leygardagur 24. mai 2003síða 6

10 Nr. 98 - 24. mai 2003 Nr. 98 - 24. mai 2003 11 Útreiðslurnar til almenna umsiting eru øktar alt ov nógv seinastu árini, hóast formaður Tjóðveldisfloksins roynir at avnokta hetta. Hvat hevur so borgarin fingið afturfyri? Ongantíð fyrr hevur samfelagið riggað so illa sum nú. Vit hava verkfall og arbeiðsmarknaðarósemjur so at siga hvørt ár, har tað fyrr plagdi at verða ár ímillum. Hvør hevur ábyrgdina av hesum? Ein samgonga, ið útskrivar eykarokningar til skatt- gjaldaran uppá ein ósolidariskan máta, kann ikki frásiga sær alla ábyrgd, tá verkfall er. Fimmhundrað krónur eyka í sjónvarpsgjaldi vóru útskrivaðar herfyri uttan nakra politiska viðgerð. Hjá teimum lægst løntu og pensionist- um eru fimmhundrað krónur nógvir pengar. Um verkafólkið fær fimm krónur meir um tíman, so merkir hetta, at tey skulu arbeiða eini 150 - 200 tímar, bert fyri at verða ajour, hvat sjonvarpi viðvíkur, og tá hava vit als ikki tosað um vanliga inflatión, ferðaseðlar, mjólk o.s.fr. Vil samgongan gera nakað munagott fyri meiniga føroyingin, so kundi hon lækkað sjónvarpsgjaldið aftur. Fíggjarmálaráðið hevur ábyrgd av almenna arbeiðs- marknaðinum. Viðvíkjandi Fíggjarmálaráðnum og Lønar- deildini, kunnu vit bert staðfesta, at vit ongantíð fyrr hava havt so nógv verkføll á almenna arbeiðsmarknaðinum uppá so stutta tið, sum seinastu árini. Mál, ið áttu at verið avgreidd við vinstru hond, sleppa at liggja og veksa, til tey gerast stórar óloysiligar konfliktir, sum eitt nú við Maskinmeistarafelagnum. Her er ov illa arbeitt hjá tí almenna, og avleiðingar eiga at takast. Vit hava eisini sæð, at landið ferð aftaná ferð tapir rættarmál ella noyðist at gera semju við fakfeløg og einstaklingar eftir brølarar í starvsfólkamálum. Aftur her eigur hetta at fáa avleiðingar fyri onkran, og tað er í hesum sambandi púra burturvið, at Løgmaður leggur starvsfólkamál til Fíggjarmálaráðið, ið uppá ongan máta hevur skarað framúr í umsiting av starvsfólkamálum. Viðvíkjandi privata arbeiðsmarknaðinum, hevur tað politiskt verið reypað alt ov nógv um, hvussu væl tað stóð til í landinum í samband við alt ov stóra blokkniður- skurðin, og tað kann tí ikki koma óvart á nakran, at krøv- ini frá fakfeløgum gerast ov høg, og so slett ikki, tá hugsað verður um lækkandi og dýrkandi almenna tænastustøðið. Fakfeløgini hava sjálvsagt eina stóra ábyrgd, tá verkfall er, men tað er ov bíligt at geva teimum alla skyldina. Fakfeløgini eru ikki upfunnin undir sitandi samgongu, men hava verið aktiv í mong harrans ár, og tað sama ger seg galdandi við arbeiðsgevarnum. Tí er tað nógv ið bendir á, at ein stórur partur av trupulleikanum við illa fungerandi føroyska samfelagnum skal finnast aðrastaðni. Formaður Tjóðveldisfloksins eigur at gevast við "vit eru syndabukkar" retorikkinum og heldur byrja at fáast við realpolitikk. Hesin hevur nú í fimm á verið yvirlatin til Fólkaflokkin, meðan reyp og klandur hevur eyðkent Tjóðveldisfloksins lut í samgonguni. Úrslitið er, at føroyska samfelagið er ringast fungerandi samfelag í Europa við verkfalsmeti. Hetta hevur evsti politiski myndugleiki ábyrgd av, tí skattgjaldarin hevur krav uppá eitt samfelag, har vaktarskipini sigla, og arbeiðsmarkn- aðurin fungerar. DAGSINS MEINING Sosialurin Ongantíð fyrr hevur samfelagið riggað so illa VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Elin Lindenskov býráðslimur í Havn Afturkomin av seturskúla í Noreg frætti eg, at Tórs- havnar býráð hevur havt fund meðan eg var burtur- stødd. Fleiri fólk hava brikslað mær, at útvarpið hevur borið tey tíðindi, at »Elin Lindenskov ikki møtti á fundi«. Tað er rætt, at eg ikki møtti á eykabýráðsfundi tann 13. mai – og at eg ikki hevði sent boð eftir vara- kvinnu míni, Rigmor Dam. Men orsøkin er einføld: Borgarstjórin hevur um teldupost kallað inn til eykabýráðsfund sama fyrrapart – hin 13. mai. Av tí at býráðsfundur ikki skuldi verið aftur fyrr enn hóskvøldið 22. mai, fór eg avstað í góðari trúgv – so sum eg eisini hevði boðað býráðnum frá. Eykabýráðsfundurin 13. mai samtykti at broyta byggisamtyktina fyri økið við Vallalíð, har heimið fyri minnisveik verður bygt. Eg harmist almikið um ta gongd, hetta málið hevur fingið, tí um tað er nakað mál, ið hevur tørv á eini skjótari og virðiligari loysn, so er tað eitt mál, sum hetta. Býráðsfundur í skundi Høgni Høgnesen, semingsmaður og Suni Schwartz Jacobsen, vara- semingsmaður boðsendu næstformanninum í Føroya Arbeiðsgevara- felag Kristoffur Laksá, at leggja ráð saman um, hvussu fakfeløgini skuldu tvingast at gera semju Í nátt kl. 01.20 góðtóku Arbeiðsgevarafeløgini 2. semingsuppskot frá sem- ingsstovninum. Frammanundan høvdu fakfeløgini havnað hesum uppskoti. Klokkan 01.30 boðsendi semingsstovnurin umboð fyri fakfeløgni, og ørindini vóru at fáa fakfeløgini at umhugsa semingsuppskot- ið enn einaferð. Løtu seinni boðaðu fak- feløgini yvir fartelefonina semingsmanninum Høgna Høgnesen frá, at feløgini stóðu fast og vildu ikki góðtaka semingsuppskotið, sum tey metta geva eina alt ov lítla lønarhækking. Boðini frá semingsmann- inum vóru, at nú fór sem- ingsstovnurin at umhugsa um teir skuldu gevast við semingsroyndum sínum ella um semingsuppskotið skuldi sendast út til urat- kvøðugreiðslu. Frammanundan høvdu semingsmenninir fingið boð um, at fakfeløgini frá limum sínum høvdu fingið heimild at góðtaka ella vraka eitt møguligt sem- ingsuppskot, og at feløgini tí ikki kundu góðtaka, at semingsstovnurin sendi eitt møguligt semingsuppskot út til uratkvøðugreiðslu. Feløgini hava eisini víst á, at reglurnar um urat- kvøðu er ódemokratiskar, tí teir persónar, sum ikki luttaka í atkvøðugreiðsluni verða roknaðir fyri at hava atkvøtt fyri uppskotinum. Hetta vita arbeiðsgevarnir, og tí eru teir so alltráir eftir at fáa semingsstovnin at senda semingsuppskotið út til ur-atkvøðugreiðslu. Løtu seinni sendu sem- ingsmenninir boð eftir næstformanninum í Føroya Arbeiðsgevarafelag, Krist- offur Laksá, hóast Arbeiðs- gevarafeløgini longu høvdu góðtikið semingsuppskot- ið. Hálvan tíma seinni, ringir semingsmaðurin Høgni Høgnesen til umboð fyri fakfeløgini, og sigur at semingsstovnurin nú hevði umhugsað um semings- uppskotið skuldi sendast út til uratkvøðu, men at sem- ingsmaðurin skuldi um- hugsa hetta nærri, og tí steðgaðu teir semings- royndunum. Júst í somu løtu, sum semingsmaðurin ringdi til umboð fyri fakfeløgini sóu fleiri umboð fyri feløgini, at Kristoffur Laksá smeyg sær út frá semings-stovnin- um og fór inn í kamarið við síðuna av (!), har arbeiðs- gevararnir hildu til. Tá arbeiðsgevarafeløgini longdu høvdu góðtikið semingsuppskotið og sem- ingsmenninir sjálvir søgdu, at teir nú skulu umrøða møguleikan fyri at senda semingsuppskotið út til uratkvøðugreiðslu millum limirnar hjá fakfeløgunum, so er greitt at Høgni Høgnesen og Suni Schwartz Jacobsen tilvit- að hava latið næstfor- mannin í Føroya Arbeiðs- gevarafelag verið við í innanhýsis viðgerðini í semingsstovninum, um hvørt semingsupp-skotið skuldi sendast út til ur- atkvøðugreiðlsu. Tað er tí ikki semings- stovnurin, men Arbeiðs- gevarafeløgini saman við semingsstovninum, sum tykjast skula taka støðu til um ein hin mest ódemo- kratiska atkvøðugreiðslan, sum ein kann hugsa sær, skal brúkast ímóti fak- feløgunum. Høgni Høgnesen og Suni Schwartz Jacobsen hava við hesum avdúkað, at teir ganga ørindi fyri arbeiðs- gevarasíðuna, og beinleiðis leggja ráð saman við ar- beiðsgevarasíðuni, tá sem- ingsroyndirnar fara fram. Slíka framferð kunnu fakfeløgini ikki góðtaka, og vit átala harðliga, at sem- ingsstovnurin ikki røkir uppgávu sína á ein sakligan og virðiligan hátt. Føroya Arbeiðarafelag Havnar Arbeiðsmannafelag Havnar Arbeiðskvinufelag Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag Nú er tað prógvað: Semingsstovnurin leggur ráð saman við Arbeiðsgevarafelagnum Høgni Hoydal Dimmalætting, Sosialurin, javnaðarflokkurin og sam- bandsflokkurin og mong lesarabrøv gera Karsten Hansen og Tjóðveldisflokk- in til syndabukk fyri eitt verkfall á privata arbeiðs- marknaðinum. 0g øll arbeið- arafeløgini hava gjørt tað við stórum lýsingum í bløðun- um. Eg haldi tað vera undir alt lágmárk og sera ábyrgdar- leyst at leggja eftir Karsten Hansen og Tjóðveldis-flokk- inum. Har eru ongar grund- gevingar. Bert pástandir og róp, sum onki hald hava í veruleikanum. Men hetta tykist eftir- hondini so vanligt í Føroy- um. At tey, sum standa við sína ábyrgd, fáa skolurnar. Meðan tey, sum altíð skúgva ábyrgdina frá sær, sleppa undan at standa til svars og grundgeva fyri sínum gerð- um. Endurtak eina lygn nóg ofta Seinasta royndin hjá Jó- annesi Eidesgaard at spæla verkafólkavinur og sláa partapolitiskt platt uppá nakað so álvarsligt sum eitt verkfall og korini hjá ar- beiðarafjøldini, ber prísin. Soleiðis tosa og skriva bert fólk uttan ábyrgd. Sum halda, at verkafólk gloyma skjótt og ikki duga at hugsa sjálvi. Jóannes Eidesgaard tosar tildømis aftur ósatt um hækkaðar útreiðslur hjá tí almenna, hóast hann veit betur. Ja, teir pengarnir eru fyrst og fremst farnir til lønarhækkingar hjá øllum fakbólkum. Til barsilsskip- an, avtøku av karensdøgum, lestrarstuðul, hækkaðar pen- siónir, skúlaverkið, sjúkra- húsverkið, eldraøkið, serfor- sorg, til almannaverkið og til íløgur í eitt betri samfelag. Vit hava rætt og slætt hækkað tær almennu út- reiðslurnar til tey økir, ið skapa betri kor og betri framtíð hjá øllum landinum - til alt tað sum varð niður- pínt, tá Jóannes Eidesgaard sat í samgongu og brúkti allan blokkstuðulin. Nú gera vit tað við at byggja á okkara egnu framleiðslu og ikki danskan blokkstuðul. Og vit brúka framvegis minni enn vit tjena. Samstundis hava vit sein- astu 5 árini framt teir muna- dyggastu og mest sosialt rættvísu skattalættarnar, enn í nøkrum øðrum samgongu- skeiði. Men Jóannes Eidesgaard heldur seg til setningin um, at bara tú endurtekur eina lygn nóg ofta, um at "tær al- mennu útreiðslurnar bara hækka", so skulu fólk trúgva tí. Karsten og Tjóðveldis- flokkurin gera sína skyldu Karsten Hansen hevur, áðr- enn sáttmálin varð und- irskrivaður millum SEV og Maskinmeistarafelagið boðað SEV frá síni støðu. Hann hevur ábyrgd og skyldu sum landsstýrismað- ur at gera hetta. At SEV kortini hevur undirskrivað sáttmálan, er teirra ábyrgd. SEV er ikki ein privatur arbeiðsgevari, men veit, at tað skal góð- kennast av landsstýrismann- inum. Hetta svarar til, at ein fak- felagsleiðari skrivaði undir sáttmála við tí fyri-varni, at limirnir skuldu góðkenna hann á uratkvøðu. Fall upp- skotið - ja, so hevði tú ikki kunnað lastað limunum tað. Serliga ikki, um teir framm- anundan høvdu boðað frá, at teir fóru at vraka sáttmálan. Tí er tað als ikki at leggja seg út í partarnar á arbeiðs- marknaðinum, tá Karsten Hansen hevur staðið við sína ábyrgd. Hann er ein partur í málinum, og hevur tikið við síni ábyrgd. Sjálvandi vil og skal Karsten Hansen ikki góð- kenna ein slíkan sáttmála. Hann skal seinni í heyst skal samráðast við øll fakfeløgini á almenna arbeiðsmarknað- inum, og vit hava als ikki ráð til slíkar lønarhækkingar í løtuni hjá tí almenna. Og vil nakar í fullum álvara vera við, at um Karst- en Hansen bara hevði góð- kent ein sáttmála hjá SEV, so var onki verkfall á privata arbeiðsmarknaðinum og alt var gott? Hetta eru berar undan- førslur. Nei, størri álit hava vit á pørtunum á privata arbeiðsmarknaðinum, enn at teir skulu hanga sínar sam- ráðingar uppá, hvat ein interkommunalur felags- skapur ger uttan góðkenn- ing. Teir hava sjálvandi sínar grundgevingar og fyrireik- ingar uppá pláss í samráð- ingum. Tjóðveldisflokkurin stendur við sína stevnu At so andstøðuflokkarnir á tingi halda seg kunna spæla verkamannavinir og royna at koyra partapolitikk uppí samráðingarnar, er ikki annað enn væntandi. Eftir mínum tykki er tað reint ábyrgdarloysi og eg haldi, at úrslitini tala fyri seg. Tjóðveldisflokkurin hevur altíð vart rættindini hjá verkafólki, og tað fer hann altíð at gera. Hesi seinastu 5 árini, meðan Tjóðveldis- flokkurin hevur sitið í land- sins leiðslu og við fíggjar- málum, eru korini og rætt- indini hjá øllum fakbólkum betrað stútt og munandi. Um nakar kann vísa á eitt annað 5 ára skeið, har so nógvir batar í korunum hjá fakbólk- unum eru framdir, so lurti eg fegin. Um nakar kann vísa á, at gjógvin millum verkafólk og hinar fakbólkarnar er vaksin hesi seinastu 5 árini, so lurti eg eisini fegin. Til dømis vildi fegin eg hoyrt, hvørjir batar hendu, tá Verkamannafylkingin við navnframum fakfelagsfólki sat á tingi og í samgongu frá 1994-1998? Og hvør poli- tikkur til frama fyri verka- fólk varð førdur, tá teir flokkar, sum nú spæla verka- mannavinir, sótu við land- sins leiðslu í hesum tíðar- skeiði? Politiskt ábyrgdarloysi gagnar ikki verkafólki Karsten Hansen hevur gjørt sína skyldu sum landsstýris- maður í øllum samráðing- um, hann hevur havt á- byrgdina av. Og hann hevur havt truplastu uppgávuna yvirhøvur at standa fyri fíggjarpolitikki, búskapi og samráðingum, eftir at alt varð niðurpínt og afturúr- siglt í nærum 10 ár. Karsten Hansen hevur kunnað staðið við alt tað, sum hann hevur avtalað. Tað kunnu øll feløg, sum hava samskift við hann, vátta. Hann hevur lagt dent á, at besta trygdin fyri betri korum, er, at vit hava skil á búskapinum. Og at vit gera avtalur um eina trygga og stabila gongd, har vit kunnu halda tað, vit lova. Tað er politikkurin hjá Tjóðveldis- flokkinum. Tað hevði verið lættasta ting av verðini hjá Karsten Hansen og Tjóðveldisflokk- inum at spælt jólamaður, og so bara blaka ábyrgdina og avleiðingarnar til onkran annan at taka upp. Tað gera vit ikki. Tí vit vita, at tað eru altíð tey lægstløntu, sum koma at gjalda fyri politiskt ábyrgd- arloysi. Hygg bert fá ár aftur í tíðina. At lova nógv í góðum tíðum og so bara at skerja alt, tá alt er koyrt niður, skal ongantíð henda aftur, meðan Tjóðveldisflokkurin hevur ábyrgd. Stoltur politikki Tjóðveldisfloksins Eg eri stoltur av tí góða, Tjóðveldisflokkurin hevur framt í verki. Eisini av tí skattalætta, har vit hava barst og fingið undirtøku fyri, at júst verkamannalønin skuldi fáa størsta og veruliga ágóðan. Og eg kann lova, at Tjóð- veldisflokkurin eisini vil standa við ábyrgdini av teimum ópopuleru tingun- um, vit sjálvandi hava gjørt og fara at gera frameftir. Eri vísur í, at tað einasta sum í longdini gagnar verka- mannafjøldini og øllum samfelagnum er ein politikk- ur, har øll taka ábyrgd her í landinum, og ikki renna und- an henni og royna at geva øðrum skyldina av sínum egnu avgerðum. Eg leggi onki í, at tað eftir øllum at døma er vorðið kostnaðarleyst hjá øllum at spilla Tjóðveldisflokkin út alment, uttan at hava nakra grundgeving ella nakað ítøkiligt at vísa á. Um so bløðini fyllast við lýsingum, har Tjóðveldis- flokkurin verður spiltur út, so fer Tjóðveldisflokkurin at standa við sína hugsjón og at fremja hana í verki - verka- fólkinum og øllum samfe- lagnum at frama. Eg undrist bert á, at peng- ar hjá fakfelagslimum skulu brúkast til at gjalda bløðum fyri ógrundað politisk álop. Landsstýrið eitrar arbeiðsmarknaðarskipan ina við at undirgrava gjørdar avtalur og við partískari uppílegging. Sáttmálaloysið hjá arbeið- arafeløgunum, politiskt ógyldaði sáttmálin millum Maskinmeistarafelagið og SEV og stríðið millum Fiskimálaráðið og Maskin- meistarafelagið. Hetta eru alt ósemjur, sum landsstýr- ið eigur eina høvuðsábyrgd av. Ørindarenning Ongin kann longur ivast í endamálinum við ógvus- ligu fráboðanini hjá Karst- en Hansen, landsstýris- manni fyri Tjóðveldis- flokkin, at hann fór at ógylda tann sáttmála, sum Maskinmeistarafelagið og SEV høvdu undirskrivað og brúkt. Hetta var ein – helst bíløgd – uppílegging fyri at stuðla arbeiðsgevarasíðuni í samráðingunum á privata arbeiðsmarknaðinum. At landsstýrismaðurin bíðaði í vikuvís – ja, líka til beint áðrenn semingsstovn- urin kom uppí samráðing- arnar – er í sjálvum sær prógv fyri hesum. Og ikki minst, tá hugsað verður um, at SEV meira enn einaferð hevði goldið út lønir eftir sáttmálanum. Henda stuðul hevur arbeiðsgevarapartur- in sanniliga eisini brúkt, soleiðis at sáttmálatrætan er blivin drúgvari enn neyð- ugt. Argumentini hjá ar- beiðsgevarunum og lands- stýrismanninum hava verið væl samskipað. Niðurgera arbeiðarafeløg Hevur onkur verið, sum helt, at landsstýrismaðurin enn einaferð var ómedvitað klossutur, tá hann kom við síni fráboðan, so undirstrik- aði fíggjarmálaráðharrin sína partísku uppílegging í útvarpinum 21. mei. Har endurtók hann síni sjónar- mið og fór enntá longur í sínum stuðli til arbeiðs- gevarapartin. Uttan at koma við nøkrum próvgrundum, reksaði hann upp sjónar- miðini hjá arbeiðsgevarun- um og gjørdi tey til síni. Men Karsten Hansen er ikki einsamallur. Hann hev- ur sanniliga flokk sí aftan fyri seg. Formaður Tjóð- veldisfloksins hevur alment lýst landsstýrismanninum sín fulla stuðul. Javnaðarflokkurin vendir sær harðliga ímóti tí ágangi ímóti føroysku fakfelags- rørsluni, sum landsstýrið og arbeiðsgevarafelag í hesum døgum sýna. Tey, sum nú stríðast fyri at fáa lut í vøkstrinum eru tey somu, sum bóru tyngstu byrðarnar, tá kreppan leik- aði, og tey eiga betri uppi- borið enn ta niðurgering, sum vit nú eru vitni til. Tænastumannaskipan undirgrivin Fyri 2 árum síðan eftirlík- aði Maskinmeistarafelagið landsstýrinum og gjørdi ein sáttmála, har maskinmeist- ararnir á vaktarskipunum gjørdust tænastumenn. At hetta hevur verið ein álv- arslig avgerð, kann ongin ivast í. Tá eitt fakfelag letur limir sínar gerast tænastu- menn, letur tað samstundis frá sær sítt evsta vápn – verkfalsrættin. Tænastu- menn hava ikki møguleika at seta tiltøk í verk fyri at betra um síni kor. Tí liggur eisini ómetaliga stór ábyrgd á landsstýrinum at virða broyttu støðuna og ikki misbrúka, at fakfelag ikki hevur sama møguleika at seta tiltøk í verk. Men landsstýrið gjørdi júst tað, tað ikki átti. Í áravís drálaði landsstýrið at fáa eftirlønarviðurskiftini hjá maskinmeistarunum á vaktarskipunum í rættlag. Hóast júst eftirlønarviður- skiftini eru ein hin mest týðandi táttur í tænastu- mannaskipanini. So langt dróg landsstýrið málið út, at maskinmeistararnir at enda kendu seg noyddar í felag at siga størvini upp. Og har standa vit so nú. Ein ósemja, sum í langa tíð fer at hanga, sum eitt myrkt skýggj yvir arbeiðsmarkn- aðinum. Klossuta framferðin hjá landsstýrinum í tænastu- mannamálinum hjá maskinmeistarunum er ein bumba undir allari tænastu- mannaskipanina. Grund- leggjandi spælireglurnar eru brotnar. Avleiðingin verður, at fakfeløg hereftir fara at halda seg langt burtur frá øllum royndum at gera starvsbólkar til tænastumenn. Samráðingarrætturin ein hvørvisjón Triðja sáttmálagølan er trætan um sáttmálan mill- um SEV og Maskinmeist- arafelagið. Alt meýan landsstýrið heldur uppá, at støða tess er, at partarnir á arbeiðsmarknaðinum skulu samráðast sjálvir, gera tey í verki tað øvugta. Fyri at renna ørindi fyri arbeiðs- gevararnar í øðrum samráð- ingum, siga tey seg vilja ógylda sáttmálan, sum er undirskrivaður, og sum maskinmenninir hjá SEV longu hava fingið løn eftir. Henda uppílegging kom eftir at Føroya Arbeiðsgev- arafelag hevði mótmælt, at SEV hevði undirskrivað sáttmálan. At landsstýris- maðurin nú við harraboð- um trýstir SEV at taka sátt- málan aftur, ger samráðing- arrættin til eina hvørvisjón. Tann samráðing, sum fer fram undir slíkum tvingsli og háttanum er ikki annað enn eitt eiti, sum ongin kann taka í álvara. Úrslitið verður ein forpestaður ar- beiðsmarknaður, har ongin veit, hvar vit flóta. Og tað kann so ikki verða til gagns fyri nakran. Samfelagsoyðileggjandi Øll orsøk er at rópa varskó. Sitandi samgonga er farin undir eina miðvísa herferð ímóti teim reglum, sum hava eyðkent okkara ar- beiðsmarknað í manna- minni. Endamálið er fyrst og fremst at undirgrava fakfelagsrørsluna í Føroy- um. Men í longdini fer hetta at raka alt samfelagið og seta menningina – bú- skaparligu, sosialu og mentunarligu – nógv ár aftur. Javnaðarflokkurin ávarar ímóti hesi gongd. Vit fara av øllum alvi at berjast ímóti hesum politikki og heita á allar rætthugsandi føroyingar at stuðla hesum stríði. Starvsnevd Føroya Javnaðarfloks Viðmerking frá Javnaðarflokkinum: Arbeiðsmarknaður í vanda Eri errin av politikki Tjóðveldisfloksins til frama fyri verkafólkið C M Y K 11 10