hósdagur 30. september 1993síða 15

Tíðindablaðið hetta. Men eg kenni so inki til henda kapitalin Móðurfelagið hevur hóast ilt ein eginpening uppá 50 ill. kr. Men tað eru teir iga, at tað er ikki nógv Nú veit eg ikki hver igur tað. Men eg haldi ad er nógv í hesum tíðum. Johan K. Joensen við- gongur, at tað kunnu sunga seg upp trupulleikar við móðurfelagnum men vísir á, at vit ganga út frá eini akuttari kreppustødu. sum Hvussu vid bankunum? Hvussu tå við bankunum. Var tað rætt at bjarga teimum og eigur ein at halda fram við ti. Tað eru tey, sum siga, at tað loysir seg ikki at pumpa pengar inn í bankarnar. Hvat heldur Johan K. Joensen um tað? -Stødan hjá bankunum minni ikki sørt um hana hjá fiskiídnaðinum. Her er talan um eina akutta kreppustødu. Og til teir menninar, sum siga, at tað hevur verið skeivt at bjarga bankunum vil eg bert siga. Farið menni til Finlands og gevið teimum góð ráð, hvussu ein eigur at bera seg at. Finlend- ingar gera annars júst tað sama sum vit. Har er talan um einar 70 milliardir, sum fara inn í bankarnar frá í almenna. Vit mugu gera okkum greitt, at lótu vit bankarnar fara so fingu vit eit arbeiðsloysi - ikki upp á 20% men upp á heili 60%. Johan k. Joensen sigur, at vit mugu gera okkum púra greitt, at allur peningaflutningurin í bankunum steðgaði, um bankarnir fóru. Tað er at sammeta við, um alt blóðið steðgaði í einum líkami. Vit høvdu fingið eitt ómetaliga stórt arbeiðsloysi. Hann vísir á, at bæði Svøriki og Noreg hava tikið um endan og tað sýnist at ganga gott i Noregi nú. Tvs. at fíggjarkreppan er ikki bert føroysk. Hon stavar m.a. frá einum hákonjunkturi og eini inflatión yvir so langa tíð, at pantivirðini eru smokk- að niður. Rumbul um bankar ikki vórðu bjargaðir Hann sigur annars, at vit ikki bert mugu hugsa upp á kort sikt, tá vit tosa um, antin tað var rætt at hjálpa bankunum ella ikki. -Tú sær hetta ikki fyrr enn nógv ár eru gingin, og um ikki ein partur av tí, sum niðurskrivað er, fer at vakna uppaftur. Men tað er knýtt at nógvum fak- Johan K. Joensen: -Latið okkum nú líta frameftir torum og eitt nú kon- junkturum, og í dag síggja vit ein stóran lágkonjuntur innan fiskivinnu alla staðr. -$0 tú heldur lands- stýrið bar seg rætt at 6 oktober, tá tað bjargaði bankunum? -Tað ber ikki til at siga fyrr enn nakað av tid er farin. Men tað er givið, at varð hetta ikki gjørt, so hevði tað verið at tikid cina Ómetaliga stóra risi- ko, og vit høvdu fingið rumbul í samfelagnum skal ikki tað stóra hug- flogið til at síggja tað. Og | Studningur til bygging av fólkaskúlum i Føroyum hin spurningurin er so, hvussu og nær nakað skuldi komið í gongd aftur. Vit spurðu Johan K Joensen, hvussu týdning- armikið tað er at vera ein partur av danska ríkinum í hesum førimmum! -Tað hevur sjálvandi ein stóran týdning, men eg meini, at eitthvert land í eini slíkari støðu sum vit eru í, hevdi verið noytt ul at fingið okkurt uttanífrá. Og var tað ikki frá Dan- mark, so hevði tað verið frá onkrum ødrum, eitt nú onkrum altjóða stovni. Kreppan ikki liðug ohan K. Joensen sigur annars, at vit als ikki eru liðug við kreppuna. -Av- leiðingarnar av kreppuni frá 1951 vardu í eini 15- 20 ár. Tann kreppan líktist heldur ikki hesari. Tá var talan um eina fløgu í virði, sum minkaðu niður í einki. Her er tað øvugt. Vit hava gjørt íløgur í góð virði sammet við støduna tå. Vit spurdu Johan K. Joensen um hann ber ótta fyri, at vit enda aftur i ti svartasta sambandi, um danir nú skulu til at átaka Í þ Í ráðslimur í sær stórri part av skuldini? Sakin er tann, at vit hava so nógva skuld í útlandinum sum er, at:vit eru longu bundin Øll skyld Nógv verður tosað um, hver hevur skyldina fyri hesi kreppu. Johan K. Joensen hevur sína meining um tað Skulu vit tosa um mis- tøkini, ið gjørd eru, so byrjaði het x unum. Tað kk im, hvat 5 , í hva ' ø 8 Ox tað h Ég im k al I kki hava ” + { at mynda 1 k vena hava e€rsini umbod allar politiskar flokkar sid í Tinganesi, so tei eru allir sekir, um ein vil leita eftur onkrum at geva skyldina Vu hava rætt og slætt ikk: klárað at takla stød una. Men lat meg vid ganga, at avbjóðingarnar hava verið stórar. Fyrst vóru vit rendir út á fjar leiðum, og tað var jú tann partur av flotanum, sum var mest lanandi. Síðani skuldu vit royna at finna nakað annað og har fór ein næstan blundandi inn í handilsflotaævintyrid og seinni í svartkjafun. So hendi eisini tað, at meira enn 1,5 mia. kr. av li kviditeu kom inn í sam felagið Líta frameftir Hevdi hetta hent í Dan mark so hevði Tjóðbankin inndngið kassan hjá bank unum, men Tjóðbankin virkar ikki í Føroyum á sama hátt. Eg veit annars ikki, um Tjóðbankin átu at lagt seg upp í og sagt, at likviditeturin hjá bank- unum var óhoyrdur og Síða 1* VINNIÐ SKOTLANDSFERÐ fyri 2 vaksin v/ bili og børnum undir 14 ár Nr 185 — 30. SEPTEMBER 1993 við uppihald: eina heila viku tilsamans á Douglas Hotel, Aberdeen, Cnett Hydro, Crieft og The invercauld Arms Hotel Braemar Aðrir vinningar 2 snarferðir til Aberdeen fyri 2 vaksin Tiltiknu skotsku turriklødini / 10 vinningar Sweat-shirts / 4 vinningar Kappingin 15 SPURNINGAR UM SKOTLAND Spurningarnir eru aðrastaðni í blaðnum dag um dag. Fyrsti spurningur var í blað num leygardagin 11. sept Greinin á síðu 16 8 17 í hósdagsblaðnum 9. sept. hjálpir tykkum at svara spurning unum — so goymið hana Drigið verður so vinnararnir kunnu nyta ferðirnar í heystfritidini Sjálvandi verður siglt við SMYRLI! virksemið alt ov stórt, og er at:líta framefur og ul tf átu at:nndngið pengar tess er brúk fyri sellum frá bankunum ella sett góðum kreftum sigur útlánsloft ol. Johan K. Joensen -Men hetta er farið. Nú jan sum ongantíð fyrr. Tað | Peningurin sum hvarv: Løgtingsmål nr. 2/1991: Figgjarløgtingsløg 1992 | Sum fyrrverandi bygdar- Viðareiðis kommunu í 12 samanhang- andi ár, kundi eg hugsað mær at eftirlyst hvat bleiv av tí peningi, sum bleiv játt- | aður ul niðanfyri nevndu 6 kommunur, við heimild í omanfyri neynda løgtungs- máli??? Málið snýr seg um bein- leiðis studning til kommun- urnar vegna skúlabygging. Sambært skjali, sum hoyrir ul løgungsmål nr. 2/ 1991 á Figgjarløgtingslåg fyri árið 1992, skal: Skála kommuna hava 50% av: 4,1 millión Viðareiðis kommuna 50% av: 3,1 millión (eigur at vera 4.0 mill. kr.) Miðvágs kommuna $0% av: 4,6 millión Vestmanna kommuna $0% av: 11,3 millión Tveroyrar kommuna 50% av: 4,4 millión Vágs kommuna 50% av: 6,1 millión Tá tað nú er so langt síðani, og at endaliga um- sóknin hjá Viðareiðis kommunu ikki fekk ta av- greiðslu, sum hendan át, samstundis sum Føroya Banki alla hesa tíð hevur ukið (og tekur) 19,5% í rentu frá Viðareiðis komm - unu, merku hetta, at skattaborgaramir á Vidar eiði hava mist knappar 4,0 milliónir krónur, í reiðum peningi Viðareiðis kommuna kann ikki fungera við at fáa eitt óvæntað tap uppá 4,0 milliónir krónur Eg kann bert úttala meg um kommununa hjá okkum av góðum grundum Men tað vildi verið á- hugavert at fingið at vitað frá hinum 5 kommunun- um, og serliga Vestmanna kommunu, hvussu hetta tap hevur ávirka teir??? Niðanfyri fari eg at loyva mær at endurgeva hvat: Løgungsmål nr. 2/1991: (Fíggjarløgungslóg 1992) sum sigur um nevnda skúlastudning: síða 5, >Fólkaskúlar nybygging- ar«. Í 1984-1985 broytti lands stýrið praksis viðvíkjandi bygging av fólkaskúlum, uttan at boða teimum kommunum frá, sum he Studningur: SO% fingið tilsøgn efur goml kr. 16.755.625,00 krónur skipanin, mer vygd Hetta er greið tala e 1984 Tá landsstýrið Men hvar bleiv pening he Kjør! byggirokn urin av”??? skapirnar eftir nýggju Tað er mín spurningur Skip: KOMA Mak? ar kommunur illa fyn Er ad veruliga so, at Um landsstýrið hevur á landsstýrið bara ignorerar vísar skyldur ímóti hesum tað sum iegungið samtykk kommunum, kann kjakast W um, men, at kommunurnar Nú vert eg væl, og hinar kommunurnar við, at partar av yjóðveldisflokkinum við harra Signar á Brúnni landsstýrismanni á odda, leggja alla orku í at nevndu 6 kommunur ikki skulu fáa henda pening, sjálvt um Føroya Løgting hevur sam- tykt at so skal verða Eg haldi, at harra Signar å Brúnni landsstyrismadur skuldi gingið í seg sjálvan og fingið hetta álvarsmál upp á pláss. Ella er hetta eitt pnnsipp mál hjá paru av yóðveldis flokkinum??? ikki hava fingið tey nýggju krevimi ul kunningar frå landsstýrinum, kann ikki koma kommununum ul skaða Tí mælu meirilutin til, at skúlabygningarrur (á viðlagda skjal:) fáa 50% í góðkendar: byggiupphædd, = sambært hjálagda skjal frá landsarki tektinum, soleiðis sum kommunumar høvdu fing- 10, um sama skipan var gald andi, tå tilsøgnin var givin. Peningurin studningi av verður av landsstýrinum at seta á 3 tey komandi fíggjarárini, 1. ferð á fíggjarlógaruppskotið fyri 1993 Á Viðarciði 20.09. 195 (citat enda) Dánial Lydersen Nevnda skjal sigur: Samlaður meirkostnadur: kr. 33.511,250,00 krónur