hósdagur 18. februar 1993síða 17

ridindabladid end —inspireradur av hatcher og Reagan Í nógvar mátar hava vit havt eitt ordaskifu, har vit tosadu um alt møguligt annað enn tað, sum var veruligu trupulleikin í Føroyum. Hetta hevur endurtikid seg í skiftandi samgong- um, men hvat vidvikur ti búskaparliga politikkinum, støduni í fiskivinnuni og teimum strukturellu trupul- leikunum, so hevur einki verdur tosad um tad ella tað hevur verið tosað uttanum. T Í i IMF og Danmark Uppå fyrispurning hvi IMF-ararnir komu til Før- oya sigur Jógvan Mørkøre, at svarið er einfalt. -Vit dugdu ikki sjålvir,, Og ein slík sannroynd er ring fyri okkum heldur hann. Hann vísir á, at IMF- ararnir fara neyvan at hyggja efur teimum sosi- alu avleiðingunum. Tað er ikki teirra uppgáva. Men nú er tað tó so, at IMF-aranir hava ikki fing- ið ta uppgåvu, sum teir vanliga hava í ødrum londum. Hjá okkum skulu teir bara vera ráðge vandi. Jógvan Mørkøre vísir tó á, at tað sum er við at henda í sambandi við donsku lánini, er nettup hetta, at klárar tú ikki at halda tínar skyldur, so verða krøvini bara enn harðari fyri hverja ferð tú kemur aftur at biðja um pengar. Og hetta er so eisini mannagongdin IMI brukar. So hómar longu mynstrið. Og úrs litið verður, at - ikki IMF men danski staturin kemur - í eini IMF-líknandi stóðu at leggja seg meira og meira út í okkara sjálv ræði, so hvert vit noyðast at fara ul Danmarkar at biðja um nýggja hjálp Hvat vidvikur teimum sera hørðu krøvunum dan ir komu við herfyri men sleptu heldur Jógvan Mørkøre, at tey eru nógv ávirkað av tí hetz, sum hevur verið móu Føroyum í donsku fjølmiðlunum eitt nú í sambandi vid Atlantic Airways -Eg túgvi ikki, at danska stjórnin hevur nakrar miðvísar ætlanir í løtuni at seta enn strangari krøv enn tey teir longu hava sett. Men nakað ann að er so hvat teir gera, tá vit koma aftur til teirra at biðja um hjálp ein Fråflytingin størsta vandamålid -Men sær tú fyri tær tað stóra skædlið í Føroyum, um allur húsamarknaðurin rapar? -Tað stóra skrædlið er longu byrjað. Vit eru fann í sor. At ein so kann fara uppaftur meira í sor enn vit eru í løtuni er sjálvandi møguligt Men í teiri løtu vit tosa um so stórt og vaksandi arbeiðsloysi sum í dag, tå er skædlið ein veruleiki Jógvan Mørkøre heldur at tað mest óhugnaliga og kanska mest sigandi sann royndin um støðuna í før oyska samfelagnum er frá flyungin Tå vit tosa um nettofráflyting uppá 2 so haldi eg hetta er kanska tann størsta åvaringin Hetta er hægri enn tað vit høvdu í 50-unum, og er eisini eitt tal, sum må metast åjavnt við onnur lond, har tú hevur hungur og borgarakrigg) Jógvan Mørkøre heldur annars ikki, at veruliga arbeiðsloysið bara kann mátast út frá, hvussu mong eru arbeiðsleys her heima. Fyri at fáa røttu myndina eiga vit eisini at taka tey mongu, sum eru rýmd av landinum -Tað syndarliga í hesum er, at:tað eisini eru heilir árgangir, sum hvørva úr skipanini. Tad eru tey ungu, sum fara av landinum i útbúgvingargrindum. Tey plaga altíð at koma aftur Tá tey nú ikki koma aftur, so verður galið. Tað vit gera er at saga okkara pyramidu burtur Trupulleikarnir venda so eisini aftur seinni, tå onk- ur jú skal gjalda fyri tey, sum tá eru eldri. cina jan Vit mugu fåa eina umfordeiling i samfelagnum: Tey sum elga TAN ÍF 3 DP I UO Cr EINKI unnd iD lelmum goou ry I d KYCDDU) I rr SKT OR MUR? TO? J Vilt V MK? 5 (UT IP) Í xX it på | + ” Ki » k A 4 i í «li i lér á akså i al politikå kh | ! 8 IKIO i { KTá gjørt Irå fóroy skar FOU í Møgullsa lanskari so fer arbeiðsloysi at vaksa Men hann heldur tað vera ringt at siga, hvu stórt arbeiðsloysi verður Tad ldst um VvLIGNIE landsstýrið dugir at um fordeila tað, sum er pengum soleiðis = at keypiorka verður tøk nakað av virksemi ver aftur í landinum Uppsparingin ein heilag kúgv Vit hava jú tann stóra trupulleika, at vit hava eina ov stóra uppsparing Eina uppsparing vil annars altíð reypa okkum av, og tað kann undra stórliga í dag, tå ein sær, at henda sama uppsparing er éin partur av bakgrundini fyri teimum ovuriløgunum, sum hevur koyrt alt út av bakkanum Tað undrar eisini Jógv an Mørkøre, at vit framvegis tosa vit um tydningin av at hava hesa uppsparing intakta fyri at kunna gera nýggjar iløgur -Tí trupulle:kin hjá okk um í dag er ikki so nógv tann at skula gera ílagur men heldur at fáa kapa citet út úr samfelagnum Og tann umstrukturering sum fer fram skal ikki byggja á nakað, sum er kapitalkrevjandi, men heldur arbeidskrevjandi Her verður nevnt, at vit skulu leggja størri dent å linufiskiskap, onkur tosar n rimulit 1 é + % í t? Í á ) Kr? ' á ir f i? í é 4 í P í hb h > h ørki a > á ti : ri,M i * í rt » ør I i I i i H ri | ” i toru t i » + på u pt pari i ÞÓK g há r “ b. 1.0 » p menna an i Í i LOK H t í 4 væl Í ag. Og I 1å r F] | a Ha vællerðin hjá ? », + i P f r » pp um { i 1,5 i i i rt Umfordeilingin 50 kann eim SI pyr álvan: hver skal gjalda skuldina? Tak andi ættarliðið, sum onga ábyrgd hevur tað ávirkan og havt av hesum ella ættarliðið, sum andi vid at velja politi var styr karar at:taka lut í einum orðaskifu, sum koyrdi alt á heysin! Tað er ikki bara spurn ingurin, hver eigur at gera tað. Tann umfordeilingin ið skal ul, er kanska minni um há ein spurningur inntøkur og låginmtøkur, ti tey flestu hava ukid lán heilt út ul ta krónuna sum hava bygt seinast 80)-unum Tad er ti meira ein spur ningur um umfordeiling millum ættarlið, sum eigur at fara fram seinastu Í hvussu er tey Og kann ein fáa tað í lag, so verður ein åvis keypiorka is: ug har við kunnu vit hava eitt ávíst byggivirksemi osfr Tað vil so kunna minka nakað um tað ringasta ar beiðsloysið x á á MÁ á € á Í - Mr {4 N ; neuri? + i N k , ' , h + TWA ø la I } », i 5. k Á i DankaDok 8 i . i i kk Mer noy På nia Pl a » » kuldi tað lir il Í 14 DOK eldur sí i t tað fo 14 tik í | É la er ål vd LOKU SKÁ | tað , * » om , } i af Y Nr » ríKa seg upp, meða H » a r r » 13 bleiv skuldarbundið og r Í » sum ikk ir vi 1 gjalda rokningina, tá tey íttu tað Rentuskattur Hvu u Kal hRélla raa vil cin remtuskatl + , »., hava aðrasta so w<ir tað snurr YSIR id uurY | pengar á bók Jógvan Mørkøre heldur f r u, at vil eiga at Tåa ein veruligan rentuskatt, ti ein rentuinntøka er at sam meta við aðra inntøku hevur av jørd og Hvat tú so ødrum ognum, Í húsum, kann ein so gjalda et ávíst gjald hvert år, alt efur hvat er rimuligt Men kunnu vit tå rokna við IKKI at fólk fara at flyta allar sínar pengar av landinum. og tá er eingin renta at skatta' -Hetta skal sjálvandi 7