leygardagur 24. mai 2003síða 3

4 Nr. 98 - 24. mai 2003 Nr. 98 - 24. mai 2003 5 Siloakórið og sang- bólkurin Salt, sum fyri stuttum hevur fingið tilboð um at taka upp i USA, fara í annað kvøld at syngja í Mentanarhúsinum í Fuglafirði KONSERT Jóannes Hansen Í annað kvøld klokkan hálvgum níggju verður konsert i Mentanarhúsinum í Fuglafirði. Tað er sang- kórið í Siloa í Fuglafirði, sum fer at hava konsert saman við sangbólkinum Salt. Kórið, sum øll árini síðani endurstovnanina í 1988 hevur verið stjórnað av Eyðuni á Lakjuni, hevur seinnu árini altíð rundað sangárið av við einari kon- sert. Í fjør sungu tey í Mentanarhúsinum saman við Fuglfjarðar Sangkóri, og hesa ferð eru tey saman við sangbólkinum Salt, sum millum sangararnar hevur fleiri, sum eisini syngja við Siloa kórinum. Siloa kórið hevur fjøl- broytta skrá. Hesa ferð fara tey at syngja lættari sangir og ikki so nógvar av lokal- um uppruna í Fuglafirði, sum tey onkuntíð hava gjørt. Millum løgini verður okkurt hjá Andraé Crouch, okkurt hjá Oslo Gospel Choir og okkurt Negro spiritual kent. Gunnar Guttesen fer at spæla klaver, Bárður Há- berg bass, og Jóhan á Lakj- uni fer at spæla percussion. Solistarnir vera Karolina Højgaard, Elisabeth Han- sen, Elsebeth Lassaberg og Bárður á Lakjuni. Konsertin verður umleið hálvan annan tíma, og kostnaðurin verður 50 krónur. Væl fagnað í Skotlandi Sangbólkurin Salt er væl dámdur. Ikki minst tá ið tey syngja a capella ella uttan undirspæl. Í bólkinum eru Arnvør á Torkilsheyggi, sum hevur gjørt nógvar av útsetingunum hjá bólkin- um, Elsebeth Lassaberg, Edna Jacobsen, Paula Jespersen, Jóan Magnus Olsen og Bárður á Lakjuni. Um mánaðarskiftið vóru tey í Skotlandi, har tey saman við sangbólkum úr m.a. Skotlandi og USA lut- tóku á sangstevnu í Fraiser- burg. Á føroyingum, sum ferðaðust saman við sang- bólkinum Salt, skilst, at føroyski bólkurin var sera væl fagnaður. Millum luttakararnar úr USA var ein, sum hevur studio í Atlanta í Georgia, og sum serliga arbeiðir við a capella upptøkum. Hann vísti áhuga fyri at gera upp- tøkur við føroyska bólkin- um, men enn vita tey ikki, um hetta fer at gerast til veruleika. – Vit hava havt samband við hann, síðani vit komu aftur úr Skotlandi, og hann er framvegis sera áhugaður í at fáa okkum yvir til USA at gera upptøkur. Vit fara at arbeiða við hugskotinum, og næsta árið fer at vísa, um hetta fer at gerast til veruleika ella ikki. Men sjálvandi er tað áhugavert at fáa tilboð um at koma til USA at taka upp, sigur Bárður á Lakjuni. Í Skotlandi varð serligur áhugi vístur eitt nú sang- inum Fjart út um himmal- hválvið, sum Zacharias Zachariassen umsetti úr svenskum og til føroyskt fyri nógvum árum síðani. Undan føroysku vitjanini í Skotlandi umsetti Gud- mundur Johannesen, sum er hálvur føroyingur, eftir áheitan úr Føroyum sangin til eingilskt. Hetta var altso fyrsta ferðin, at hesin vakri sangurin við tí so sera vakra lagnum at hoyra á eingilskum. Um hugsanin at taka upp í USA verður til veruleika, so er ætlanin, at Salt skal venja fleiri sangir av hesum slagnum, sigur Bárður á Lakjuni. Salt og kórkonsert í Fuglafirði – Tað var við ringum tannabiti, at arbeiðs- gevararnir góðtóku semingsuppskotið hóskvøldið, tí tað gevur nóg størri lønarhækking, enn vit høvdu sett okkum fyri at lata, sigur Jan Mortensen frá ar- beiðsgevarafelagnum VERKFALL Áki Bertholdsen – Tað var við ringum tanna- biti, at arbeiðsgevararnir góðtóku semingsuppskotið, sum semingsmenninir gjørdu hóskvøldið. Jan Mortensen frá ar- beiðsgevarafelagnum, sig- ur, at semingsuppskotið gevur arbeiðarafelagnum eina nógv størri lønarhækk- ing enn arbeiðsgevararnir høvdu sett sær fyri at lata. Semingsuppskotið gav 2,75 krónur afturat um tíman um árið í tvey ár, ella 5,50 krónur í lønarhækking um tíman tilsamans. – Men harafturat skuldu tey fáa 1% um árið í lønar- hækking og tað er 50 oyru afturat um í lønarhækking um árið, ella ein króna afturat tilsamans tey bæði árini, sáttmálin skuldi vara. Jan Mortensen sigur, at tilsamans er talan um eina lønarhækking upp á umleið 4% um árið. – Hetta er væl meiri, enn vit hava sett okkum fyri at lata, tí vit halda ikki, at tað er forsvarligt at lata meiri enn 2,8% um árið, sum er miðal lønarvøksturin i Evropa. Ì øllum førum meta vit, at kravið frá arbeiðarafeløg- unum er høpisleyst. Tað fyrra semingsupp- skotið gav 3,4% um árið. Hann sigur, at tí brúktu arbeiðsgevararnir langa tíð at umhugsa støðuna, áðr- enn teir góðtóku semings- uppskotið. Men alt tað kann gera tað sama, tí arbeiðarafeløgini vrakaðu uppskotið, tí tað gav ov lítið og so eru øll aftur í sama staði og sostatt stendur verkfallið við. Men av tí, at semings- uppskotið longu er farið upp um tað, sum arbeiðs- gevararnir høvdu sett sær fyri at lata, verður tað tup- ult at hugsa sær, at teir fara at góðtaka eina lønar- hækking, sum er hægri enn hetta semingsuppskotið, sigur Jan Mortensen. Trívast best í lógloysi Jan Mortensen heldur, at støðan, sum føroyska sam- felagið er komið í, er heilt burturvið. – Vit eru einasta land í Evropa, ella í norðurlond- um, har løntakarar eru tvingaðir at verða í fak- felag. Tað átti at gjørt, at fakfeløgini føldu eitt sindur av ábyrgd Hann sigur, at øll donsk fakfeløg hava tað niðurfelt í sínar egnu lógir, at tað eru limirnir sjálvir, sum at- kvøða um eitt semings- uppskot. – Tað er gjørt tí at tey ásanna, hvussu álvarsligt tað er at kasta eitt samfelag í verkfall og har verða ongi tiltøk sett í verk, fyrrenn ein slík frumatkvøðu- greiðsla hevur vrakað eitt semingsuppskot. – Men slíkt høvuðbrýggj hava fakfeløgini í Føroyum ikki, tí tey trívast best í anarki, ella skilaloysi. Hava fakfeløgini kki fingið heimild frá limunum at taka støðu til semings- uppskotini? – Tað siga tey. Men tey hava 10.000 – 12.000 limir og hvussu nógvir av teim- um hava verið við til at geva teimum hesa full- maktina? Tað er bara ein brotpartur, sigur Jan Mort- ensen. Semingsmenninir umhugsa nú at senda seinasta semingsuppskotið til atkvøðugreiðslu ímillum teir 10.000-12.000 lim- irnar í arbeiðara- feløgunum, sum eru í verkfalli VERKFALL Áki Bertholdsen Teir 10.000-12.000 verkafólkini, sum eru í verkfalli, skulu nú kanska til atkvøðu- greiðslu. Tað eydnaðist ikki at fáa fatur á semings- monnunum, áðrenn evstamark í gjár, men Hergerð Joensen, næst- forkvinna í Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag, sigur, at semingsmenn- inir boðaðu frá, at teir umhugsa at senda sem- ingsuppskotið til frum- atkvøðu ímillum limir- nar hjá arbeiðarafeløg- unum. Men hetta eru ar- beiðarafeløgini hart ímóti. – Ein frumatkvøða er sera ódemokratisk. Har skulu minst 75 % av limunum atkvøða, ann- ars er semingsuppskotið samtykt av sær sjálvum. Teir limir, sum ikki taka lut í atvøðugreiðsluni, verða sostat roknaðir at hava atkvøtt fyri. Hergerð Joensen sig- ur, at hartil tekur ein slík frumatkvøðugreiðsla rættiliga langa tíð og hon heldur, at tað er óforvarligt at vera í verkfalli so leingi aftur- at. Jan Mortensen sigur, at ein frumatkvøða kann fyriskipast rættiliga skjótt og tað hevði hann onki havt ímóti, tí so sluppu limirnir í ar- beiðarafeløgunum at siga sína hugsan. Arbeiðarafeløgini siga, at tað júst eru tit, sum hava ein fingur við í spælinum og hava ávirkað semingsmennin- ir til at umhugsa frum- atkvøðu. – Hatta tími eg ikki at gera viðmerkingar til. Tað eru so nógv, sum hava ein fingur við í spælinum ímóti ar- beiðsgevarafeløgunum: Landsstýrið er ímóti teimum, løgtingið er ímóti teimum, semings- menninir eru eisini ímóti teimum og somu- leiðis Landsstýrismað- urin Fíggjarmálum, fyri ikki um at tala løg- regluna og sjálvur Fútin er beinleiðis í parti við okkum. – Tað kunnu vit so velja at taka fyri fult ella lata vera, sigur Jan Mortensen. – Vit hava ikki verið í verkfalli í meiri enn 14 dagar fyri at fáa 67 oyru afturat um tím- an, sigur Hergerð Joensen, næstfor- kvinna í Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag VERKFALL Áki Bertholdsen – 67 oyru afturat um tíman. Hergerð Joensen, næst- forkvinna í Klaksvíkar arbeiðskvinnufelag, sigur, at hetta var alt, sum sem- ingsmaðurin hevði at bjóða arbeiðarafeløgunum, nú hann aftur hósdagin royndi at finna semju ímillum arbeiðarafeløgini í verkfalli og arbeiðsgevararnar. – Vit hava ikki verið í verkfalli í meiri enn 14 dagar fyri at fáa 67 oyru afturat um tíman, so tað var onki at gera, uttan at hava uppskotinum, sigur hon. Hon sigur, at semings- menninir løgdu eitt sem- ingsuppskot fyri partarnar klokkan gott eitt fríggja- náttina. – Eftir uppskotinum skuldu vit fáa 2,75 krónur afturat um tíman í lønar- hækking um árið, ella 5,50 krónur afturat um tíman tilsamans í einum tvey ára sáttmálaskeiði. Tað skilst á Hergerð Joensen, at arbeiðarafeløg- ini vóru ikki sørt skelkað av hesum uppskotinum, tí tað er minni enn semingsupp- skotið, sum tey vrakaðu fyri meiri enn 14 døgum síðani. Tað gav arbeiðarafeløg- unum 3,20 krónur afturat um tíman um árið, ella tilsamans 6,40 krónur aftutat um tíman í einum tvey ára sáttmálaskeiði. Men hon skoytir uppí, at afturat teimum 2,75 krónum afurat, bjóðaði semingsmaðurin teimum 1% í eftirløn um árið hesu- ferð. – Umroknað til peningi, gevur hetta 92 oyru um tíman. Tá ið alt er talt við, var hetta seinasta semings- uppskotið sostatt 67 oyru betri um tíman hvørt árið. Næstforkvinnan í Klaks- víkar Arbeiðskvinnufelag sigur, at hetta var so lítið, at tað var onki at gera, uttan at vraka tað. Sostatt fóru partarnir hvør til sítt klokkan trý fríggjanáttina og verkfallið heldur fram. Álitið á semingsmenn- inar ikki styrknað Hergerð Joensen sigur, at samráðingarnar hósdagin styrktu avgjørt ikki um álitið á semingsmenninar. Tey hava fyrr ført fram, at semingsmenninar renna ørindi fyri arbeiðsgevaran og tað halda tey fast við, eftir semingsroyndina hós- dagin. – Tað er illgrunasamt, at semingsmaðurin heilar tvær ferðir leggur eitt sem- ingsuppskot fram, sum liggur so nær tilboðnum hjá arbeiðsgevarunum, at teir góðtaka tað báðu ferðina. Hon spyr, hvussu tað ber til, at semingsmenninir ikki leggja sama trýst á ar- beiðsgevararnir, sum teir alla tíðina leggja á arbeið- arafeløgini. – Tá ið hann soleiðis alla tíðina hugsar um, hvat arbeiðsgevararnir siga, verður ongin verulig sem- ing, sigur Hergerð Joensen. Umhugsa atkvøðu- greiðslu um semingsuppskotið Bjóðaðu okkum 67 oyru afturat um tíman Ingeborg Vinther í Føroya Arbeiðarafelag og Hans Joensen í Havnar Arbeiðsmannafelag høvdu nógv at tosa um í gjáramorgunin. Tey vrakaðu eisini semingsuppskotið hóskvøldið og sostatt heldur verkfallið fram Tað var við ringum tannabiti Beinanvegin í gjáramorgunin hittust fakfeløgini til fundar at umrøða støðuna, nú verkfallið heldur fram. Jan Mortensen á arbeiðsgevarafelagnum heldur, at tey trívast best í skilaloysi C M Y K 5 4