leygardagur 31. mai 2003síða 3

4 Nr. 101 - 31. mai 2003 Nr. 101 - 31. mai 2003 5 Barometrið II Manningin í útvarps- sendingini Barometr- ið er til reiðar til enn eitt summar við útvarpssending av tí muntra slagnum. Sendingin og mann- ingin líkist sær sjálv- ari, men í ár er ein kvinna fastur partur av manningini SENDING Heri á Rógvi Helst best umtókta summ- arsending seinnu árini, Barometrið, verður aftur at hoyra í summar. Lætta summarsendingin við vert- ununum, tú legði merki til, verður at hoyra fýra dagar um vikuna, týsdag til fríggjadag, frá 10. juni til 5. september. Fýra vertir fara at vera hvønn dag — tveir úti og tveir heima í studio. Og hesaferð er ein kvinna fast- ur partur av manningini. Og hetta er nakað, sum merkist. Teir mannligu vertarnir kappast mestsum at stoyta sínar viðmerking- ar yvir á einasta kvinnuliga vertin. Sum kortini ikki hevur ringt við at kasta við- merkingar av sær aftur. Men lagið er øgiliga gott. Tey hugna sær rættiliga, nú fyrireikingarnar av álvara eru farnar ígongd til eitt summar við einari útvarps- sending av tí muntra slagn- um, sum tann eini verturin so fegin vil kalla tað. Kvinnuliga íslettið í ár er Elin Hentze í Stórustovu. Hon er 24 ára gomul og hevur áður verið at hoyrt hjá Rás 2 og í Atlantic Radio í sínari tíð. Menninir eru teir somu sum í fjør: Kári Sólstein, 28 ár, er fastur í Útvarpi Før- oya og fæst mest við barnaútvarp. Bjarni Mohr og Rúni Jákupsson eru báð- ir 29 ára gamlir og teljast óivað millum tær meira kendu útvarpsrøddirnar. Aldursforsetin er Heri Jakobsen við sínum 37 ár- um. Í fjør summar setti hann sítt sermerki á før- oyska landslagið við einum ógvuliga líkatil stíli. Elin í Stórustovu skal út fyri tað nógva vera úti í markini, og tað er nakað, hon gleðir seg til, sjálvt um spurningarnir kunnu gerast alternativir viðhvørt. – Mær dámdi sera væl sendingina í fjør, og eg eri satt at siga errin av at kunna vera partur av sendingini í ár, sigur Elin H. í Stóru- stovu. Nógv tað sama Í tí stóra og heila líkist sendingin í ár rættiliga nógv konseptinum í fjør. Stílurin verður tann sami, men ymsar broytingar eru gjørdar. Tónleikurin verður fyri tað nógva í tí nýggja lættara endanum, og tað verða innsløgini somuleiðis. Tann so kenda firma- kappingin verður aftur á skránni. Sostatt skal tann gløggasta fyritøkan í Før- oyum finnast á øðrum sinni. Og aftur í ár bíðar ein góður vinningur eftir starvsfólkunum hjá vinn- andi fyritøkuni. Kappingin er eitt sindur broytt, soleiðis at spurn- ingarnir verða blandaðir. Hetta skal skiljast soleiðis, at tað ikki longur er fast- lagt, hvør raðfylgjan av spurningum verður, men liðini skulu velja sær eitt tal, sum so vísir til ein til- vildarligan spurning. Hesir góðu spurningar eru kortini ikki heilt ólíkir í evni og torleika. Kenn tín maka verður eisini somuleiðis aftur á skránni. Hetta er kapp- ingin, har eini hjún ella eitt par verður spurt nærgandi spurningar um hvørt annað. Hinvegin er Internet- kappingin tikin av skránni. Ætlanin er at nýta fríggja- dagarnar til ymisk events, sum væl kann umsetast til hendingar ella tiltøk. Hetta skal alt verða skemtilig tiltøk. Annars verður eisini nógv gjørt við heimasíð- una, har m.a. myndir fara at liggja og eitt webcam fer at vísa fólkið, hvussu vertirnir hóreiggja sær í studioinum. Væl umtókt Tað er lítið at taka seg aftur í, at sendingin Barometrið gjørdist framúr væl umtókt í fjør. Ongar beinleiðis lurt- arakanningar eru gjørdar, men eitt nú heimasíðan hevði 84.000 vitjanir í fjør summar. Men nógvu lurtar- arnir eru ikki orsøkin til, at tey hava valt at halda fram. – Tað er ótrúliga stuttligt fyri okkum at gera hesar sendingarnar. Eg haldi ikki, at tað var ein dagur, har vit ikki høvdu tað stuttligt, sig- ur Bjarni Mohr, sum sjálvur saman við Rúna Jákupsson var upphav til Barometrið. – Vit hava meira ella minni vita allatíðina, at vit fóru at gera eitt umfar aft- urat, og tí hava vit snakkað nógv saman í vetur. Men tað er eingin meining í at gera júst tað sama ella nak- að verri, tí hava vit gjørt nakrar broytingarnar, siga teir tríggir, Kári, Bjarni og Heri. – Men hetta er ikki voks- ið nøkrum yvir høvdið. Einki er givið áðrenn, sigur Heri Jakobsen. Tað er eisini ein satsing hjá Ùtvarpi Føroya við ein- ari tílíkari sending, ið merkir fýra fólk fulla tíð alt summarið. Kring landið Ein annar munur við send- ingunum í ár í mun til í fjør er kanska, at ætlanin er at fara meira út um alt landið. Manningin hevur fingið hendur á einum serligum bili, sum skal føra teir báð- ar reportararnar kring land- ið. Tey øll fimm verða ikki at hoyra allatíðina í senn, tí ætlanin er, at ein teirra allatíðina skal vera í feriu. Hendan dagin, vit hava savnað tey, gongur leiðin í Sólborg á Argjum, har tann kunstiga sólin gevur hitan, veðurgudarnir fjala hendan dagin. Og tey trívast væl í hesum selskapinum. Ikki bert undir sólini, men sam- an við hvørjum øðrum. Sambært Hera Jakobsen er tað eisini ein fyrimunur, at tey eru í einum meira búnum aldri. – Tað hevur stóran týdn- ing, at tað eru vaksin fólk, sum gera sendingini. Vit kunnu bæði tvætla og skemta og tosa um nógv ymisk evni, sigur Heri Jak- obsen, sum lovar at halda áfram við leitanini eftir G- stronginum, hann ongantíð fann síðsta summar. Bæði sum fyrireiking til komandi summarið og sæð í ljósinum av, at eingin sól var á himlinum, fór manninign í Barometrinum undir kunst-igu sólina eina løtu. F.v. Bjarni Mohr, Heri Jakobsen, Elin H. í Stórustovu, Rúni Jákupsson og Kári Sólstein Mynd: Jens Kristian Vang Hóast arbeiðsgev- ararnir hava stongt heilsølur og oljusølur, eru teir til reiðar at tosa um at lata uppaftur í einstøkum førum, skuldi ein neyðstøða tikið seg upp VERKFALL Áki Bertholdsen – Er talan um eina neyð- støðu, eru vit sjálvsagt til reiðar at viðgera tað. Jan Mortensen, á ar- beiðsgevarafelagnum er ikki heilt knívskorin, hóast arbeiðsgevararnir herdu verkfallið mitt í vikuni, tá ið teir stongdu bæði olju- gymslur og heilsølur. Arbeiðsgevararnir siga, at blokadurnar hjá arbeið- arafeløgunum førdu við sær, at heilsølur og oljusøl- ur ikki fingu arbeitt, hóast talan ikki var um verkfals- rakt arbeiði og tí gjørdu ar- beiðsgevararnir av bara at stongja heilt. Arbeiðarafeløgini siga, at blokadurnar eru fyri at tryggja, at verkfalsrakt arbeiði ikki verður gjørt, men at tey hava gjørt undantøk til ávís endamál, eitt nú strandfaraskipini og mjólk. Tí uppfata tey tiltakið hjá arbeiðsgevarunum at stongja oljugoymslur og heilsølur, sum verkbann. Kunnu geva undantøk Men Jan Mortensen sigur, at hóast oljusølur og heil- sølur eru stongdar, merkir tað ikki, at undantøk ikki kunnu gevast. – Sjálvsagt fara vit at viðgerða umsóknir um undantøk til sjúkrahús, ellis- og røktarheim, sam- býli og aðrar stovnar, har lív og heilsa stendur uppá spæl og tað er bæði, hvat olju og provianti viðvíkur. Og hann leggur afturat, at er ein sjúkrabilur, brand- bilur ella politibilur, sum manglar brennievni, skal hann eisini fáa tað. Men so er tað mjólkin. Jan Mortensen vísir á, at mjólkarvirkið er ikki um- fatað av verkfallinum. – Men kemur tað hartil, at bilarnir, sum koyra mjólk, onga olju hava, finna vit saktans út av tí eisini. Hinvegin heldur Jan Mortensen, at olja til smyril og hini strandfaraskipini, er ikki neyðsynjarvøra. Sostatt tykist ikki sum um at støðan er stórvegis broytt, síðani oljugoymsl- urnar og heilsølurnar stongdu. Men ein stór broyting er tó, og hon er, at í annað- kvøld verður Smyril lagdur og sostatt sita suðuroyingar aftur við svartaperi- sum teir plagdu, tá ið verkfall er. Jan Mortensen sigur, at talan er ikki um verkbann. – Verkbann er, tá ið arbeiðsgevarar vraka eitt semingsuppskot. Tað, at fyritøkur lata aftur, tí at tær ikki fáa arbeitt undir einum verkfalli, er ikki verkbann. Hinvegin leggur hann dent á, at í somu løtu sum arbeiðarafeløgini gevast við blokadunum, verða bæði oljugoymslur og heil- sølur lætnar upp aftur. Teir, sum havt kravt limafund í Havnar Arbeiðsmannafelag um verkfallið, fáa ikk sín vilja við góðum VERKFALL Áki Bertholdsen Tað verður eftir øllum at døma ongin limafundur í Havnar Arbeiðsmanna- felag, soleiðis, sum summir limir hava kravt. Mikudagin kravdu nakrir limir í Havnar Arbeiðs- mannafelag annars at fáa limafund at viðgera støð- una, nú felagið er í verk- fallið. Av av stigtakarunum, Jón í Dali, sigur, at teir hava varhugan av, at undirtøkan fyri verkfallinum er ikki so stór, sum menn vildu vera við og tí vildu teir hava limafund fyri at skatta dýpið. – Vildi nevndin í havnar Arbeiðsmannafelag ikki kalla saman til fundar, fóru teir at savna inn undirskrift- ir fyri at fáa eykaaðalfund, gjørdu teir greitt mikudag- in. Men formaðurin í Havn- ar Arbeiðsmannafelag, Hans Joensen, ger í dag greitt, at nevndin í Havnar Arbeiðsmannafelag fer ikki at kalla saman til fundar. Hann sigur, at vilja limir hava fund, skulu teir koma við teimum neyðugu undir- skriftunum fyri at fáa eyka- aðalfund, tvs. 25 undir- skriftum. Men hann heldur ikki at tað er rætt, at limirnir ikki eru komnir til orðanna. – Vit høvdu ein stóran fund fyri øllum limunum í arbeiðarafeløgunum í verk- falli í Ítróttarhøllini henda dagin. Har var undirtøkan fyri verkfallinum 100%. Tað var ikki ein einasta at- finnandi rødd at hoyra, heldur ikki frá teimum, sum nú vilja hava limafund, sigur Hans Joensen. Hann sigur eftir at nevnd- in hevur gjørt greitt, at hon fer ikki at kalla saman til fundar, hevur hann skilt, at ætlanin at savna inn undir- skriftir, dottin niðurfyri Hann sigur, at so vítt hann veit, eru teir, sum hava kravt fundin, menn, sum forvinna væl meiri enn sáttmálalønina. Men hann heldur, at tað er hugstoytt, at menn stinga nevndina í ryggin, tá ið stuðulin kring alt landið er 100% – Men hetta er als ikki tekin um, at kinkur er kom- in í hjá Havnar Arbeiðs- mannafelag, tí samanhaldið er enn 100% og tað sær hel- dur ikki út til, at teir fáa tær neyðugu undirskriftirnar. Beint fyri evstamark í gjár, hevði Jón í Dali als onga viðmerking til støð- una. Vóru ivaleysa nógvir Hann segði annars miku- kvøldið, at arbeiðsmenninir aftanfyri kravið um lima- fund vóru ivaleysa nógvir í tali til at teir kundu krevja eykaaðalfund, vildi nevnd- in ikki kalla saman til fund- ar. Hann segði, at einasta endamálið við hesum er, at teir vilja vita um limirnir í Havnar Arbeiðsmannafelag taka undir við verkfallinum og tí, sum nevndin hevur gjørt í hesum sambandi. Sjálvur heldur hann ikki, at nevndin hevur ráðført seg nokk hjá limunum, tí teir eru ongantíð eftirspurd- ir, heldur ikki um Havnar Arbeiðsmannafelag yvir- høvur skuldi fara saman við hinum feløgunum til samráðingar. Sjálvur hevði Jón í Dali varhugan av, at limirnir í Havnar Arbeiðsmannafelag taka ikki undir við verkfall- inum, tí teir vísa á, at verk- fallið eisini kostar teimum nógv í løn. Men hann sigur, at tað eigur at verða staðfest á einum limafundi, um lim- irnir taka undir við nevnd- ini, ella ikki. Hann helt, at tað var ein spurningur, um ikki Havnar Arbeiðsmannafelag skuldi samráðst fyri seg sjálvt. Men hann legði eisini dent á, at hevði ein lima- fundir tikið undir við verk- fallinum, skuldi hansara loyalitetur ikki liggja eftir. – Men eru limirnir ímóti tí, taka teir heldur ikki undir við tí. Og so er støð- an ein onnur og so eigur felagið at taka støðu eftir tí, leggur hann afturat. Verkfallið: Arbeiðsgevarar til reiðar at tosa um undantøk Verkfallið: Hans Joensen vil hava undirskriftir á borðið Hans Joensen, formaður, vil ikki hoyra talan um, at Havnar Arbeiðsmannafelager viknað eftir at nakrir limir hava kravt limafund um verkfallið. Og sjálvur er hann komin styrktur burturúr støðuni, tí enn er ivasamt, um teir ið vildu hava fundin, hava fingið undirtøku Blokadurnar hjá arbeiðarafeløgunum førdu við sær, at arbeiðsgevararnir stongdu oljusølurnar og heilsølurnar. Eftir sita suðuroyingar við svartaperi, sum teir eru vanir, tá ið verkfall er Bilarnir, sum koyra mjólk, hava olju eftir til tað mesta av næstu viku og stendur verkfallið við tá, verður undantak givið, men suðuroyingar fáa onga mjólk VERKFALL Áki Bertholdsen Nú arbeiðsgevararnir hava stongt oljugoymslur og heilsølur, hevur verk- fallið tikið eina nýggja vend. Arbeiðarafeløgini í verkfallið, høvdu givið nøkur undantøk frá verk- fallinum, eitt nú høvdu skipini hjá Strandferðsl- uni fingið loyvi at bunkr- að olju og proviant so at tey kundu sigla ótarnað og bilarnir, mjólkarvirk- ið hevði fingið undan- taksloyvi til at avgreiða vanligu mjólkina, eins og bilarnir, sum flyta mjólk- ina, hava fingið undan- taksloyvi til at fáa olju. Men nú oljugoymsl- urnar eru stongdar, er tað bara ein spurningur um tíð, til eisini hetta liggur lamið. Smyril verður lagdur í annaðkvøld. Men mjólkarneyð verður ikki kortini, í hvussu so er ikki í tí mesta av landinum. Eirikur Thorvaldsen, stjóri á mjólkarvirkinum, sigur, at bilarnir hava olju eftir til tað mesta av næstu viku eisini og so leingi verður mjólkin í hvussu so er heintað. Men hann mjólkar- flutningur til Suðuroyar verður ein trupulleiki, tí Smyril verður lagdur í annaðkvøld og so fæst ongin mjólk suður. Hann vónar bara, at handilsfólkini í Suðuroy eru so mikið fyrivarin, at tær bíleggja ríkiligt av mjólk ímeðan tíð er, so at hon strekkir eitt sindur. – Mjólkin er so mikið góð, at verður hon goymd í kulda alla tíðina, heldur hon sær í einar 10 dagar, kanska enntá í 25 og kanska uppaftur longri. – Men skal hon halda so leingi, er tað ein av- gjørd treyt, at kølingin ikki svíkur eina løtu, so at mjólkin ongantíð sleppur at hitna nøkur stig. Hinvegin sigur Jan Mortensen á arbeiðsgev- arafelagnum, at koma mjólkarbilarnir fyri olju, finna teir uttan iva út av at geva teimum undan- taksloysi. Verkfallið og mjólkin: Klára seg tað mesta av næstu viku C M Y K 5 4