vil vera opin fyri veljar- unum. Í hesi 4 árini, hava bygda- ráðslimir á listanum verið við til at fáa fíggjarsteðuna uppá pláss. Væl at merkja, fingið eftirsteður o.a., sum vóru í 1988 umlagdar til rímulig lán. Skuldin er gott og væl 3 álíkningar. Kommunan fær millum 18 og 19 mill. inn árliga. Kommunulimir, ið inn koma á listan, eru samdir um, at teir vilja til eina og hverja tíð upplýsa veljar- kommununar Í til listan. Ein ella eitt mål er, z ið eru fyrimyn« i ann £ er: Ein fer ikki eðrvísi við eðrum nn hann sjálvur vil verða viðfarin Vinarliga Jórunn Joensen, bygdaráðskvinna Barnastyrkurin eitt gott sosialt tiltak seinastu árini hevur Forshavnar kom 22 veitt peningaligan stuð til fa miljur, sum ansa sinum børn- im sjålvi, heldur enn at nyta røktarskipanina Stødan i løtuni er tann, at ca. 700 familjur fåa hendan styrk Yvaleyst verða tað nógv fleiri komandi ár. Fyri kom- mununa er hettar ein bílig loysn, tí tað er munandi bílig- ari, at veita styrk til vøggu- stovu og barnagarðsbern, ávíkavist 600 og 800 kr. pr. mánað, heldur enn at gjalda til ansingarskipanina Eitt munagott ískoyti til familjur, sum verða raktar av arbeiðsloysi. Demi: Ein familja við tveimum bernum ca. 2 og 4 ár. Verða hesi bern ansaði á stovni, kostar tað familjuni ca. 1200 4 2000 kr. pr. mánað, væl at merkja, hettar eru pengar sum skattur er goldin av. Missir annað av toreldrun- um arbeiði, og kann sostatt ansa sínum bernum sjálvi, verða fyrst 3200 kr. spardar, harafturat fær fmiljan 600 * 800 kr. frá kommununi, tað vil siga, at hendan familjan hevur 4600 kr. skattafríar um mánaðin, umframt sum spart verður í húsar haldinum, tá annar hjúnarfel- agin arbeiðir heima, og helst kann ein bilur sparast, tá bernini ikki skulu frá húsum um morgunin. So lítil — fyri ikki at siga eingin peningaligur vinning- ur er, tá bæði foreldrini at smábernum arbeiða úti. Men eru tey so heppin, at bæði hava arbeiði, ber væl til at lena einum fólki, fyri at ansa bernum í heiminum. Eitt gott og sunt tilboð til ung, sum einki arbeiði hava Fólkaflokkurin er einasti flokkur í býráðnum, sum heldur fast við at varðveita ein skattafrían barnastyrk. Ansteðuflokkarnir vilja tað beina fyri hesum styrki, og Sambandsflokkurin vil hava hesar pengar skattskyldug ar Ein løgin sosialpolitikkur. Í lesa vit um »luksus styrk til tey riku«. Eg må spyrja: Eru tað tey ríku sum ikki arbeiða, antin tí tey hava mist arbeiði, ella tí tey ikki ynskja sjálvi at ansa sínum bernum? Búskaparliga hevur barna- styrkurin stóran positivan týdning, og eitt sera týdning- armikið sosialt tilboð, serliga í hesum tíðum, tá arbeiðs- loysi ger um seg. Men eisini hetta, stendur Fólkaflokkurin einsamallur um í Tórshavnar Býráð. Vilja tygum varðveita ein sosialpolitikk sum búskapar- liga og menniskjansliga ber til, so skal krossurin setast Í Sosialinum við lista Á týsdagin 8. des Katrin Dahl, byradslimur Harris Quadro 24 tad nyggjasta nyggja dartid vid meguleika fyri at fáa 4 ferðir rákta talið — um ein vil, frá SA ”- THOMAS DAM 403 á KEYPSAMTØKAN 1 ——