hósdagur 8. mai 2003síða 13

24 Nr. 87 - 8. mai 2003 Nr. 87 - 8. mai 2003 25 Føroya Symfoniork- estur er javngamalt við Norðurlandahús- ið og hevur heima- beitið í húsinum. NORÐURLANDA- HÚSIÐ 20 ÁR Rigmor Dam Fyrsti stjórin í Norður- landahúsinum, danin Steen A. Cold, rópti Føroya Sym- foniorkestur fyri Húsaork- estrið, tí orkestrið var eitt beinleiðis úrslit av, at vit fingu Norðurlandahúsið. Hetta sigur Martin Mourit- sen, sum stjórnar Føroya Symfoniorkestri, og hann greiðir frá, at Norðurlanda- húsið er so nógv eftirspurt í dag, at Føroya Symfoniork- estur ikki venur har longur, men bert hevur framførðsl- ur. Kortini er húsið enn fasti karmurin um orkestr- ið, tá tað hevur afturvend- andi konsertirnar har, so sum várkosert, heystkon- sert og ikki minst stóru nýggjárskonsertina, sigur Martin Mouritsen. - At spæla í norðurlanda- húsinum er ein stór avbjóð- ing hjá einum og hvørjum tónleikara, sigur hann, og greiðir soleiðis frá um húsið sum pall: - Umtøðurnar eru so av- bera góðar at spæla her, og eg havi spælt her alla tíð- ina, líka síðani húsið lat upp í 1983. Lokkandi karmarnar gera, at fólk geva tað allarbesta, tey hava. Stóri salurin leggur upp til, at antin skal tað, sum framført verður, vera stórt, ella skal tað vera gott, og sjálvsagt helst bæði. Ikki koddi hjá listarfólkum Martin Mouritsen, sum um- framt at vera dirigentur hjá Symfoniorkestrinum, eisini er leiðari fyri Musikkskúla- skipan Føroya, heldur, at Norðurlandahúsið hevur haft sera stóran týdning fyri útinnandi listina í Føroyum, og føroyskt mentanarlív sum heild. Hann minnist væl orðaskiftið, sum var, tá húsið kom, um hvørt tað fór at køva heldur enn at birta uppundir mentanar- lívið her heima, og hann sigur: - Tað kan væl vera at Norðurlandahúsið hevur verið ein koddi hjá politik- arum, so teir sluppu undan at fáast við hendan partin av mentanarpolitikkinum, men hjá okkum listarfólk- um hevur tað so avgjørt ikki verið ein koddi. Støðið er hækkað nógv, av tí at umstøðurnar eru so góðar og leggja upp til tað besta. Tí tað er so avgjørt betri at spæla her enn í eini ítróttar- høll. At vit hava lært okkum at eiga eitt so fínt hús, og at fara væl um tað, kemur eisini greitt fram, tá Martin greiðir frá um Musikk- skúladagarnar, sum hava verið á hvørjum ári. Tá møtast fleiri hundrað mus- ikkskúlabørn í Norður- landahúsinum at venja og framføra, tó soleiðis, at venjingarnar nú á døgum eru í Eysturskúlanum. Men Martin minnist væl, hvussu børnini skikkaðu sær fyrstu árini, - Tey leikaðu í sum varg- ar og blakaðu livurpostei í ventilatiónsanleggi. So- leiðis er als ikki í dag, tey duga sera væl at vera í hús- inum, kanska tí tey eru von at koma her frá barnsbeini. Yrkistónleikur og býarhús Tó meinar Martin Mourit- sen ikki, at umstøðurnar hjá tónleikamentanini eru av teimum bestu í gerandis- degnum, eitt nú av tí at kravgangurin til Norður- landahúsið er so stórur, umframt at yrkistónleikur nærum ikki finst í Føroy- um. Tí, sigur Martin Mour- itsen, er tíðin nú búgvin til at tónleikurin verður rað- festur hægri frá politiskari síðu. Bæði í Havn og í land- inum sum heild. - Hetta er ein natúrlig av- leiðing av, at vit nú hava sett á stovn yrkisleik innan sjónleik. Næsta stigið eigur tí at verða yrkistónleikur, har allir tónleikalærarar eiga at verða settir í parttíð- arstørv til at venja og fram- føra tónleik á høgum støði, sigur Martin Mouritsen, og vísir til skipanina, sum er í Noregi, har fólkaskúlin er karmur um hugtakið ”Mus- ikk i Skolen”, har konsertir og venjingar við yrkistón- leiki eru runt á skúlum í øllum landinum. - Og so tørvar okkum av- gjørt eisini eitt býarhús í Havn, til venjingar og fram- førslur av øllum slag av livandi tónleiki, sigur Mart- in Mouritsen, og avdúkar samstundis, at fólk innan tónleikaheimin, saman við øðrum áhugaðum, eru farin í holt við at fyrireika eitt slíkt stað. Svørt lagnusymfoni Viðtalið við Martin, sum nærum er dagligur gestur í húsinum, er um at vera av. Kremlitti kaffikoppurin í klassiska norðurlendska sniðinum er kølnaður, og áðrenn vit fara hvør til sítt, kemur Martini til hugs einaferð Symfoniorkestrið hevði konsert. Beint sum farast skuldi undir Lagnu- symfoniina hjá Beethoven fór ljósið í øllum býnum, og allur salurin lá í bøla- myrkri einar fimm minuttir. Tá hugsaðu fólk sítt. Húsaorkestrið í Norðurlandahúsinum Umstøðurnar at spæla í Norðurlandahúsinum eru avbera góðar, sigur Martin Mouritsen Martin Mouritsen, leiðari í Føroya Symfoniorkestri Vit hava mangt at gleða okkum til, nú tíðin aftur nærkast til stóra afurvend- andi tiltakið hjá Norður- landahúsinum, Listastevna Føroya, sum hevur verið á hvørjum ári síðani 2001, í august mánaða. Í ár verður stevnan í døgunum 6. - 17. august 2003, og eru fyrirei- kingarnar komnar somikið væl áleiðis, at vit hava sníkt okkum at kaga í pappírini hjá samskipara, Oddvu Nattestad. Hon sigur, at enn er ikki alt komið uppá pláss, men okkurt er kort- ini, sum vit kunnu avdúka. Yrkingarkappingin Freistin at senda inn yrk- ingar til yrkingakappingina hjá Listastevnuni og Út- varpinum var úti 1. mai 2003 og inn eru komnir 129 brævbjálvar, har onkur hevur sent fleiri yrkingar inn í hvørjum. 10 yrkingar vinna 5000,- kr. í part, og vera tær 10 lisnar upp í útvarpinum, ein hvønn dag, á Listastevnuni. So nú er bara at brynja seg við toli, og ynskja dómarunum, Høgni Djurhuus, jounalisti, Bergljót av Skarði, stud- entaskúlalærara og Kim Simonsen, cand.phil, góða eydnu við dømingini. Skráin Listastevnan byrjar við Opera við Josefine Ottesen og Thomas Koppel úr Dan- mark. Vit fara í sirkus hjá dóttir navnframa Charles Chapl- in. Le Cirque Invisible er sirkus úr Frankaríki við Victoriu Chaplin og Jean Baptiste- Thiareé og enski rithøvundurin Fay Weldon fer at lesa upp úr egnum verkum og svara spurn- ingum á pallborðsfundi. Sjónleikur er sjálvsagt eisini á skránni, og eru tað belgiski leikirnir The Note- book og The Proof eftir Agota Kristoff, sum leik- bólkurin De Onderneming framførir á Meiarínum. Siamsa Tíre, The Nation- al Folk Theatre of Ireland, við luttøku av 24 írskum sangarum, tónleikarum og dansarum framføra Oileàn (Island) til minnis um 50 ára dagin fyri flytingina av síðstu íbúgvunum frá the Blasket Islands. Uttandura framsýning við Scarabeus úr London, sum fara niður úr bygning- inum á Landssjúkrahúsin- um, at framføra á húsa- vegginum, og Aldubáran, sum er føroysk sinfonietta fer at spæla nýggjan tónleik eftir eitt nú Trónd Bogason, Edvard N. Debess, Sunleif Rasmussen. Vit fara á kosert hjá sam- isku Mari Boine við orkest- ur, hjá Eivør Pálsdóttir við íslendskum tónleikarum og hjá Katju Cardenal, sangara úr Nicaragua, og til provok- erandi stand-up við Sha- bana Rheman úr Noregi. Kingo 300 ár Nýggj fløga við Kingo- sangi i føroyskum kirkjum kemur út á Listastevnuni, og er tað Petra Iversen sum syngur. Marjun Bæk, prestur fer at halda fyrilestur um Kingo á Landsbókasavnin- um í sambandi við, at tað eru liðin 300 ár, síðani Kingo doyði og framsýning av kingobókum og frí- merkjum verður á Lands- bókasavninum. Kingosangur við Petru og Hans Iversen í kirkjuni í Bø og i kirkjuni i Kvívík og við Niels Midjord og øðrum við Sjógv. Kingosangarar úr Tjørnuvík í kirkjuni í Hvalvík. Framsýningar og annað Fotoframsýning verður í Listaskálanum har grøn- lendskir, íslendskir og før- oyskir fotografar og rithøv- undar sýna fram og bókaút- gáva í sambandi við fram- sýningina. Sniðgeving og myndlist verður í Smiðjuni í Lítluvík við Elisabeth Kruse og Hans J. Glerfoss. Listaframsýning í Gallerí Oyggin við Christina Præstgaard úr Danmark og Kára Svensson úr Føroy- um. Müllers Pakkhús, í Gøtu og í Vági: Upplestur við Carl Johan Jensen, Tóroddi Poulsen og Jóanes Nielsen Norðurlendskir og altjóða filmar í Havnar Bio við luttøku av filmsleikstjór- anum Katrin Óttarsdóttir og Ulla Boye Rasmussen, sum ætlar, at nýggi filmur hennara "På kant med selv- stændigheden" fer at hava frumframførslu her. Føroyskur dansur í Runavík. Rockkonsert Listastevnan endar við stór- ari konsert, har íslendski bólkurin Apparat Organ Quartet, ella bara Apparat, er millum mest spennandi og nýskapandi bólkar á ís- landska rockpallinum beint nú, fara at spæla. Kvartettin telur tríggjar ljómborðs- leikarar og ein trummuslá- ara. Ljómborðini finna teir á ruskdungum, í kjallarum og á loftum. Prix Føroyar vinnarin 2003 Gestir fara at spæla saman við Apparat, har eisini finski bólkurin Cleaning Women luttekur. Konsertin verður í Høllini í Norðurlandahúsinum leyg- arkvøldið hin 16. august 2003. »Livandi lívgandi, - listarliga lívsjáttandi lívmoðirin, - stuðugt í burðardyggum aldri« Saman við upplivingun- um í húsinum kenna vit okkum trygg og fjálg í rúmligi lívmóðurini, hó- ast vetrarvindar, kulda og kava. Eitt av stavnhaldinum við húsinum var at lata dyrnar upp fyri mentan og list til og úr grannalond- unum og altjóða samfel- agnum. Hesin setningur er ikki bert náddur. Húsið hevur eisini verið brúgva- byggjari og flutt mørk, - seinasta avrikið er saman við vinnulívinum at vísa á, at mentan og list eru edilig søluvøra. Sosialt og samfelags- liga fer Norðurlandahúsið alsamt at bróta upp úr nýggjum. Í okkara parti av heiminum hava tey flestu møguleikar at lív- bjarga sær. Nýggja fá- tæktin í altjóða høpi í dag verður nevnd upplivingar- lig fátækt. Við Norðurlandahúsin- um hava vit karmar við møguleikum fyri at geva øllum føroyingum - uttan mun til bústað ella aldur - listarligar upplivingar. Karin heilsar húsinum Gleða okkum til Listastevnuna Tónaskaldið Sunleif Rasmussen (f. 1961) er kosin heiðursfor- seti fyri Listastevnu Føroya Hetta merkir, at Sunleif verður listaligur føroyskur sendiharri, sum úti í heimi skal lata upp dyr, skapa møguleikar og ikki minst, støðugt minna fyrireikarar- nar á listarliga stevnumiðið og aldri at missa tað úr eygsjón. Sunleif fekk í fjør stórstu tónlistarligu viðurkenning á okkara leiðum, Tónleika- virðisløn Norðurlandaráðs- ins 2002. Tað er fyrstu ferð, at ein føroyingur fær hesa virðisløn. Karin Kjølbro, fyrrverandi formaður í Stýrinum fyri Norð- urlandahúsið skrivar soleiðis til húsið á 20 ára degnum Sunleif Rasmussen heiðursforseti Tónaskaldið Sunleif Rasmussen saman við stjóranum í Norðurlanda- húsinum Helgu Hjörvar C M Y K 25 24