hósdagur 27. januar 1994síða 5

Tíðindablaðið {sasialurin | Nr. 18 — 27. JANUAR 1994 Síða5 Hvar er hungursmarkið? Fyrst mat og klæði - síðani húsaútreiðslur — Vit mugu krevja av teimum, sum fíggja sethús, at t.d. arbeiðsleys fáa seravtalu sum leggur sethúsaútreiðslur- nar á eitt tílíkt stødi, at hesi fólk hava massømilig kor. Gerst neyðugt, má lánið leggjast stilt ta tíð, familjan er í stórum trupulleikum, sigur Jóannes Eidesgaard, lands- stýrismaður ú | Í pg hg # Dr“ Á 3" — # Á ar As Soleiðis kann ein donsk familja liva rímiligt Tað er ikki lætt at saman- bera livikostnað eitt nú í Føroyum við kostnaðin í Danmark, men við svarin- um hjá landsstýrismann- inum í almannamálum er sett upp hvat danir rokna sum eitt rímiligt krónutal, ein donsk familja skal brúka. Tílíkar útrokningar hava vit ikki í Føroyum. Tað er danska Brúkara- útrokningarnar. Sagt verður, at tey hava hvørki roknað við útreiðslur á hungursmarkinum ella einum lívi í marglæti. Sagt verður, at útrokn- ingarnar eru grundaðar á eina stóra nýtslu av liðugt- vørum og tænastum, tí roknað verður við, at vaksnu persónarnir eru útiarbeiðandi. Talan er ikki um dýrar merkivørur, men heldur ikki um "discount". Prísirnir eru í høvudsheitum innsavnað- ir frá stórum handilsket- um. Tað er ikki roknað við, at familjan ger nógv til sjálv. Hvørki av mati ellaattey sjálvi seyma sær klæði. Uppí mat og drekka erroknað eitt nú sodavatn, øl og vin, og einans fáar verur eru tilbodsvørur. Klæði og skógvar um- fata eisini svimjiklæði, klæði til "fínt", summar- skógvar og stilvar v.m. Nýtsla til persónliga rgkt er íroknað. Familjan, sum er við í hesum døminum hava tvey børn, ávikavist 3-6 og 7-10 ára gomul. Fyri at hendan familjan skal !iva rímiligt sigur Brúkarastýrið, attey skulu hava til: Mat og drekka: 4.143 kr. Klæði og skógvar: 1.684 kr Pers. røkt: 811 kr. Tilsamans 7.020 kr. Er talan um einsamallan mann skal hann, sambært kanningini hjá Brúkara- stýrinum, brúka til: Mat og drekka: 1.397 kr. Klæði og skógvar: 467 kr. Pers. røkt.: 288 kr. Gerandisvørur: 197 kr. Tilsamans: 2.349 kr. Til hesi tøl kann verða lagt aftrat til samanberingar, at familjan hjá Brúkarastýr- inum fær í Føroyum í forsorgarhjálp orsaka av arbeidsloysi 8.834 kr., harav 5.830 kr. eru rokn- aðar til uppihaldstitreidsl- ur so sum mat, klædi og adrar gerandisvørur, og einsamalli madurin fær 4.717 kr., harav 2.830 kr. eru roknaðar til uppihalds- útreiðslur. landsstýrið við, at 40 pro- sent av almannaveitingini fer til húsaútreiðslur og 60 prosent til uppihaldsút- reiðslur. Aftrat tølunum hjá Brúkarastýrinum koma so útreiðslur til bústað, var- andi nytsluvørur, frítíðar- virksemi, ferðing, barna- ansing v.m. Bíligari í Danmark Landsstýrið viðmerkir til hesar talupplysingar, at pe -Hvar liggur hungursmark- ið í krónum og oyrum hjá einstaka føroyinginum,- hjá føroysku familjuni. Hetta hevur Tordur Nic- lasen, løgtingsmadur, spurt Jéannes Eidesgaard, lands- styrismann um, og tysdagin fekk Tordur svarid. Ein greið nidurstøda í kanningunum, sum lands- stýrismaðurin hevur gjørt er, at húsaútreiðslurnar gera tørvin hjá fólki sera ymisk- an. Har summi kunnu klára seg við eini veiting, kunnu onnur als ikki, um ikki ein avtala verður gjørd við lánveitararnar. Í flestu før- um tykist hetta at vera ein treyt. Ein onnur eins greið nið- urstøda er, at vanligi hug- burðurin, at útreiðslurnar til rentur og avdrátt skulu gjaldast fyrst, má broytast, so fólk við seravtalum við peningastovnarnar = eiga pening eftir sum tryggjar familjuni manssømilig kor. Ut frå kanningunum held- ur landsstýrið, at uppihalds- hjálpin eftir forsorgarlógini tryggjar fólk, sum eru í fíggjarligari = trongstødu, við fólkapensiónsupp- hæddini hava so mikið, at tey kunnu klára seg til lívs- ins uppihald. Tí heldur landsstýrið, at fólkapensi- ónsupphæddin liggur oman fyri eitt møguligt hungurs- mark. Hvat er hungursmark? Jóannes Eidesgaard sigur, at hugtakið hungursmark verður brúkt á mannamunni næstan sum best ber til, og tí erneyðugt at gera sær greitt, hvat tosað verður um, skulu krónutgl setast á. -Um sagt verður um ein persón, at viðkomandi livir á hungursmarkinum, so má takast fyri givið, at hann bert hevur útreiðslur til tað greitt er, at prísirnir á vanligum hisarhaldsvør- um í Danmark eru bíligari enn í Føroyum, men so eiga føroyingar tann fyri- mun, at enn ber til at útvega sær ókeypis døg- urðamat í Føroyum. til hús í Danmark bíligari enn her. tór.- —— —————————o—— mest neyduga tl lívsins uppihald. Her verður roknað við mat, klæði, tak yvir høvdid, hita og ljós umframt nakað til aðrar útreiðslur, sigur lands- stýrismaðurin. Eitt risalop Jóannes Eidesgaard sigur, at aðalmálið við okkar almannalóggávu er, at eingin av landsins íbúgvum skal líða hungur og hall. Men at fara frá tí stæði, vit hava livað á, og so á eitt stødi, sum kann kallast rímiligt, er eitt langt lop. Men so aftur at fara á eitt stødi, har vit júst ikki líða hungur og hall, er eitt risalop. Landsstýrismaðurin sig- ur, at størsti trupullekin hjá fólki, sum vegna arbeiðs- loysi søkja sær hjálp gjøgn- um almannalóggávuna, eru tær ovurhonds stóru húsaút- reidslurnar, tey flestu sita við. -Tað hevur verið vanlig hugsan, at húsaútreiðslur- nar skuldu gjaldast fyrst. So fekk man at siggja, hvat var eftir, men greitt er, at tað finst ikki nakra staðni í heiminum tann almanna- lóggávan, sum kann bera allar tær útreiðslur, fólk hava sett seg fyri. Høvuds- trupulleikin er í so máta húsaútreiðslurnar, sigur landsstýrismaðurin. Nýggjar avtalur um lán At tað gerst alt meira neyðugt hjá fólki at gera seravtalur við lánveitarar- nar, so familjuni verður tryggjaður peningur til tær mest neyðugu útreiðslurnar sum mat, klæði, ljós og hita, sigur landsstýrismaðurin seg ikki ivast í. Hann leggur aftrat, at krevjast má av fíggingarstovnunum, at teir skilja hesi viðurskifu, soleiðis at t.d. tey mongu, sum eru arbeiðsleys í dag, fáa seravtalu í samband við lánið, at familjuni verða tryggjað manssømilig kor, og tað hevur landsstýrið eisini gjørt peningastovnu- num greitt, sigur Jóanes Eidesgaard. Hann leggur aftrat, at tað kann eisini tykjast ovmikið, at bank- arnir fyrst eru bjargaðir gjøgnum almennar lánigk- ur, og at tað almenna síðani aktuelt, so má raðfestingin verða tann, at húsaútreiðsi- urnar mugu raðfestast seinri enn åtreidslurnar til eitt nú mat, klæði, el og hita. tør.