mikudagur 21. mai 2003síða 6
‹ fyrra síða allar 15 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
10
Nr. 95 - 21. mai 2003
Nr. 95 - 21. mai 2003
11
Verkfallið fer nú at merkjast av álvara, og almenn-
ingurin er farin at spyrja, hvat semingsmenninir
gera. Tað liggur ein sera stór ábyrgd á semings-
monnunum. Teir eru av samfelagnum settir til at
syrgja fyri, at partarnir í eini arbeiðsósemju finna
saman og gera semju. Tí hevur semingsstovnurin
pr. definitión tann neyðturviliga myndugleika og
førleika at fara inn í eina arbeiðsósemju, tá hann
heldur møguleika og útlit vera fyri semju.
Hetta merkir so aftur, at semingsstovnurin ikki
kann vera óvirkin og seta seg upp afturá at bíða til
annar parturin gerst moyrur og krýpur til krossin.
Spurningurin er, um ikki Semingsstovnurin eigur
at vera virkin alla tíðina og at eftirkanna støðuna til
tess at vita, hvørjir møguleikar eru til staðar.
Møguleikarnir eru jú altíð har. Tað ræður bert um
at avlesa partarnar og fanga hvørt minsta glopp í
verjuni hjá pørtunum.
Partarnir hava jú eins og hersettir býir í forum víð-
gyrt seg og byrgt seg sjálvar inni. Men sam-
stundis, so vita vit av royndum frá verkføllum
áður, at partarnir alla tíðina senda út signal, sum
vísa hvar teir eru í sínum umhugsingum og
støðumetingum.
Endamálið við semingsstovninum er m.a., at hann
skal hjálpa til at fáa hesar innibyrgdu stríðandi
partar til at gloppa borgardyrnar – at læsa upp fyri
eini læstari støðu. Ein kann tí spyrja, um semings-
stovnurin ikki eigur at vera aktivt lurtandi, til tess
at fanga hvørt minsta tekin um samráðingarvilja
hjá øðrum ella báðum pørtum. Tað liggur tí ein
sera stór ábyrgd á Semingsstovninum, tá arbeiðs-
ósemjan er komin hartil, sum hon er nú. Stovnurin
skal ansa eftir, at hvørgin av pørtunum tekur
skaða. Hann skal tryggja, at fakfeløgini ikki fara
so langt út, at tey í síðsta enda standa við svarta-
peri, hóast tey kanska í síðsta enda fáa ein dyggan
vøkstur í krónum og oyrum. Og Semingsstovnurin
hevur skyldu at ansa eftir, at samfelagsvirði ikki
fara fyri skeyti av verkfallinum.
Her liggur ein sera stór ábyrgd á semingsstovn-
inum og á semingsmonnunum og fáur man øvunda
teimum hesa ótakksomu uppgávu. Hinvegin er tað
ein spurningur, um ikki tíðin er farin frá eini
semingsstrategi, har bíðað verður í frið og náðum
til annar parturin hoyknar í knøunum. Er ikki tíðin
nú komin til at nýta eina meira virkna, kreativa og
visionera semingsstrategi? Vit spyrja bara í bestu
meining, uttan at vit á nakran hátt ynskja at sáa iva
um semingsstovnin ella at skapa trupulleikar kring
virksemi stovnsins.
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Seming má roynast
alla tíðina
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Finnbjørg Nattestad
finnbjorg@sosialurin.fo
Durita Simonsen durita@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo
Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliasen solby@sosialurin.fo
Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo
Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo
Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 449520
tel. 225429
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Sosialurin í Vágum:
360 Sandavágur
tel. 333820, 220507 fax 333720
e-post: edvard@sosialurin.fo
e-post: vagar@sosialurin.fo
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 311820, Fax 314720
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
varp@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Eilif Samuelsen
Onkuntíð kann man ivast í,
um Høgni Hoydal er ein
veruligur politikari ella
bara eitt spøkilsi, sum held-
ur til ávíkavist á Tinganesi
og
í
sjónvarpsstovuni.
Veruleikin tykist honum
ofta fjarur, og sjálvur ger
hann nógv fyri altíð at
halda seg burtur frá veru-
ligu umstøðunum.
Hvussu ofta hava føroy-
ingar ikki hoyrt Høgna
Hoydal, tá ið hann í sjón-
varpi ella útvarpi fær onkr-
an nærgangandi spurning,
siga: "Tað var als ikki hatta
eg segði, tvørturímóti....",
"Nei, hatta er púrasta mis-
skilt" ella "Hatta er eitt
samgongumál, og tað havi
eg als onga viðmerking til"
sum um samgongumál ikki
koma Føroya fólki við.
Fyri at sleppa undan at
taka støðu til veruleikan,
livir Høgni so dyggiliga
eftir ráðunum, sum Bøjgen
í sjónleikinum hjá Henrik
Ibsen gevur Peer Gynt: Gå
udenom, Peer!
Tað ber heilt einfalt ikki
til at konfrontera Høgna
Hoydal við nakað, sum
hann hevur sagt, og at
síggja til ber heldur ikki til
at konfrontera Høgna við
tað, sum hann hevur skriv-
að svart uppá hvítt. Í so
máta er svar hansara til
mínar viðmerkingar til
røðu hansara á aðalfundi
Lærarafelagsins eitt skúla-
dømi um machiavellistisk-
an máta at verja seg sjálvan
uppá.
Høgni ger ikki viðmerk-
ingar til tað, sum eg beri
fram, men til tey orðini,
sum hann sjálvur leggur
mær í munnin, og so er ikki
lætt at koma afturíaftur.
Heldur enn at gjøgnum-
ganga allar rangsnúgving-
arnar hjá Høgna, skal eg
bara gera viðmerkingar til
onkur punkt.
Ein góður skúli kostar
Tað gleðir meg, at Høgni
rósar nýggju fólkaskúlalóg-
ini upp til skýggja og sigur,
at ótrúliga nógv gott ar-
beiði er gjørt á skúlunum
við nýggju lógini. Hetta
taki eg sum eitt prógv um,
at verkið hevur hepnast
framúr væl. Tjóðveldis-
flokkurin bardist við hond
og fót ímóti, at lógin varð
samtykt og legði í smáligari
øvund
allar
møguligar
forðingar í vegin. M.a.
vildu hann hava, at lands-
stýrið
frammanundan
skuldi útvega teir neyðugu
fíggjarkarmarnar, sum lóg-
in fór at vera atvold til í
framtíðini.
Høgni Hoydal kann hava
rætt í tí, at um landsstýrið
hevði lagt upp fyri teimum
krøvum, sum Lærarafelag-
ið sjálvandi fór at koma við
orsakað av øktari arbeiðs-
byrði, so hevði hann havt
tað munandi lættari. Men
eg kann vissa hann um, at
so hevði hann ikki sloppið
við at hækka játtanina til
fólkaskúlan við 73 millión-
um hesi fimm árini. Tí ein
góður fólkaskúli kostar. Og
hann er hvørja krónu verd-
ur. Prísurin verður í stóran
mun ásettur gjøgnum sam-
ráðingar millum Lærarafe-
lagið og Fíggjarmálastýrið.
At
Høgni
Hoydal
og
flokkur hansara hava fingið
ilt av at innfría krøvini, tað
er ein onnur søk, sum
kanska ikki hevur so nógv
við tann góða fólkaskúlan
at gera.
Tað tekur langa tíð at seta
eina fólkaskúlalóg í verk,
fleiri ár. Nýggir møguleikar
taka seg upp og skúlin
mennist so við og við av
dugnaligum fólki innan
skúlagátt, og hendan menn-
ingin hevur ofta ávísar
útreiðslur við sær.
Men tað sum øll onnur
høvdu uppfatað sum menn-
ingarvirksemi, tað kallar
Høgni Hoydal í sínum smá-
sinni at "rudda upp".
Høgni stendur í stað
Høgni Hoydal sigur, at teir
hava brúkt øgiliga orku
uppá at fáa sett í verk
møguleikarnar í nýggju
lógini, tí einki var fyri-
reikað
av
undanfarna
landsstýri. Kennir Høgni
Hoydal ikki tær leiðbein-
andi lesiætlanirnar og tey
álitini, sum vórðu gjørd
undan lógini?
Og so rósar hann Signari
á Brúnni fyri at hava sett
skúlastýrini í verk. Ja, Sam-
bandslandsstýrið slapp ikki
at halda fram, so vit kundu
fullføra
verkið.
Signar
slapp heldur ikki at virka
leingi vegna karaktermorð-
ið, sum varð framt á hann.
Fleiri tjóðveldislandsstýris-
menn komu seinni kropp á
kroppi, og eisini teir fingu
smáar møguleikar at fremja
nakað sum helst.
Taka vit støði í veruleik-
anum heldur enn føgru orð-
um Høgna, so hevur Tjóð-
veldisflokkurin einki sum
helst fingið á skaftið hesi
fimm árini, hann hevur
sitið í landsstýrinum, og tað
er ikki bara í skúlamálum.
Fullveldisglæstriborgin er
eisini hoknað saman. Grøn-
lendingar, sum nústaðni eru
farnir undir sína sjálvstýr-
isgongd á hóvligan demo-
kratiskan hátt, vinna ein
sigurin fyri og annan eftir.
Høgni hevur bert ósigrar at
síggja aftur á, tí tað sum
higartil
hevur
eyðkent
Tjóðveldisflokkin í lands-
stýrissamgongu er háfloygt
og veruleikafjart tos og
ongar gerðir.
Ei undur í, um hann er
frustreraður.
Tí er lætt at skilja at
Høgni Hoydal hevur ilt í
samvitskuni og tískil noktar
at fyrihalda seg til tann
partin av veruleikanum,
sum hann sjálvur hevur
ábyrgdina av vegna Føroya
fólk.
Ringa samvitskan hjá Høgna
NORRØNAFELAGIÐ
Tíðindaskriv
Fyri fyrstu ferð verða norð-
urlendskir dagar í Litava í
summar. Teir vera í høvuðs-
staðnum Vilnius frá 30.
juni til 8.juli. Á skránni eru
tónleikur og dansur, fram-
sýningar og ráðstevnur,
millum annað um samstarv
millum Litava og Norður-
lond. Litavisk mentan og
søga eru annars høvuðs-
evnið á skránni.
Um somu tíð er 750 ára
haldið í sambandi við, at
Mindaugas kongur varð
krýndur í 1253, og grundar-
lagið lagt undir litaviska
statinum..
Limir í norrønu feløg-un-
um eru vælkomnir til norð-
urlendsku dagarnar í Viln-
ius. Luttøkugjaldið er 120
evrur fyri tey, sum tekna
seg og gjalda fyri tann 20.
juni. Eftir 20. juni er
gjaldið 150 evrur. Haraftur-
at koma 15 evrur um dagin
fyri tiltøkini, sum verða
fyriskipað. Gistingin kostar
úr 77 evrum um samdøgrið.
Og so kemur ferðin aftur og
fram afturat. Tilfar um
norðurlendsku dagarnar í
Vilnius fæst hjá Norrøna
Felagnum í Føroyum.
Baltalondini hava stóran
hug at vera við í norður-
lendska
samstarvinum.
Norrøna felagið í Litava,
Norden
Lietuva,
varð
stovnað í 1997.
Góðir dagar í Vilnius
Finnur Helmsdal
Oman á alt rokið, sum
stóðst av 2. viðgerð av mál-
inum um uppihaldspening,
kemur landsstýrismaðurin í
almannamálum við frá-
boðan um, at hann ætlar at
leggja málið fram aftur
aftan á ólavsøku. Skal ikki
fara í smálutir viðvíkjandi
órógvandi foreinklingini av
málinum og annars roynd-
unum at rættvísgera tað.
Tó eru nógv onnur og sera
týðandi viðurskifti tengd at
málinum enn tey, landsstýr-
ismaðurin ber fram. Í veru-
leikanum kann málið gerast
byrjanin til eina uppgerð
um, hvørjar almennar út-
reiðslur
eru
neyðugar.
Eingin ivi skal valda um, at
hendan uppgerðin er bæði
neyðug og gagnlig, men er
talan í hesum føri er um
mál, tilvildarliga tikið úr
rúgvuni, og spurningurin
er, um Tjóðveldisflokkurin
er til dystin fús at arbeiða
soleiðis við einum so vitali
spurningi, nevniliga hvørj-
ar útreiðslur eru neyðugar
almennar útreiðslur, og
hvørjar eru tað ikki.
Fari til stuttleika at royna
at greina eitt yvirlit yvir,
hvørjar útreiðslur viðvíkj-
andi børnum eru almennar,
hetta m.a. fyri at vísa á,
hvussu tilvildarligt og iva-
leyst eisini órættvíst tað er,
soleiðis at hála teppið
undan so nógvum.
Vit kosta frá byrjan
Longu langt áðrenn vit
koma í verðina, eru flestu
okkara almenn útreiðsla,
eftir mínum tykki neyðug
almenn útreiðsla. Tá kvinna
hevur varhugan av, at hon
er við barn, fer hon til
lækna. Og er hon við barn,
fer hon regluliga bæði til
lækna og jarðamóður. Hon
verður kanska skannað.
Hon fer kanska úr arbeiði í
ótíð. Og tá tíðin er komin,
fer hon á føðideild. Tá
mamma og barn eru heim-
komin, skal mamman vera
heima hjá barninum í minst
seks mánaðar, men skal
hava løn allíkavæl.(við tíð-
ini fer pápin nátúrliga at
taka sína helvt av barn-
burðarfarloyvinum,
við
hesum økist frælsi kvinn-
urnar, men verður av teirri
orsøk ikki talan um lægri
almennar útreiðslur, heldur
hinvegin.). Hon fær vitjan
av heilsusystir, fer til
barnakanning. Tá barnið er
hálvt ár, fer tað kanska í
vøggustovu
ella
aðra
pleygu. Sleppur barnið
ongan veg, kann mamman
ikki fara til arbeiðis, og so
skulu hon og kanska eina
ferð pápin framhaldandi
hava løn frá tí almenna.
Fyrr ella seinni sleppur
barnið á stovn, og gjalda
foreldrini tá ein triðing av
kostnaðinum, tað almenna
ella rættari kommunurnar
restina. Tey foreldur, sum
ikki hava góð ráð, tey fáa
heilt ella lutvíst frípláss.
Umframt regluligar lækna-
kanningar fær barnið tilboð
um at vera kannað av tann-
lækna eisini. Serútbúgvin
fólk frá Sernámsdeplinum
vitja stovnarnar. Barnið fer
í skúla, og fær aftur sam-
band við heilsusystrar. Tey,
sum ikki klára seg fáa
tilboð um serundirvísing,
onkur fær stuðul. Børnini
fáa tilboð um frítíðaraktivi-
tetir, sum eisini verða al-
ment stuðlaðir. Tey børn,
sum ikki finna javnvágina
og annars ikki klára seg í
vanligum umfari við onnur,
tey kunnu koma í samband
við barnaforsorgarmynd-
ugleikar ella undir onnur
serlig átøk.
Talan er um stórar al-
mennar útreiðslur frá byrj-
an, og hóast ein kanska
kundi hugsað sær okkurt
øðrvísi ella heilt øðrvísi, so
er talan um neyðugar al-
mennar útreiðslur. Oman á
alt hetta halda myndug-
leikarnir, at foreldur eisini
skulu stuðlast á annan hátt,
tá tey hava børn. Her verður
fyrst og fremst hugsað um
barnafrádráttin í skattinum.
Tá børnini ikki koma
Tað almenna stendur eisini
til reiðar at gjalda, tá børn-
ini ikki vilja koma. Tá einki
úrslit kemur burtur úr
nátúrligu
royndunum,
verða menn og kvinnur
gjøllað kannað. Tey fáa
tilboð um viðgerð, um
alternativar møguleikar og
um at ættleiða. Viðgerðin
og alternativu royndirnar
eru ókeypis, meðan tað al-
menna veitir stuðul til
ættleiðing. Alt hetta verður
gjørt, tí vit halda tað vera
ein mannarætt at fáa okkara
egnu børn, ella at vit sleppa
at uppala børn. Talan er tí
um neyðugar almennar
útreiðslur.
Tá børnini eru óynskt
Tað kemur meira enn so
fyri, at kvinnur gerast við
barn, hóast tær als ikki hava
ynskt at blíva tað. Skal ikki
fara í smálutir, hví barnið
kann vera óynskt, men
møguleikarnir eru fleiri at
sleppa undan avleiðingun-
um. Læknin kann geva
kvinnuni irðanarbolla, um
hon kemur í tøkum tíma.
Kvinna kann fáa fostur-
tøku, her ella aðrastaðni, og
eigur hon tá at fáa neyva og
viðkomandi ráðgeving. Tað
ber eisini til at lata ókend
ættleiða nýfødda barnið,
men er hendan loysnin
meiri sjaldsom nú. Hetta er
ikki tann mest tespiligi
parturin av søguni, men
kostar hann alt annað líka
eisini almennar pengar.
Nøkur halda, talan er um
neyðugar
almennar
út-
reiðslur, onnur eru ósamd.
Tá fólk skiljast
Tað kemur tíverri eisini
alsamt oftari fyri at fólk,
sum hava fingið barn ella
børn saman, fara hvør til
sítt. Myndugleikar koma
upp í, onkur roynir at
mekla, aðrir myndugleikar
gera úrskurð. Enn eitur
einki felags foreldrarætttur
her á landi, og búgva skiln-
aðarbørn
vanliga
hjá
mammuni,
sum
eisini
hevur allan foreldrarættin.
Hesum hevur mamman út-
reiðslur av, og fær hon tí
barnapengar, kanska konu-
gjald og barnafrádráttin í
skattinum. Í nøkrum førum
er talan um hækkaði gjøld,
er inntøka mansins yvir eitt
ávíst. Einligar mammur fáa
ofta frípláss á stovni. Pápin,
sum skal rinda barnapening
og kanska eisini konugjald,
fær eina helvt av hesum
útreiðslunum endurgoldnar
úr landskassanum. Flestu
halda, at útreiðslur lands-
kassans í samband við
hjúnaskilnað eru neyðugar,
meðan onnur eftir øllum at
døma ikki eru fult samd.
Hví júst fráskildu
páparnir
Nú kunnu flestu okkara
skjótt gerast samd um, at
støðan hjá nógvum einlig-
um mammum er alt annað
enn góð. Og eiga myndug-
leikarnir eisini at seta hesi
viðurskifti undir luppin. Tó
verður støðan hjá einligu
mammunum og fyri so vítt
eisini børnum hennara ikki
petti betri, um vit hála
teppið undan fyrrverandi
drongi ella manni hennara.
Støða mansins kann ikki
einfaldgerast við at seta
krónutalið upp og so býta
við tvey, og síðan sammeta
hetta býtta krónutalið okk-
urt tilvildarligt. Lands-
stýrismaðurin nýtti ølkass-
an sum dømi, tú kann nýta
ein gott bowlingkvøld, ein
einvegis túr til Suðuroyar
fyri fýra við bili, og tú kann
nevna óteljandi dømi. Men
støðan er tíverri ikki so
einføld. Var hon tað, var
gaman í at taka undir við
uppskotinum. Talan er fyri
tað fyrsta ofta um fleiri enn
eitt barn, og talan er rætti-
liga ofta um útreiðslur
oman á tær, pápin nú hevur
í øðrum hjúnalagi ella
leysagiftu.
Kanska
eru
onnur børn á skránni, onnur
hús o.s.fr. Pápar hava eisini
ofta aðrar og stórar út-
reiðslur umframt uppi-
haldspeningin at gjalda.
T.d. tá hann skal hava sam-
kvemm við børn, sum
búgva í t.d. Danmark.
Nógvir fráskildir pápar eru,
sum er, kanska eins illa
staddir og illa støddu frá-
skildu mammurnar. Skulu
teir nú missa endurgjaldið
fyri
uppihaldspeningin,
verður støðan hjá fleiri
teirra so ring og so álvars-
lig, at hon kann elva til álv-
arsligar fíggjarligar, sálar-
ligar og sosialar avleiðingar
fyri ikki bert teir, men
eisini eitt ótal av kvinnum
og børnum.
Talan er í veruleikanum
um eina evarska lítla spar-
ing, tilvildarliga vald úr
rúgvuni, og sum tí heldur
ikki fer at muna nevnivert í
royndunum at fáa ein sjálv-
berandi búskap. Sparingin
kann hin vegin lættliga
hava so álvarsligar avleið-
ingar við sær, at sosiala
skipanin skjótt stendur við
einum nýggjum slagi av
viðskiftafólkum, sum fara
kosta nógv meira enn ætl-
aða sparingin kanska fer at
geva.
Eru almennar útreiðslur
neyðugar
Nú hevur tað leingi verið
ein illa duld almenn loyna,
at ein fittur partur av sam-
gongumanningini halda, at
vit hava ov nógvar og stórar
almennar útreiðslur. Og
munnu flestu vera samd í tí,
at almenni peningurin langt
frá altíð er best gagnnýttur.
Nú veit eg ikki, um tað
loysir seg at skjóta upp fyri
samgonguni at viðgera
spurningin um hvørjar al-
mennar útreiðslur eru við-
komandi og neyðugar, og
hvørjar ikki eru tað. Men
eg fari í hvussu er at skjóta
hetta upp fyri Tjóðveldis-
flokkinum, m.a. tí flokkur-
in fyri egnar sakir og ikki
minni fyri veljarans eigur at
melda greitt út á hesum øki.
Hugsa vit t.d. um allar tær
almennu útreiðslurnar, eg
havi nevnt omanfyri, so er
bert tann eina tikin úr rúgv-
uni og skal konverterast til
brúkaragjald. Hvør verður
so næsta, og eru vit nú av
álvara farin undir at kon-
vertera, tað vit higar til
hava mett sum neyðugar al-
mennar útreiðslur, til brúk-
aragjøld? Hendan uppgerð
og eftirfylgjandi útmelding
er neyðugt, ikki minst tá vit
hugsa um, at eitt av fremstu
málum politikaranna er, at
fremja eitt so rættvíst býti
av skattakrónum og øðrum
almennum pengum, sum
tilber.
Úr oman fyri standandi
kunnu fólk lesa grundgev-
ingar mínar fyri ikki at taka
undir við uppskotinum um
at avtaka stuðulin til uppi-
haldspening. Lesarin sær
sostatt, at grundgevingar
mínar ikki bygdu á øvund-
sjúku
og
maktgirnd.
Grundgevingin var hug-
sjónarlig og ein saklig met-
ing av avleiðingunum, varð
uppskotið samtykt.
Eg fari tí staðiliga at
heita á landsstýrismannin,
samgonguna, flokkin og
ikki minst fíggjarnevndina
um ikki at fremja ætlaðu
sparingarnar viðvíkjandi
uppihaldspeninginum.
Uppskotið ger ikki støðuna
hjá nøkrum samfelagsbólki
betri, bert versnar støðan
hjá pápunum, og teimum
hann varar av, munandi.
Hugsið heldur um, hvussu
vit betra um støðuna hjá
framtíð okkara, nevniliga
okkara børnum. Sjálvsagt
er tað í lagi at spara, har
sum sparast kann. Og
møguleikarnir eru fleiri.
Hetta krevur bert, at po-
litikararnir hava neyðuga
dirvið at traðka á tærnar
ávísum veljarum. Hetta
dirvið
tykjast
okkara
politikarar tíverri ikki at
hava, og tí loypa teir um
garðin, har hesin er lægstur.
Sigfríður Olsen
Nú arbeiðarafeløgini eru
farin í verkfall, hevur ein
ávísur orðadráttur tikið
seg upp millum feløgini
og samgonguflokkarnar.
Í Útvarpinum herfyri var
samrøða við umboð fyri
allar politisku flokkarnar,
og fingu hesi har høvi at
gera sínar viðmerkingar
til støðuna á arbeiðs-
marknaðinum. Tað, íð eg
serliga beit merki í, vóru
viðmerkingarnar frá for-
manni Tjóðveldisflok-
sins. Honum dámdi als
ikki, at arbeiðarafeløgini
"høvdu hongt seg og hin-
ar samgongupolitikkar-
arnar á nakrar knagar,"
sum hann málbar seg, og
minti á, at Tjóðveldis-
flokkurin so sanniliga
hevði tónað reint flagg
t.d. í fiskimmannafelags-
verkfallinum í 50-unum
o.s.fr. Fyri mær ljóðar
hetta sum, at tað er ein
farin tíð.
Og júst hetta viðger
hann nærri í hesi somu
útvarpssending.
Hann
mælir rættuliga avgjørd-
ur til, at partarnir á ar-
beiðsmarknaðinum skulu
sjálvir loysa sínar ósemj-
ur, uttan at politikkarar
verða drignir uppí, og ei
heldur skulu teir blanda
seg uppí.
Fyri ikki so langari tíð
síðan
samráddust
maskinmeistararnir hjá
SEV og arbeiðsgevarar
teirra um ein nýggjan
sáttmála. Óivað hava
báðir partar verið væl
nøgdir við úrslitið, ann-
ars varð sáttmálin sjálv-
sagt ikki undirskrivaður.
Hesar samráðingar eru
farnar fram akkurát so-
leiðis, sum formaður
Tjóðveldisfloksins ynsk-
ir, at samráðingar skulu
fara fram. Har var, eftir
øllum at døma, ikki tað
stóra hóvastákið, og tað
vóru ikki nógv, íð góvu
sær far um henda sátt-
mála, gjørdur í sátt og
semju. Men so hendir
tað, at fíggjarmálaráð-
harrin blandar seg uppí,
hann vil ikki góðkenna
sáttmálan, og reystina av
søguni kenna helst allir
føroyingar.
Nú skuldi ein trúð, at
formaður
Tjóðveldis-
floksins fór at ilskast inn
á fíggjarmálaráðharran
fyri at blanda seg uppí
partarnar
á
arbeiðs-
marknaðinum. Men nei,
her fóru vit so ruddiliga
skeiv, tí í hesi somu send-
ing, ja næstan í sama
andadrátti, sigur formað-
ur Tjóðveldisfloksins, at
fíggjarmálaráðharrin fær
fulla uppbakking frá sær.
Hetta er so sanniliga
heldur ikki fyrstu ferð, at
formaður
Tjóðveldis-
floksins er í andsøgn við
sjálvan seg, og haldi eg,
at hann sleppur alt, alt ov
væl við tí.
So gott í tykkum, før-
oyingar: Hugsi um tað, íð
Høgni sigur, tá hann tos-
ar, væl at merkja, áðrenn
hann kemur til "og so
framvegis" ella "og so
víðari," tí tá er nærliggj-
andi at hugsa, at ein væl
inniballað,
hálvgum
loddrøtt er avleverað.
VIÐMERKINGAR
Hvat sigur Høgni,
tá hann tosar?
Hvørjar almennar útreiðslur eru neyðugar
C
M
Y
K
11
10