leygardagur 8. januar 1994síða 8

Síða 8 Nr. 5 — 8. JANUAR 1994 Tíðindablaðið Marita Petersen, lógmaður um sethúsaloysnina: % Eingin gandaloysn 9 — men ein lætti Sethúsaloysnin lættir um hjá nógvum, og so er bert at vóna, at peningastovnarnir kenna ábyrgd fyri teimum, sum ikki fáa endarnar at rókka av hesum, og geva teimum so góðar avtalur, at tey sleppa at búgva í húsu- num, sigur Marita Petersen, løgmaður Løgmadur segði í viðmerk- ing til sethúsamálið herfyri, at nú noyddust peninga- stovnarnir at gera nakað í- tøkiligt. f famu viku komu bodini um, at stovnarnir vóru samdir um sethúsaloysn- ina, sum hevur fingið mis- javna undirtøku millum fólk. - Er sethúsaloysnin nøkt- andi? - Hon er, ið hvussu so er, ein partur av loysnini. Eitt nú er hetta ein lætti fyri øl, eisini tey sum hava arbeiði og kunnu svara sínar skyld- ur. - Peningastovnarnir eru komnir við trimum loysn- um, sum hvør í sínum lagi kunnu bøta um støðuna, tó at tey, sum eru ringast fyri, ikki fáa nakran bata av hes- um. - Rentulækkingin er ein, onnur er leingjan av aftur- gjaldstíðini, og triðja broyt- ingin er, at einstaklingar kunnu fáa síni mál vidgjørd undir einum f egna peninga- stovni. Hetta seinasta gevur teimum, sum ikki kunu gjalda rentu og avdrått, møguleika at tosa vid pen- ingastovnarnar. - Rentulækkingin sigst vera orsøkin , til at pening- astovnarnir komu til ein loysn. Hava peningastovn- arnir gjørt nóg mikið? - Møguliga er rentulækk- ingin komin uttaneftir, men spurningurin er, um fólk ikki hava havt ov bjartar vónir um, hvussu nógv meir enn hetta, stovnarnir kunnu gera. Hjálpir nøkrum - Eg ásanni, at fyri øll er set- húsaloysnin ikki nóg góð, men hon lættir væl um hjá nógvum, og gevur eitt í- skoyti til samfelagið. Sjálvt um rentulækking og leingj- an av afturgjaldstíðini ikki er nóg mikið til at loysa trupulleikarnar hjá øllum. - Er tað nóg mikið til at fólk setast aftur, og ikki flyta av landinum? - Sethúsaloysnin er eisini ein háttur at fáa fólk at verða verandi í Føroyum, og tað eru peningastovnarnir eisini áhugaðir í. Eittnú við at syrgja fyri at fólk kunnu sleppa at búgva í sínum húsum. Hetta er ein stórur trupulleiki, sum ikki er so lættur at vinna á, og ikki bert tað: - Umframt hetta er eisini neyðugt, at vit fáa gongd á arbeiðið aftur. Fólk kunnu klára seg við at liva við lítum eina tíð, og eg viðgangi, at tað hevur vart ov leingi, sum nú er. Vit kunnu bert seta okkara vónir til fiskiskapin og at betri prísur fæst fyri hann, so gongd aftur kemur í fiskivinnuna. kelvur budarpolitikkur Trupulleikin er eisini, at vit hava ført ein skeivan í- búðarpolitik, og at ungfólk hava sett seg fyri alt ov stór- ar útreiðslur, tá tey settu búgv. - Høvdu ungfólk havt møguleikan at leiga sær í- búð, ístaðin fyri at tey vóru noydd at byggja hús og seta seg í stóra skuld, samstund- is sum tey eisini gjørdust stavnsbundin av hesum, so hevði alt verið gørvísi. -Taðer tóaltíð lætt at vera eftirsnarur, men í løtuni er sethúsaloysnin hjá pen- ingastovnunum ein broyt- ing, sum vit vóna kann geva øllum ein møguleika at fóta sær. - Hetta er eingin ganda- loysn, men tó ein lætti hjá nógvum. So er bert at vóna, at peningastovnarnir kenna sína ábyrgd og hjálpa teim- um, sum ikki kunnu klára seg, sigur Marita Petersen. Dagny Tvingsilssølur í løtuni: Hús í Havn fóru fyri 5000 krónur Tað er ikki óvanligt at peningastovnar keypa sethus á tvigsilsølu fyri lítið og lætt. Eydnast tað at selja húsini víðari - og fyri bíligan pening, heftir sethúsaeigarin frameftir fyri restskuldini, hóast hann hevur mist húsini Tú ert ikki sloppin av við skuldina, um hús tíni verða seld á tvingsilssølu. Keypir peningastovnurin húsini fyri t.d. 1000 krónur, og selur tey aftur fyri 150.000 krónur, so heftir tú frameftir fyri restina av skuldini. Tað ger ongan mun, at tú misti sethúsini, tí tú ikki megnaði at halda tín- ar skyldur. Á tvingsilsuppboði verða sethúsini ofta seld fyri nak- rar krónur í hesum døgum. Bert fyri at nevna dómi í seinastuni, so fóru eini hús í Havn, sum Føroya Banki keypti, fyri 375.000 krónur. Helvtin av einum húsi í Havn keypti Sparikassin fyri 5.000 krónur og eisini eini sethús í Nólsoy fyri somu upphædd. - Um td. Sparikassin keypir eini sethús fyri 5.000 kónur, er tað bert eitt eiti, tí sjálvandi er virðið av húsunum meir enn tað, sig- ur Per Kallsberg, húsamek- ari. Húsalánsgrunnurin, Sjó- vinnubankin ella Føroya Banki tíma tí ikki at bjóða upp á húsini, tí Sparikassin hevur 1. veðrætt í teimum. Eydnast tað Sparikassa- num at selja húsini aftur beinanvegin, kanska fyri 150.000 krónur og vit siga, at t.d. 495.000 krónur eru eftir at gjalda í láni hjáfyrra eigaranum, so skal hesin framvegis gjalda upprest- skuldina, hóast hann hevur mist húsini. Verður keypsprísurin, sum var 150.000 krónur drigin frá, er skuldin 350.000 krónur, umframt tað, sum viðkomandi heftir fyri í hinum peningastovnu- num og Húsalánsgrunni- num. Peningastovnurin gevst ikki við at krevja sethúsa- eigaran eftir skuldini, og hóast tú sigur, at tú ikki ert førur fyri at gjalda, so fært tú áhaldandi áminning um at gjalda. Hendir einki, vil peningastovnurin helst fáa málið staðfest í rættinum, soleiðis at tú heftir fyri skuldina eini 20 ár fram í tíðina. Eingin kann noktatær at keypa eini nýggj sethús, um tú fært fígging, men so vil peningastovnurin gera út- legg í teimum. Er endin av gllum hesum, at tú flytir av landinum, so er skuldin enn galdandi, og um tú keypir eini sethús í Danmark, so kann peninga- stovnurin eisini gera útlegg í húsunum har. Peningastovnarnir hava ymsar hættir at arbeiða út frá. Demi her er bert ein mannagongd, sum pening- astovnar hava rætt til at gera galdandi. Dagny Vanlig battari, loðitól, o.a. Vit eru biligari og góðskan er S7 á hægsta stødi. SS: „S myndugleikunum + Alt í akkumulatorum "North CHLORIDE-FOROYAR MOTIVE POWER Slættanesgøta 8 Tlf. 18347 - Fax 19437 100 Tórshavn Sø fr mulatorvirki av