fríggjadagur 7. januar 1994síða 6

Síða 6 Tage Benjaminsen, stjóri í Føroya Banka "Nr. 4—7. JANUAR 1994 Eyðun á Rógvi, stjóri í Sparikassanum Tíðindablaðið 371.) Umileið 5000 fólk eru ar- beiðsleys í savnsmyn Jørn Astrup Hansen stjóri i Sjóvinnubankanum Sethúsaeigari um peningastovnarnar: Jóannes Dalsga Húsalánsgrunn Ein Spurningur um pening — og als ikki um menniskju -Tað er beinleiðis ósatt, tå peningastovnar og Húsalánsgrunnurin siga, at fólk kunnu fáa sømdir, um tey ikki megna at halda skyldur sínar, sigur Sofus Hansen, sum í — meir enn eitt ár hevur roynt at gera vart við seg. Higartil hevur alt verið til fánýtis. Á tollaksmessu fekk hann boðini at húsini skuldu lýsast á tvingsilsølu, men at teir vildu vera lagaligir og ikki koyra familjuna út á gótuni fyri Jól! Peningastovnarnir = hava trupulleikar av kroystum sethúsaeigarum. Arbeiðs- loysið, hækkaðu avgjøld- ini, skattur 0.a. hevur bert ført við sær, at fólk eru komin enn longur út í 6før- ið. Avtalan millum peninga- stovnar og Húsalánsgrunn- in, sum skuldu bøta um støduna hjá sethúsaeigaru- num, gevur í veruleikanum ongan bata. Sofus Hansen í Kolla- firði, er talandi dómi um, hvussu lítið tað er eftirfar- andi, tá peningastovnar siga, at teir eru sinnaðir at hjálpa sethúsaeigarunum. Familjan er foreldur og fýra børn. Boðaði frå í góðari tíð Í oktober 1992 fekk Sofus Hansen, boð um, at arbeiði ikki var til hansara eftir 15. november sama ár. Hann arbeiddi tá hjá Lands- verkfrødinginum við tunn- ilsgerðini har norðuri. Hann fór beinanvegin at tosa við Sparikassan, um umleggjan av lánum, nú figgjarstødan fór at broyt- ast. Sofus Hansen hevði tó ikki ímyndað sær, at henda "gongdin" millum peninga- stovnar og Húsalánsgrunn skuldi gerast so long og drúgv, uttan at nakað itøki- ligt spurdist burturúr, fyrr enn nú, tá boðini um tving- silsøluna komu. Nú skriva vit 6. januar 1994, og enn hevur Sofus Hansen ikki fingið nakra avtalu, hóast hann at kalla hvønn mánaða síðani 10. oktober 1992, hevur vent sær til peningastovnarnar. - Tá tosaði við Sparikass- an fyrstu ferð, og 1. januar 1993 samdust vit um eina avtalu, men Húsaláns- grunnurin vildi ikki góðtaka hana. Onan avtala og stødan versnar 1. februar fór eg at tosa við Húsalánsgrunnin og greiddi har frå støduni við arbeiðsloysi o.s.fr.. Eg boðaði frá, at tá mai mánaði kom, fóru vit ikki at verða før fyri at halda okka- ra skyldur longur. - Tá komið var út í mai mánaða, fekk eg frítíðar- pening, men hann var mót- roknaður í ískoytisveiting- ini á Almannastovuni, sum eg fekk haðani, av tí at eg ikki fekk fult útgjald frá Arbeiðsloysisskipanini. - Eg visti, at skattarokn- ing, sum var 11.000 krónur fór at koma, og hon kom samstundis, sum tey tóku frítíðarpeningin. - Urslitid varð, at eg einki fekk frá Almannastovuni, misti frítíðarpeningin og at eg noyddist at gjalda skatta- rokningina. Alt hetta førdi við sær, at figgjarstødan hjá familjuni í Kollafriði nú er vónleys, hóast tey frá byrjanini hava gjørt vart við støduna í peningastovunum. Stødan er heldur ikki bat- nað viðvíkjandi arbeiðs- loysinum síðani 10. oktober 1992, og peningastovnarnir hava als einki gjørt fyri at geva familjuni ein møgu- leika at fóta sær. Teir lúgva fyri fólki Taðer annars tað, sum stjór- arnir á peningastovnunum hava ført fram í fjølmiðlum: Félk skulu tosa vid sin peningastovn um eina av- talu: Tað er eingin loysn bert at gevast at gjalda, tí skuldina sleppa húsaeigar- nir ikki undan kortini o.s.fr.. Sethúsaeigarin í Kolla- firði hevur varhugan av, at peningastovnarnir ikki eru sinnaðir at gera nakað fyri sethúsaeigarar, sum skylda minni enn eina mió. krónur: - Eg bygdi húsini sjálvur í 1987, og tey kostaðu 700.000 krónur. Húsaleig- an var 7.200 krónur um mánaðin, so tað skuldi verið ein møguleiki at fingið eina avtalu soleiðis, at vit høvdu kunnað svarað hvgrjum sítt, um hetta var gjørt í góðari tíð. - Nú er lánið umleið 850.000 krónur, við tí sum er komið til, síðani vit góv- ust at gjalda. Spurningur um krónuf og oyru - Tað tykist sum peninga- stovnarnir ikki lýsa hús á tvingsilsølu, har lánini eru undir eina mió. krónur, tí tá missa peningastovnarnir ongan pening kortini. - Eru lánini meir enn milliónaupphæddin, missa teir so nógvan pening, at teir ikki hava ráð at lata fólk bíða við at gjalda. Hetta vísir, at tað hjá pen- ingastovnunum bert snýr seg um krónur og oyru, og at menniskjansligu avleiðing- arnar als einki hava at týða fyri teir. - Min nidurstøda er, at øll tala hjá peningastovnunum um at hjálpa sethúsaeigar- um í trongstødu, er ein stór lygn, og at teir bert draga tíðina út, fyri at vita, um fólk gevast á hondum ella flyta av landinum. - Hvat hava peninga- stovnarnir svarað tær, tá tú áhaldandi hevur biðið um eina avtalu? Teir hava biðið meg bíða ella geva tol, at teir arbeiða við málinum o.s.fr. Seinast hava teir biðið meg farið á Almannastovuna at biðja tey gera eitt uppskot fyri meg, men tað vil eg ikki. - Mín meining er tann, at tá tað kemur so langt, at tú skalt lata teg úr fyri øllum, so er tað ovboðið. Tað er nóg ringt sum er. Fer ikki við góðum Seinasta útspælið frá Spari- kassanum var tollaks- messudag) tá boðini komu, at húsini fóru at verða lýst á tvingsilsølu fyrsta dagin. Sofus Hansen fekk tó at vita, at teir vildu verða laga- ligur, og ikki seta familjuna á gøtuni fyri jól. Sofus Hansen: - Eg fari ikki við góðum, tí eg vil krevja mín rætt, sum Fíggj- argrunnurin av 1992 hevur ásett. Hava húsini ikki meir enn 350.000 krónur í virði, so skulu lánini eisini niður- skrivast til somu upphædd. 274