mikudagur 13. januar 1993síða 13

Tíðindablaðið CL 2 Å Nr. 7 — 13. JANUAR 1993 Síða 13 ianskir um 140 mia. kr Slíkt skelkir, eins og í Før- m, seta djúp spor. Ti- leitar samanspardur hurtur úr samfelagi, sum einki hevur lært av sínum rovndum og mistøkum. Og hvør er førur fyri at gjalda fyri henda skatta- studning, sum vit ell hava attað hver eðrum og okk sjálvum í vitleysari kapping um hægri løn, nytslu, marglæti og í po- tiskari kappbjóðing um kveður fyri skattapen ' Tey arbeiðsleysu ella isvillu klára ikki at alda. Tey bera í vaksan Glantrileik n er vorðin drama tali prisin ingum meir enn vinnu- tervar virkandi demo- skal henni og okk Ti hev vinnan altid gingið á i demokratiska stríð- vera lív lagað len hon er fjøtrad í ein- bygnadi, sum verður nara undirgangur Løgting/landsstyri vevja seg alt longri inn i snillinga brannmanskynstur lonum, sum Guð gevur bæti, hann eisini skil« inn tykjast vanlig hugs i tingi og Í landsstýri ldur ikki einki er um at skilvis røkt av em fyri ti et: við virðing alli, sum embæti ber ær, gevur honun er embætið, ávíst skil Í Landsnevndini á sinni g eðrum umsitingarlig størvum fingu leg- tings- og landsstýrismenn royndir, ið gjørdu, at teir við lítlari umsiting kundu taka við heimastýrisskip- anini í 1948. Í 70-árunum kravdist víðkað og um- løgd fyrisiting til at stuðla teim tá óroyndu fólka- valdu at fáa tað samlaða skil, ið sjålvt valið ikki tryggjar. Hesin tervur vaks í 80-árunum. Men tervurin var ikki fataður. Ja, í reynd og veru hildu legtings- og landsstýrismenn seg meir og meir til embætisgivna skil sítt. Úrslitið er, at al- menna fyrisitingin hongur ikki rætt saman. Samskip- anarliga hevur hetta borið í sær, at effektivitetur, dynamikkur og menning í almennu umsitingini tverrar. Enn meir álvar- samt: reglufesti og sam- bæri (konsistensur) skorta. Dagliga sæst hetta í, at eitt alsamt minni tal av legtings- og landsstýris- monnum sita upp um háls og herðar og sekja semjur, sum samgongur innan- hýsis til neyð finna saman um. Tverrar embætisgiv- na skilið, og fær manna- lyndið sterri rætt, verða loysnirnar hareftir, uttan mun til hvussu vælmeint- ir einstaklingar eru. Sam- stundis verða loysnirnar so samanvavdar av ym- sum um iskum sjónarmiðum, at bert teir, ið hava verið við í tilevningini um tær av Móðir troyttir av semjugerå er eingin orka eftir at greida vanliga før kunnu tala fullum huga og oyinginum frå skilinum i | áðrenn teimum, næsta | semja skal finnast I glantrileiki herði | áskoðarin — vanligi føroy ingurin hildið snillingaleikin verið | henda | skemtiligan. Men hetta er | ikki longur glantrileikur Hetta er við óbótaligum avleidins um fyri húski og heim ramasti Einfalt at sita í almennum starvi og klikkja niður Tad at sjálvsagt lætt at sita í almennum klikkja á tær væl meintu reyndir, ið stars 74 niður verða gjørdar til tess at tryggja hesum kor samfelagi livilig Uppgavan hjá Menning arstovuni ér at menna før oyskan idnað, handverk og enastuvirKserni Hetta kundu hildid okkum til og latið aðrar um sítt trupla starv í sc góðum náðu Sur annars e teimum ur Tad n i era ajdsaåama heppið at sleppa at ilmennum starvi, har eir um IKK! nytist dagliga at leypa stein av steini at steðga floðini Hesa serstødu, ið onnur kanska øvunda, hava vit rovnt at nýta til at kanna hverjir = meguleikar og hverji vandamálini eru po fyri framman Kann vera, dagurin i dag krevur alt. Men verå- ur ikki hugsað um dagin i morgin og framtíðina, so er miðið stutt Halda tit, at vit fara skeivir í frammanfyri- nevndu hugsanum, so vilja vit fegin hoyra tykk- ara áskoðanir og rætting- ar, eisini á fundum ella á annan hátt munnliga. Á fundum gavst eisini almenninginum, ið skal tryggja treytir og villkor, ið nú verða skapt, hevi at skilja, umhugsa og virða avgerðirnar. Vinarliga Kjartan L. Kristiansen ES. Alt samfelagið er í dag um at verða latið upp til skutil. Men eins og grindin heldur saman, mala feroyingar aftur á blóðið. Tað er jú millum okkara egnu, vit hoyra heima. At missa ov nógv úr flokkinum er at gera hann veikan, ja, kanska so veikan, at honum er ikki lív lagað. Sum heilur bólk- ur hava vit sterri megu- leikar at klára okkum. Alt fleiri eru helst farin at sanna, at okkara kreppa í dag hevur aðrar orsekir enn bert vánaligar konjukturar, tilvildarliga smáar árgangir, óheppið álvari | | Í in á Braer sleppur ongan veg 45 ára gamli grikski skiparin, Alexandrus Gelis, og hansara 34 Meðan grikski skiparin á Braer við hvøssum vend- ingum ger viðmerkingar ul hendingina, tá skip hansara fyri góðari viku síðani fór á land í Quelndale Bay, har hann sigur seg verða gjørd- an ul syndabukk av bretsku myndugleikunum, eru hesir somu myndugleikar upp- tiknir av ØSrum lutum i hes- um sama måli. Teir arbeida nevniliga i sveittabroti fyri at finna út- av, hvat veruliga hendi, tá risastóra tangaskipið fór á land og varð orsøk ul ålv- stóran tørv á likviditeti o.sfr. Umframt framman- fyrinevndu sjálvskaptu trupulleikar, er kreppan fremst ein heimsumfatan- di strukturell kreppa, iå kanska tí rakar okkum harðari enn onnur. Er henda hugsan rett, eiga vit gjølla at hugsa um henda pástand, ið settur er fram: „Det egentlige problem er heller ikke, om sam- fundet omstilles til de nye krav. Det vil i alle tilfælde ske. Det er de menneske- lige omkostninger ved at forhale omstillingen, der er problemet«. arsligasta oljuóhapp nakr- antíð um okkara leiðir. Orsøkin til, at hesar kann- ingar gerast alt meira og meira nærgangandi, er mill- um annað tann, at fleiri iva- mål hava tikið seg upp, og at samsvar ikki er millum tað, skipari og manning hava greitt frá, og so tað, ið frætt er um óhappið aðrastaðni. Manningin avbyrgd Sotýðandi spurningar eru frammi, at bæði 45 ára gamli skiparin og øll mann- ing hansara, ið telur 34 mans aftrat honum, eru á einum lítlum gisungarhúst 40 kilometrar norðan fyri hetlendska høvudsstadin Lerwick, har teir sita púra avbyrgdir — sum sótu teir í geglið, hóast teir hava tað gou. Sambært upplýsingum, hetlendska vaktar- og bjarg- ingartænastan hevur um skipaferðsluna í Holinum — sundinum millum Sum- burgh Head og lítlu oynna Fair Isle — hevur einki ann- að tangaskip verið har á leiðini, tá byrjanin ul sjálvt óhappið skal vera íkomin. Skipann á makrelbát- inum Stephens, Sam | McClough, hevur fortalt myndugleikunum, at hann longu fleim tímar undan fyrsta neyðarkallinum frá Braer sá cilt stórt ol jutanga- skip ikki langt frå Quendale Bay, har skipið fór á lands stutt fyri middag týsdagin í farnu viku. Talan kann altso bert hava verið um Braer, hann hevur sæð, men hinvegin skuldi tangaskipið tá verið statt langt haðani, um mask- inurnar riggadu, so sum skiparin Alexandrus Gelis og manning hansara hava sagt. Um so er, hevur skipið altso nkið fyri vág og vind sangt áðrenn neyðarkall varð sent út um fimmtidina månamorgunin. Og um so er, hevdi skiparin í góðari tíð kunnað fingið hjálp frå bjargingarskipum, og so hevði talan heldur ongantíð verðið um tað stóra óhapp- ið, ið nú er íf erð við at raka eyma samfelagið Hetland sera illa. Fyri at fáa fulla greiði á øllum hesum, er manningin vorðin avbyrgd á lítla gist- ingarhusinum, 80 kilometr- ar frá staðnum, har sundur- soraða skipið nú liggur vrak Ísku og filipinsku sjómenn eru avbyrgdir á einum lítlum gist- ingarhúsi 40 kilometrar norðan fyri Lerwick — og uppaftur aðrar 80 kilometrar frá staðnum, har Braer fór á land í farnu viku og goysir drepandi og oyði- leggjandi olju úr sær Myndugleikarmur = vilja hava at vita, hvørjum standi skipið var í, tå tað meira enn eitt samdøgur undan óhapp- inum fór úr Mongstad uttan fyri Bergen í Noregi, ú um so er, at maskinurnar virk - aðu sum tær skuldu, átti ikk: at verið neyðugt at havt eit eyka lið av maskinmonnum arbeiðandi niðri í maskin- rúminum umborð á Brær alla tíðina, frá tí at skipið var farið úr Noregi. T Og var alt í lagi, átu skipið ikki at havt verið farið í ta vongu siglingarleiðina, Holið hóast alt er, men farið norðan fyri Hetland, har rúmsátt er allar vegir og vandin fyn oljuóhappið als ikki er tann sami. Verja manningina Tað er tó ikki bert orsakað av nevndu kanningum, at manningin er avbyrgd við forboði fyri at fara út um einar dyr fyribils. Hetta er eisini gjørt fyri at verja manningina mót upp- østum hetlendingum og um- hvervisfólkum, ið eru ill og beisk um, at enn ein partur av nåtturun: gerst tapari av oljuáðum. hj.