leygardagur 31. mai 2003síða 5

8 Nr. 101 - 31. mai 2003 Nr. 101 - 31. mai 2003 9 Í fjør fekk Fiskasølan nýggja nevnd og nýggjan stjóra FISKASØLA Vilmund Jacobsen Úrslitið av rakstrinum hjá Fiskasøluni í fjør var 5.655 milj. krónur fyri skatt - ella slakar 3 milj. krónur betur enn árið fyri, tá ið úrslitið var 2.929 milj. krónur. Skatturin hjá Fiskasøluni í 2002 var 2.200 milj. krónur og eftir, at skatturin er drigin frá, er ársúrslitið 3.455 milj. krónur. Keldur innan fiskasølu- verðina siga, at Fiskasølan í 2002 hevur avskrivað lut- falsliga stórar upphæddir uppá "goodwill". Ivi er um, hvussu neyðugt hetta er. Vórðu hesar avskrivingar ikki gjørdar, hevði úrslitið hjá Fiskasøluni verið enn betur. Í ársfrágreiðing síni fyri 2002, sigur Fiskasølan, at "…úrslitið av rakstrinum hjá Samtakinum, áðrenn óvanligt er tikið við, vísti eitt yvirskot uppá 7.291 milj. krónur". Lagt verður aftrat, at felagið í árinum 2002 gav eitt avkast uppá 8,5% fyri skatt í mun til eginpeningin við ársbyrjan. - Við verandi fortreytum, sum felagið hevur at ar- beiða undir, metir nevndin úrslitið vera nøktandi, verð- ur sagt í ársfrágreiðingini. Nýggjur stjóri Í september 2002 fekk Fiskasølan nýggjan stjóra. Hans Jóhannes á Brúgv, sum hevur starvast innan føroyskt fiskasøluvirksemi í mong ár, varð uppsagdur, og í hansara stað kom Árni Arge. Framleiðslu-og inn- keypsstjóri er Rógvi Reinert. Tá ið Sosialurin í fjør heyst frætti, at Hans Jó- hannes á Brúgv varð sagdur úr starvi, tosaðu vit við nevndarformannin í Fiska- søluni, Hákun Steingríms- son og fráfarandi stjóran. Vit fingu onga veruliga frágreiðing um, hví Hans Jóhannes skuldi sigast úr starvi. Sosialurin skilti tó á Hákuni, at nevndin vildi hava annan mann at fremja nýggju "strategiina" hjá Fiskasøluni, sum hann tók til. Hans ella Árni Í fjør hevði Fiskasølan so eitt av sínum bestu árum í nýggjari tíð. Um úrslitið stendst av tí arbeiði, sum Hans Jó- hannes legði úr hondum - ella nýggju "strategiini" hjá nýggju leiðsluni, hava vit ikki førleika at meta um í løtuni. Nývaldir í nevndina í Fiskasøluni, 24. juni í fjør, vórðu Hákun Steingríms- son, Thomas Arabo og Jo- hannes Jensen. Hákun Steingrímsson er formaður og Thomas Arabo næstformaður.. Við atliti til torføru støðuna hjá rækju- flotanum, hevur Fiskasølan niðurskriv- að virðini av parta- brøvum í rækju- skipum. Fiskasølan eigur 30% í alifelagn- um, East Salmon, men felagið hevði ikki - eins og flestu onnur alifeløg - hall í 2002 FISKASØLA Vilmund Jacobsen Endamálið hjá Fiskasøluni er at marknaðarføra før- oyskar og aðrar fiskavørur á altjóða marknaðinum, og málið hjá sølufyritøkuni er at vera fremsti útflytarin av føroyskt framleiddum fiskaúrdráttum til brúkarar í Evropu, USA og Fjar- eystri. Rækjuvinnan Í ársfrágreiðing felagsins verður víst á, at marknaður- in fyri rækjur, bæði skal- rækjur og pilkaðar rækjur, var - eins og í 2001 - sera vánaligur í 2002. - Góði fiskiskapurin í Kanada og Grønlandi hevði við sær, at útboðið fram- vegis er størri enn eftir- spurningurin. Saman við einum falli í dollaranum uppá 14%, hevur prísstøðið verið á einum lágum støði eftir metstóra prísfallið í 2001. Føroyska rækjuvinn- an er tí sum heild í svárari kreppu. Í sambandi við støðuna hjá rækjuflotanum, hevur Fiskasølan í ársroknskapin- um fyri 2002 niðurskrivað virðini av partabrøvunum í P/F Vaðanes, sum eigur M/tr Ocean Pride, við 1 milj. krónum. Harumframt er meirvirðið í mun til inn- ara virðið av partabrøvun- um í P/F Líðini, sum eigur M/tr Arctic Viking, sernið- urskrivað við 4,1 milj. krónum. Laksavinnan Um laksavinnuna, sigur Fiskasølan, at her hevur prísstøðið á heilum feskum laksi verið javnt lágt, um- leið 20 kr. fyri kg. Meting- arnar hjá serfrøðingum um, at prísirnir fóru at hækka seinasta ársfjórðing í fjør, hildu ikki. - Orsakað av lága prís- støðinum saman við fiska- sjúkunum, serliga ILA, er alivinnan sum heild í kreppu. Fiskasølan eigur 30% í alifelagnum, P/F East Sal- mon, men í mun til flestu alifeløg annars, hevði fel- agið ikki hall í 2002. - Tískil tyngdi hetta virk- semi hjá okkum ikki um roknskapin í 2002, sigur Fiskasølan. Trupulleikar á rækju-og laksamarknaðinum Fiskasølan hevði nøktandi úrslit í fjør Um tað er nýggja "stategiin" hjá Fiskasøluni við nýggju leiðsluni - ella arbeiðið, sum tey undanfarnu hava gjørt, ið er atvoldin til góða úrslitið hjá Fiskasøluni í 2003, stend- ur ósvarað í ársfrágreiðing felagsins. Hákun Steingríms- son er nevndarformaður í Fiskasøluni Heimsbúskaparliga afturgongdin fer væntandi at raka før- oyska útflutningin meinari í 2003, sigur Fiskasølan FISKASØLA Vilmund Jacobsen Fiskasølan sigur, at bæði fiskiskapur og marknaðar- viðurskifti vóru góð í 2002, tá ið ráddi um okkara botn- fiskavinnu. - Fiskiskapurin undir Føroyum gjørdist metstórur í 2002, og prísstøðið á marknaðinum fyri botnfisk hevur sum heild verið høgt, hóast tað fall nakað í mun til árið frammanundan. Víst verður á, at búskap- arliga afturgongdin á høv- uðsmarknaðum okkara ikki hevur rakt okkum so meint higartil. - Men væntandi fara vit at merkja hetta í 2003, sigur Fiskasølan sum heldur, at heimsbúskaparliga aftur- gongdin væntandi fer at raka føroyska útflutningin mein- ari í 2003. Tískil eru marknaðarútlitini fyri botn- fisk ikki eins góð sum fyri ár 2002, hóast alheimsútboðið av botnfiski í ár helst verður á sama støði sum í 2002. Fiskasølan heldur, at prísstøðið fer at lækka nakað á flestu fiskasløgum. Saltfiskur og laksur Fiskasølan eigur 25,5% av partapeninginum í P/F Vað- horn Seafood á Strondum. Felagið, sum burturav framleiðir saltfiskafløk, hevði eitt metár í 2002. Fiskasølan hevur eisini sett á stovn eitt dótturfelag í Fuglafirði, sum 6. januar í ár keypri rakstrartólini á Góðskingarvirkinum í Fuglafirði, ið P/F East Sal- mon átti. Síðan tá, hevur Fiskasølan staðið fyri rakstrinum av virkinum, ið framleiðir laksaportiónir. Umleið 40 fólk arbeiða hjá felagnum í Fuglafirði. Stjóri er Rógvi Reinert. Rækjudeildin hjá Fiskasøluni í Hirtshals er niðurløgd, og verður øll søla av rækjum framd av høvuðsdeildini í Havn. Fara helst at merkja aftur- gongd í ár Fiskasølan hevur niðurskrivað virðir í partabrøvum hjá rækjuskipum. - Føroyska rækjuvinnan er sum heild í svárari kreppu, sigur felagið. Mynd: Tilvildarlig Sunnari partur av Eysturoynni fær komandi árini nøktað allan tørvin á røktarheimsplássum, eftir at kommun- urnar har hava fingið stuðul frá landsstýr- inum til 60 nýggj røktarpláss til eldri ELDRAØKIÐ Stefan í Skorini Eingin ivi er um, at tað er sera stórur tørvur á bú- og røktarplássum til eldri fólk, og bíðilistarnir eru langir. Men nú tykist okkurt at henda á hesum økinum. Tingið hevur játtað at lata tilsamans 57 milliónir krónur í studningslánum og íløgustuðli til bústaðir til eldri fólk. Nú hevur lands- stýrismaðurin við almanna- og heilsumálum, Páll á Reynatúgvu, latið stuðul til tær kommunur, sum hava søkt um stuðul. Heimarøktin er skipað í seks økir í landinum. Av hesum seks hava bert trý øki søkt um stuðul til út- bygging av eldraøkinum. Vágar, Norðurstreymoy og Norðureysturoy fáa 37 nýggj pláss, Suðurstreymoy fær 26 nýggj pláss og Suð- ureysturoy fær 60 nýggj pláss. Norðoyggjar, Suðuroy og Sandoy hava ikki søkt um stuðul frá landinum til at útbyggja eldrarøktina. 8 verkætlanir Tilsamans átta verkætlanir fáa stuðul frá landinum. Landsstýrismaðurin hevur mett um tørvin í mun til tær ymsu verkætlanirnar, og síðani latið stuðul út frá hesum metingum. Eitt røktarheim skal byggjast í Norðurstreymoy, har pláss verður fyri 32 búfólkum, eitt ellis- og røktarheim skal byggjast í Eysturoynni, sum skal hýsa 24 fólkum og eitt ellis- og røktarheim skal byggjast í Tórshavnar kommunu, har pláss verður fyri 10 búfólk- um. Harumframt skal eitt eldrasambýli byggjast á Eiði til 5 búfólk. Eitt eldra- sambýli skal byggjast í Gøtu, har pláss verður fyri 10 búfólkum, eitt eldrasam- býli á Toftum, har pláss verður fyri 16 búfólkum og eitt eldrasambýli í Leirvík, sum skal hýsa 10 búfólk- um. Eisini verður eitt heim fyri minnisveik bygt í Tórs- havnar kommunu, har pláss verður fyri 16 búfólkum. Eftir ætlan eru hesar verkætlanir lidnar við árslok 2005, og tá skuldu 123 nýggj røktarpláss verið tøk til teir eldru borgar- arnar. Páll á Reynatúgvu hevur givið tilsøgn um at lata slakar 40 milliónir krónur í stuðli. Sostatt eru enn 18 milliónir eftir av játtanini, sum er oyramerkt til eldra- økið. Tí verður enn eitt umfar, har kommunur kunnu søkja um íløgustuðul ella studn- ingslán til útbygging av eldrarøktini. Einki nýtt ellis- og røkt- arheim er bygt, síðan røkt- ar- og ellisheimið á Sand- oynni varð tikið í nýtslu fyri ellivu árum síðani. Lógarbroyting Løgtingið samtykti í mai í ár at broyta lógina um studningslán til ellis- og røktarheim. Endamálið við broytingini var at fáa heim- ild til at veita tilsøgn um studning til ellis- og røktar- heim og eldrasambýli yvir um fíggjarár. Løgtingið hevur nú bund- ið seg til at játta í minsta lagi somu upphædd á fíggj- arlógunum fyri 2004 og 2005 sum fyri 2003. Landsstýrið hevur heim- ild at lata studning uppá 500.000 krónur til hvørt búpláss, tó í mesta lagi helvtina av byggikostnað- inum. 123 nýggj røktarheimspláss kring landið Sæunn Ólavsdóttir Hansen er stýrisforkvinna í Eysturoyar røktar- og ellisheimi í Runavík. Landsstýrismaðurin við almanna- og heilsumálum, Páll á Reynatúgvu, hevur játtað stuðul til 60 nýggj pláss í hesum økinum Føroyar er eitt gott øki hjá stórum altjóða fyritøkum at royna nýggja tøkni, og tí skal Føroyar bjóða seg fram sum royndarøki. Intel hevur longu víst stóran áhuga í Føroyum TØKNIFRØÐI Stefan í Skorini Bitland verkætlanin fór av bakkastokki fríggjadagin seinnapart. Ætlanin við hesari verkætlan er at vita. um Føroyar kunnu gerast ein nýskapandi fyrimynd í gagnnýtslu av tøkni. Fyrsta ráðstevnan ella Bittingið verður fríggja- dagin, og tað er TK-stovan, sum skipar fyri. Intel á gáttini Micheal Reveal, sum tekur sær av altjóða samskiftin- um í verkætlanini, setti seg í samband við risastóru fyritøkuna Intel í USA. Hann kom í samband við sjálvan varastjóran í hesi fyritøku, sum eitur Sean Maloney. Serliga er tað tráðleysa WiFi skipanin, sum er áhugaverd. Tann skipanin hevur verið roynd úti í Svínoy í eina tíð. Trupul- leikin við WiFi skipanini er, at frástøða er ein forðing fyri at nýta WiFi. Intel, sum er heimsins størsti framleiðari av pros- essarum, hevur víst stóran áhuga í Bitland verkætlan- ini. Varastjórin í Intel hel- dur, at tað er sera áhuga- vert, at eitt heilt land fer undir eitt tílíkt átak, og teir fylgja væl við, hvussu verkætlanin gongur. – Intel er áhugað í at fylgja gongdini í Føroyum, hóast teir enn einki hava sett í verk her á landi. Fyri- tøkan er serliga áhugað í at kanna, hvussu WiFi kann nýtast innan fiskivinnuna, sigur Micheal Reveal, sum setti gongd í alt maskinarí- ið. Micheal Reveal sigur, at Intel hevur sett gongd í eina verkætlan í Spania, har milliónabýurin Zamora hevur fingið internetsam- band yvir WiFi. T.v.s. at allir íbúgvarnir hava tráð- leyst internet samband. Okkurt tílíkt kundi verið sett í verk í Føroyum. Bert byrjanin Enn eru bert 650.000 krón- ur settar í hesa verkætl- anina. Hetta er tó bert byrj- anin, og um alt gongur eftir ætlan, verður næsta ráð- stevnan seinni í ár. Í verkætlanarbólkinum eru Steinbjørn í Dali, verk- ætlanarleiðari, Ólavur Ellefsen, tøkniligur ráðgevi og Micheal Paul Reveal, ið tekur sær av altjóða sam- skifti. Verkætlanin er fíggjar- liga stuðlað av Sparikassa- grunninum, ENI, Føroyar Tele, Atlantic Airways, og harafturat veita KT-felagið og TK-stovan stuðul á annan hátt. Intel áhugað í Føroyum Micheal Paul Reveal stendur fyri altjóða samskiftinum í verkætlanini, og hann hevur havt samband við sjálvan varastjóran í Intel, Sean Maloney MYND: Jens Kr. Vang C M Y K 9 8