týsdagur 12. januar 1993síða 11

Søn Se Tíðindablaðið (SF Rúsdrekka-viðgerðin virkar ikki nógv væl: Ov få gevast drekka Lars Holst, deildarleiðari á Almannastovuni - Vit hava nytt ov nógvan pening til viðgerð, sum kundi verið laun bíligari og betri, um vit t.d. høvdu eitt stað ul avrúsing og síðani nýttu núverandi stovnar til vidgerdarsiød Orð:Dagny Mynd: Kalmar - Orkan verður løgd á skeivum stað. Heldur enn at veita misnytararum við- gerð, verða teir innlagdir ferð eftir ferð til avrúsingar. Alt ov fáir eru í viðgerð ta tíð sum er sett til hetta virksemið, sigur Lars Holst, deildarleiðari m.a. Viðgerðin fyri rúsdrekka- misnýtslu er ikki nýggj í Føroyum. Seinastu árini eru tó nýggir viðgerðarhættir komnir, sum ið hvussu so er, hava fingið stórri undir- tøku enn Ld. vanliga anta- bus-vidgerdin, ið var eina- sta loysn áður. Hóast fleiri hava verið í viðgerð, so er einki sum bendir á, at vit fáa færri misnýtarar kortini. Sosialurin hevur tosað við Lars Holst, deildarleið- ara á Almannastovuni, ið m.a. umsitur viðgerðar- stovnin Heilbrigdið, sum er undir Almannastovuni. Lars Holst er útbúgvin sosialráðgevari og terapeu- tur, og hevur í mong ár arbeitt innan alkohol-við- gerð í Danmark. Hann er eisini ráðgevari fyri Blákrossheimið og veit um viðurskiftini har. BI! sleppa til avrúsing Av tí at Heilbrigdið bein- leiðis er umsitingargki hjá Lars Holst, verða bert við- urskiftini á hesum stovn) umrøtt í greinini. Lars Holst: - Try sløg av misnýtararum fáa hjálp á Heilbrigdinum. Tað eru rúsdrekkamisnýtarar, tab- lettmisnýtarar og blandað slag av misnýtararum. Rúsdrekkamisnýtarar kunnu innleggjast til av- rúsingar. Hetta er tilboð sum stendur gllum í boði. Avrúsingin varir í fimm dagar, og viðkomandi kann síðani fara í viðgerð, sum varir í 35 dagar. Tablettmisnýtarar verða avrúsaðir í 14 dagar, av tí at teir kunnu fáa krampar um leið 11 dagar eftir, at teir eru farnir undir avrúsing Hvussu ofta kunnu mi nýtarar fáa viðgerð? Øll kunnu innleggjast ul avrúsing, hóast tey hava roynt áður. Hevur viðkom- andi verið innlagdur ofta - eini seks- átta ferðir, verður noktað honum viðgerðina eftir avrúsing. Fáa Ikki fleiri kjansir Met verður, at viðkomandi kennir viðgerðarskipanina so væl, at tað er nóg mikið Ld. at ganga til AA-fundir, sum verða hildnir fleiri ferðir um vikuna, um hann veruliga vil gevast at drekka Hvussu ofta er tá talan um? - Vit hava noktað eini åtta-nyggju fólkum innivist å Heilbrigdinum i år, sum hava verið í viðgerð eini seks-átta ferðir áður. - Tað vil siga, at vit ikki fyri einhvønn pris taka fólk inn. Tey mugu eisini sýna vilja, um tey veruliga ætla sær at gevast at drekka. Fíggjarligu umsigðurnar Sosialu vidurskiftini tå ein vil fara undir avvenjing eru soleiðis háttað: Misnýtarar verða býttir upp í tiggjar bólkar: 1. Fólk sum eru undir for- sorgarlógini, 2. Avlamis- og fólkapensio- . nistar og 3. Fólk, sum eru í arbeiði. - Er misnýtarin undir for- sorgarlógini, rindar Al- mannastovan allar útreiðsl- ur Eitt samdegur á Heil- brigdinum - bæði ávrúsing og viðgerð, kostar 1070 krónur Eru fólk Ld. í arbeiði, eila hava verið tað ul fyri stutt- um, fáa tey tað sum svarar til sjúkradagpening frá ú almenna, sum er 7.436 krónur um mánaðan, tå skatturin er dringin. Um- framt hetta fáa tey 1261 krónur í lummapeningi um mánaðan. - Ofta eru misnýtarar illa fyri fíggjarliga, og vitkunnu ti hjálpa teimum við føstum útreiðslum, tó ikki meir enn upp ul 7.346 krónur. Ov nógv ganga aftur Er familjan bert kona og maður, og tey hava skuld, verður tikið stóða til stuðul í hverjum føri sær, tó at tey fáa til fastar útreiðslur. Er familjan td. maður, kona og tvey børn, kunnu vit rinda fastar útreiðslur og skuld, av tí vit meta, at fam- iljan annars ikki er før fyri at fóta sær og maðurin verður betur førur fáa gott úrslit, um hesi viðurskifti eru í lagi. Býr familjan í egnum húsum, meta vit um grundarlag er fyri at veita stuðul til at tey kunnu verða búgvandi. Hetta verður bert gjørt, um avtala fæst við bankan, og ein terminskonto verður stovnað samstundis. - Verður familjan før fyri at rinda Almannastovuni aftur, verður peningurin innkravdur. Eru figgjarligu umstød- urnar hinvegin so vånaligar, at familjan koruni ikki kann verða búgvandi í húsunum, so krevja vit at húsini verða seld, og útvega teimum eina íbúð Hvussu nógv fólk hava verið innlegd á Heilbrigd inum í fjør, og hvussu nógv góvust við misnýtsluni - Í 1992 vóru 179 fólk innløgd. Av teimum vóru 71 ul avrúsing, 108 í við- gerð, men bert 47 fólk vóiu verðandi ul viðgerðin var liðug. - Av teimum 179 hava 78 persónar verið í viðgerð áð ur. Tveir av trimum detta útí aftur - Taka vit tølini fyri tidar- skeiið 1886- 92, hava 68% av teimum verið innløgd áður - frá einari til triggjar ferðir hetta tíðarskeið 23% hava verið í viðgerð fýra - seks ferðir, og 9% hava verið í viðgerð frá sjey ul 15 ferðir. Lars Holst: - Úrslitið av viðgerðini er ikki nóg gott Vit hava nýtt ov nógvan pening ul viðgerð, sum kundi verið latin betr og bíligari, um vit Ld. høvdu eitt stað til avrúsing, og síð- ani nýttu núverandi stovnar til vidgerdarstød. Nr. 6 — 12. JANUAR 1993 Eisini kundi ambulatorie viðgerð verið gagnlig Tað er ikki neyðugt at innleggja fólk ul viðgerð, sum eins væl kundi fanð fram undir uyggum um støðum aðrastaðni bygdunum Til samanberingar, hvussu tey máta millum úrslit av ymsum viðgerðar háttum aðrastaðni, so er reglan tann, at 1/3 broytir drykkjuvanar, 1/3 heldur fram sum áður, og 17 drekkkur meira enn áður - Í Føroyum hava vit ikki fingið 30% bata, og misnyt arar hava verið alt ov ofta ul avrúsingar - Eydnast ikki at sleppa inn á Heilbrigdið, fara fólk á Blákrossheimið Hesin stovnur hevur ul endamáls at hjálpa fólki út frá einum krinstnum sjónar miði, meðan Heilbrigdið ger tað út frá sjónarmið num, at:tað er ein sjúka at drekka - Tað kann tí verða torført hjá stovnunum at taka støðu í einstøkum fórum Orkan nýtt til avrúsing - Eg kenni viðurskifumi í báðum stovnum, og eftir ti eg veit um, so ganga umleið 15% av misnýratunum aftur á báðum stovnum í sama ersini á Síða 11 ári, og tað er ov nógv Orkan verður nýtt ul av rúsing og ov líuð kemur burturúr viðgerðini Ein vansi er, at td. starvs fólkini á Heilbngdinum eru fyrrverandi = drykkjufólk, sum skilja trupulleikarnar ið standast av at drekka Tey hava tíverri ikki øll um førum meguleika at skilja sálarligu og ikamligu støduna hjá ti einstaka Hóast læknar arbeiða á stovninum. so er sjálv við gerðin ov einståttad, og hjálpir ti ikki ti øllum førum nstaka í serkøn starvsfólk, sum á ødrvis: hátt eru før fyri at veita misnýtararnum hjálp Trupulleikin er, at fólk í stóran mun eru tey sum fáa viðgerð Í Danmark eru eisini slík r viðgerðarstovnar m ir viðgerðarstovnar, sum td. ganga somu viðgerðar Skipan sum Heilbrigdi? Hvussu virka teir Slíkir stovnar í Danmark eru sjålvsognarstovuar og hava einki samband við al- mennaverið Skulu misnýtarar í við- gerð á slíkum stovnum, mugu teir gjalda sjálvir ella eisini nindar arbeiðsgevarin Framhald á síðu 15