hósdagur 12. juni 2003síða 5

8 Nr. 108 - 12. juni 2003 Nr. 108 - 12. juni 2003 9 Tjaldrið fer ongan veg Tjaldrið liggur fram- vegis við bryggju á Skála og óvist er, um Tjaldrið yvirhøvur fer at loysa á hesum sinni. Skipið skal á beding fríggjadagin, og hetta arbeiðið fer væntandi at taka ein mánað VAKTARSKIP Stefan í Skorini Hetta er tólvti dagurin, at vaktarskipini bæði, Brimil og Tjaldrið, liggja fyri teym. Tey hava ligið svína- bundin á Skála síðan 1. juni. Tað er tí okkurt, sum bendir á, at Fiskiveiðieftir- litið hevur trupulleikar at fáa maskinmeistarar til skipini bæði. Útvarp Føroya visti í týsdagin at siga, at Tjaldrið eftir ætlan skuldi loysa frá bryggju týskvøldið. Hetta var tó av ongum, tí miku- morgunin lá tað framvegis á Skála. – Vit liggja framvegis við bryggju, og vit, sum eru umborð, vita ikki, nær ella um vit fara at loysa, sigur Absalon Eliasen, yvirstýri- maður á Tjaldrinum. Hann sigur, at manningin fekk boð frá Fiskiveiðieftir- litinum um at fara út týs- kvøldið, men av eini ella aðrari orsøk var hetta av ongum. Hann er tó ikki heilt greiður yvir, hví henda ætlanin varð slept. Elmar Højgaard, stjóri á Fiskiveiðieftirlitinum, sig- ur, at tað var ein avgerð hjá leiðsluni ikki at lata skipið fara, men hann vil ikki koma nærri inn á, hví Tjaldrið ikki legði frá bryggju. Hann avsannar, at Fiski- veiðieftirlitið hevur trupul- leikar at fáa maskin- meistarar til arbeiðis um- borð á Tjaldrinum, og at hetta skal vera orsøkin til, at Tjaldrið framvegis liggur fyri teym. Óvist er um Tjaldrið loysir, áðrenn tað skal á beding fríggjadagin 13. juni. Bara ein til arbeiðis Sum støðan er í løtuni, er bara ein maskinmeistari til arbeiðis hjá Fiskiveiðieftir- litinum. Meðan ellivu maskinmeistarar søgdu seg úr starvi, valdi hesin eini at vera verandi umborð. Síðani hevur Fiskiveiði- eftirlitið lýst størvini leys, og tríggir nýggir maskin- meistarar vórðu settir í starv. Hesir eru av ókend- um orsøkum ikki komnir til arbeiðis enn. Fyri at Tjaldrið skal fara út er neyðugt við trimum maskinmeistarum – einum maskinstjóra, einum 1. meistara og einum 2. meistara. Maskinmeistarafelagið noktar framvegis limum sínum at søkja størvini, sum Fiskiveiðieftirlitið lýs- ir leys og krevur, at teir ellivu fáa størvini aftur. Tjaldrið í dokk Fríggjadagin 13. juni skal Tjaldrið á beding. Skipið skal hava ein nýggjan david til eitt nýtt slag av boarding bátum, sum eru komnir umborð. Harumframt skal maskinan eftirhyggjast, og aðrar smávegis umvælingar skulu gerast. Absalon Eliasen, yvir- stýrimaður, væntar, at hetta arbeiðið fer at taka umleið ein mánað, og tí verður Tjaldrið neyvan at síggja í føroyskum sjógvi fyrr enn um miðjan juli. Hóast bert ein maskin- meistari er til arbeiðis, er Tjaldrið altíð tilreiðar at koma til hjálpar í eini neyð- støðu. Fríggjadagin er tað so- statt bara Brimil, sum skal røkja vaktar- og bjargingar- tænastuna undir Føroyum. Tað er tó eingin ivi um, at í eini neyðstøðu er skipið klárt at fara til hjálpar. Tjaldrið fór ikki avstað sum ætlað týsmorgunin, hóast Fiskiveiðieftirlitið hevði givið boð um tað. Óvist er um skipið yvirhøvur fer at loysa, áðrenn tað skal á beding fríggjadagin Savnsmynd Tann 14. og 15. juni, sum er leygardagin og sunnudagin, verður stór ráðstevna í Norð- urlandahúsinum í Havn, sum fer at snúgva seg um ment- anarpolitikk í Norður- londum. Fleiri áhuga- verdir útlendskir gestir vera við RÁÐSTEVNA Stefan í Skorini Leygarmorgunin verður lagt fyri við fyrilestrum hjá Peter Duelund og Eyðun Andreasen. Eftir middag fara Susanne Klausen, rit- høvundur, at røða um smá- tjóðir og mentanarpolitikk. Micheal Russel, fyrrver- andi andstøðuráðharri í Skotlandi, fer at røða um list og ferðavinnu. Arthur Watt frá listagrunninum í Hetlandi fer eisini at hava ein fyrilestur. Patrick J. Murphy úr Írlandi fer at siga sína hugs- an um sambandið millum list og ídnað. Hann hevur verið formaður í írska listaráðnum í trý ár, og hann var eisini nevndarlim- ur í fleiri ár. Seinni fer Finn Therman Fredriksen at siga sína hugsan um myndlistina hjá Ingálvi av Reyni og Tróndi Patursson, og Kinna Poul- sen fer at kommentera. Síð- ani fer Hannes Sigurðsson, stjóri í listasavninum á Ak- ureyri, at tosa um, hvussu mentanarlig sambond kunnu knýtast í einum globaliseraðum heimi. Leygarkvøldið verður so konsert í Listaskálanum, har Petra Iversen fer at syngja Kingosálmar í sam- bandi við 300 ára hátíðar- haldið hjá danska sálma- skaldinum. Sunnudagin verður pallborðsfundur fyri og eftir middag við luttøku av bæði føroyingum og út- lendingum. Ráðstevnan, sum telur fleiri altjóða luttakarar, fer at viðgera myndlistina sum part av ferðavinnu og um hesir báðir tættir - mynd- listin og ferðavinnan - kunnu samstarva og kanska leggja higartil ókendar lunnar undir staðbundnu listina, serliga í smáum samfeløgum. Lise Lyck, lektari á danska Handilsháskúlan- um, hevur givið tvær bøkur út um hetta evni, og fer eisini at gera sínar metingar á hesum økinum. Á ráðstevnuni verður tos- að á norðurlendskum og enskum, og tað kostar 500 krónur fyri hvønn luttakara. Maskinmeistarar hjá SEV: Nú skal okkurt henda SEV Stefan í Skorini Maskinmeistararnir hjá SEV eru av álvara farnir at ótolnast inn á SEV og Fíggjarmálaráðið. Nú skal okkurt henda við teirra sáttmálaviður- skiftum, men teir halda framvegis fast við tann tvey ára sáttmálan, sum Karsten Hansen vrak- aði. Týsdagin vóru maskin- meistararnir hjá SEV á fundi við nevndina fyri at tosa um, hvat gerast skal við støðuna. Zacharias Zacharias- sen, næstformaður í Maskinmeistarafelagn- um, sigur, at limirnir umrøddu, hvørjar møguleikar felagið hev- ur at ávirka støðuna, og hvussu farast skal fram, men enn er ikki gjørt av, hvørji tiltøk verða sett í verk. – Nú má okkurt henda. Vit kunnu ikki liva við hesi støðuni, sigur Za- charias Zachariassen. Hann sigur, at limirnir umrøddu at leingja tann tvey ára sáttmálan, sum Karsten Hansen hevur vrakað, við einum ári. Lønarhækkingin tað síðsta árið skal tó ikki vera á eins høgum støði sum hini bæði árini. Mentanarpolitikkur á breddan Norðurlandahúsið verður komandi vikuskiftið karmur um eina stóra altjóða ráð- stevnu um mentanarpolitikk. Fleiri áhugaverdir útlendskir gestir vera við 6. juni varð fyritøkan Fa. Reingering í Havn 20 ár. Tað var 6. juni 1983, at Mary Slættanes í Havn stovnaði vaskifyritøkuna Fa. Reingering. Mary er ættað frá Gjógv, dóttir Hansinu og Oliver Debes. Familjan flutti til Havnar í 1956. Hugskotið fekk Mary, tá systir hennara spurdi hana, hví hon ikki bara fór at vaska, tá henni dámdi so væl at vaska. Hon byrjaði í smáum. Á veg út til fyrsta kundan fór hon inn í ein handil í Havn og keypti síni fyrstu vaskiamboð. Hetta var 6. juni 1983, og hon goymir enn kekkin, sum hon fekk fyri tað arbeiði. Fyritøkan vaks skjótt, seinni í 80-unum hevði hon umleið 30 fólk í starvi. Hon keypti sær eini hús í Dala- túni í 1989 og eitt vaskarí í Mykinesgøtu í 1991. Men so kom kreppan, og tað sum skjótast bleiv spart burtur varð reingerðingin. Í kreppuárunum vóru tey einans 9 starvsfólk. Í 1995 bleiv vaskaríið í Mykines- gøtu selt. Síðan tá hevur alt virksemi verið í Dalatúni, og fyritøkan skifti navn til Vaskarí & Reingering. Í 1998 yvirtók sonurin, Jó- annes Slættanes, fyritøk- una. Í dag arbeiða 15 fólk í fyritøkuni. NØVN Í VIKUNI Telefon 311820 - Fax 314720 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Dagurin 12. juni. Basilius. Helst til minnis um Basilius tann Stóra, sum var biskupur í Kesarea. Hann doyði í 379. Axel Krogh deyður Fríggjadagin 6. juni andaðist Axel Krogh í Havn. Axel var dansk- ari. Hann varð føddur í Løsning í Jyllandi 21. desember 1925 og var sostatt 77 ár, nú hann doyði. Axel starvaðist sum politistur alla sína tíð, fyri tað mesta sum ferðslupolitistur. Kom fyrstu ferð til Føroya við Parkeston í apríl mánað 1955. Tað var tá læknastríðið í Klaksvík leikaði uppá tað harðasta. Eftir áheitan frá Landsstýr- inum sendi danska stjórnin skipið Parkeston við 152 vælvandum politistum til Føroya at herseta Klaksvíkina. Av tí at vágin var sperrað við teimum báðum gomlu skipunum Barmi og Svínoyar- Bjarna, við veirum og tunnum, sum søgdust at vera løddar, var talan um at seta politistarnar á land einar 6-7 km frá sjálvari Klaksvíkini. Tað hevur helst verið í Føgrulíð. Samstundis kom fíggjarmálaráðharrin Viggo Kampmann til Føroya at samráðast og fekk eina avtalu í lag við Landsstýrið og klaksvíkingar. Parkeston lá fyri tað mesta inni á Skálafjørð- inum, men var eisini í Havn, Sørvági og á Tvør- oyri. Til Klaksvíkar fór skipið ongantíð. Axel var sostatt ikki við til at taka Klaksvíkina ta ferðina. Harafturímóti tók hann ein part av Havnini. Tí tað var á hesari ferðini, hann hitti Gunnleyg hjá Poulinu og Jóan Jakku Skómakar- anum. Tað rann saman teirra millum, tey giftust 16. mai í 1957 og búsettust í Danmark. Fyri 17 árum síðani fór Axel frá sum politistur við eftirløn. Gunnleyg og hann fluttu til Føroya og búsettust í Blákollugøtu á trøðni hjá Poulinu og Jóan Jakku. Vit gjørdust soleiðis nærmastu grannar. Hann var ágrýtin maður og hegnigur, Axel. Saman við Gunnleyg fekk hann gjørt alt so vakurt, innan sum uttan dura. Tað hevur verið eitt njótilsi at sæð, hvussu vakurt lendið kring húsini hevur verið og er og hartil væl hildið. Axel var eitt av hesum fólkunum, sum hava eina meining um alt, og hann duldi ikki, hvat hann meinti, m.a. um mong viðurskifti í føroyska samfelagnum. Hann var óførur at skriva lesarabrøv í Dimmalætting. Eitt, sum eisini hevði hansara stóra áhuga, var flaggstongin. Hana røkti hann væl og flaggaði altíð, tá nakað var at flagga fyri. Á frælsisdegi Danmarkar 5. mai flaggaði hann við Dannebrog at minnast sínar starvsbrøður, sum doyðu undir krígnum, men annars brúkti hann føroyska flaggið. Seinastu ferð, hann flaggaði, var grundlógardagin 5. juni. Tá vant hann Merkið á stong - samstundis sum Dannebrog veittraði á Tinganesi. Tankarnir leita til Gunnleyg, sum liggur á Ríkissjúkrahúsinum. Tað bar henni ikki til at vera til jarðarferðina í gjár. Axel var ein vinsælur maður og góður granni. Hann verður saknaður. Finnbogi Ísakson Tøkk Hjartans takk fyri tað stóru samkenslu og hjálpsemi, sum víst varð okkum, tá okkara kæra og elskaða kona, mamma, systir, vermóðir og omma Maria Nystrøm Egholm Tórshavn lá sjúk, doyði og varð jarðað. Tøkk til tykkum øll, sum á ymiskan hátt hjálptu til við jarðarferðina. Ein serlig tøkk til Føroya Sparikassa og Skipafelag Føroya. Tøkk fyri kransar og blómur og til tykkum mongu, sum fylgdu henni til hennara seinasta hvíldarstað her á fold. Hjartans tøkk øll somul. Familjunnar vegna Hákun Egholm Reingering í 20 ár Hans Arne Nielsen el-innleggjari í 50 ár 6. juni 2003 hevði Hans Arne Nielsen í Sandavági arbeitt sum el-innleggjari í 50 ár. Hans Arne er føddur og uppvaksin í Sandavági, sonur Jóhannu, f. Simon- sen, og Thor Nielsen, skip- ara, bæði úr Sandavági. Sum 15 ára gamal fór hann í læru sum elektrikari hjá Sigird av Reyni í Havn. Eftir at hava lært í hálvt- annað ár hjá Sigird, lærdi hann seg lidnan hjá systk- inabarninum, Christian Nilsen, maskinmeistara, í Sandavági. Í september 1952 fór Hans Arne, saman við trimum øðrum Føroy- ingum, til Danmarkar, teir vóru: Frants Petersen av Selatrað, Axel Jacobsen úr Fuglafirði og Jógvan Peter- sen úr Fuglafirði (Jógvan á SEV). Allir høvdu teir lært til elektrikara í Føroyum. Í Danmark gingu teir á el- innleggjaraskúla og tóku sveinaroyndina, sum teir ikki kundu taka í Føroyum tá. Allir fýra tóku prógv sum el-innleggjarar 6. juni 1953. Eftir tað kom Hans Arne heim aftur til Føroyar og fór at arbeiða hjá Christian Nielsen í Sandavági sum el-innleggjari. Har arbeiddi hann til 1956, tá hann yvir- tók virkið hjá Christiani Nielsen, sum tá flutti til Skopunar at búgva. Christ- ian setti el-motorin hjá Sandavágs kommunu, frá 1949, upp í Skopun. Síðan 1956 hevur Hans Arni arbeitt sum sjálvstøðugur vinnurekandi. Hann hevur havt fólk í arbeiði, og 12 mans hava lært til elek- trikara hjá honum. Í 1961 giftist Hans Arne við Sunrid, f. Jacobsen, dóttir Solveig og Alfred Jacobsen, úr Sandavági. Bæði Sunrid og Hans Arne hava verið ítróttarfólk, tey hava t.d spælt hondbólt og róð kapp við Sandavágs- bátinum. Tey eiga fimm børn, tey eru: Sonni, Torkil, Allan, Solveig og Jóhan. Øll børnini búgva í Sanda- vági uttan dóttirin, Solveig, sum býr í Sørvági. Næsti sonurin, Torkil, tað var hann sum setti Føroyar á heimskortið, tá hann í 1990 spældi á føroyska fótbólts- landsliðinum og setti bóltin í eysturríkska málið. Jóannes og Mary Slættanes C M Y K 9 8