mikudagur 18. juni 2003síða 11

Nr. 112 - 18. juni 2003 21 UTTAN ÚR HEIMI Skulu skjóta eftir flóttafólkum Italski ráðharrin í nýskipanarmálum, Umberto Bossi, mælir nú landsins sjóverju til at skjóta við skørpum eftir skipum og bátum, sum koma til Italia við flótta- fólkum, sum ætla sær í land uttan at hava neyðug loyvi. Við blaðið Corriere della Sera sigur ráðharrin, at sjóverjan eigur at skjóta tvey ella trý ávaringarskot fyrst, men er tað ikki nóg mikið til at fáa skip ella bátar til at venda, eiga sjóverjuskipini at nýta kanónirnar. Gera vit ikki tað, sleppa vit ongantíð av við trupul- leikan við teimum ólógligu flóttafólkunum, sigur Um- berto Bossi við blaðið. Italskir andstøðupolitikarar og onnur finnast hvassliga at ráðharranum. Tey spyrja millum annað, um ráðharrin er til reiðar at biðja sjóverjuna skjóta eftir kvinnum og børnum. Men tað tykist ikki ávirka Umberto Bossi. Við Corriere della Sera sigur hann, at tey ólógligu flóttafólkini mugu rekast burtur, sama hvørji tey eru. Flyta fólk úr Sibiria Tað var tann tíð, tá túsundtals russar vórðu noyddir at flyta eystur til Sibiria, men nú ætla myndugleikarnir í Moskva at gera tað øvugta. Russland hevur havt stóran búskaparligan vøkstur tey seinastu árini, men tey, sum búgva í teimum fjar- skotnu bygdunum og býunum har eysturi í Sibiria, hava fingið lítið burtur úr framburðinum. Har eru nógv tvørturímóti endað í fátækradømi. Hendan trupulleikan ætla myndugleikarnir í Moskva at loysa, og teir hava tí gjørt av at flyta millum 200.000 og 600.000 fólk úr Si- biria til leiðir í Mið- og Suðurrusslandi. Myndugleik- arnir hava gjørt greitt, at fólk verða ikki flutt, vilja tey ikki flyta. Russiska stjórnin hevur sett einar 200 milliónir krón- ur av til ætlanina, og harafturat hevur Heimsbankin játtað Russlandi 300 milliónir krónur í stuðuli til teirra, sum velja at flyta úr Sibiria. Stór bílegging Arabiska flogfelagið Emirates, sum hevur høvuðsstøð í Dubai, hevur bílagt flogfør fyri heilar 120 milliardir krónur frá evropeisku verksmiðjuni Airbus og amerik- ansku Boeing. Emirates skal hava 41 flogfør frá Airbus og 26 frá Boeing, og bíleggingin sigst vera ein tann størsta nakrantíð í flogsøguni. 21 av Airbus-flogførunum eru av einum nýggjum slagi, sum fer at taka 555 ferðafólk, og sum ætlandi verður sett í flúgving um trý ár. Tað verður heimsins størsta ferðamannaflogfar. Emirates ætlar, at øll tey 67 flogførini skulu setast í flúgving innan 2010, og tá fer felagið at hava 125 flog- før. Felagið væntar at flyta 30 milliónir ferðafólk í 2010 og ætlar at fara undir fleiri nýggjar rutur. 80 ára gomul og við barn Tann 80 ára gamla pakistanska kvinnan Kurshid Bibi varð í skundi flutt á sjúkrahús nú ein dagin, tí hon hevði fingið so ilt í búkin. Men á sjúkrahúsainum stað- festu læknarnir, at hon var við barn, skrivar tíðinda- stovan Anarova. Læknin Fatima Surraiy, sum eisini er talskvinna hjá Multan-sjúkrahúsinum, sigur við Anarova, at tann 80 ára gamla varð bæði ovfarin og illa við, tá hon fekk boðini frá læknunum. Eitt var, at boðini komu óvart á hana, men uppaftur verri var, at hon visti ikki, hvussu hon skuldi greiða børnunum og ommubørnunum frá, hvussu vorðið var, sigur læknin. Kurshid Bibi og 85 ára gamli maður hennara, Ahmen Din, giftust í 1950. Árið eftir fingu tey tað fyrsta barnið, so her er langt ímillum tað elsta og tað yngsta. Heimsheilsustovnuri n WHO hevur tikið fleiri av ávaringunum ímóti SARS aftur. SARS Árni Joensen Í gjár kunngjørdi WHO, at ferðafólk, sum ætla sær til Taiwan, nýtast ikki longur at stúra fyri herviligu lungnasjúkuni SARS, tí smittuvandin har er sera lítil. Fyrradagin kunngjørdi stovnurin, at nú kunnu fólk aftur ekkaleys ferðast til allar landspartar í Kina við undantak av sjálvum høv- uðsstaðnum Beijing. WHO sigur, at smittu- vandin er hasaður av í øll- um teimum londunum, sum SARS er staðfest í. Fólk, sum fingu sjúkuna, eru vorðin frísk, og tað er langt ímillum, at tað frættist um nýggjar tilburðir. Heimsheilsustovnurin sigur eisini, at eftirlitið við sjúkuni er bøtt munandi seinastu tíðina. Danska stjórnin vil nú hava A.P.Møller- Mærsk at rinda meiri fyri oljurættindini í Norðsjónum. DANMARK Árni Joensen Borgarliga stjórnin í Dan- mark leggur nú trýst á risastóru fyritøkuna A.P.Møller-Mærsk fyri at fáa hana at rinda ríkis- kassanum størri part av vinninginum av oljufram- leiðsluni í danska partinum av Norðsjónum. Galdandi sáttmáli millum statin og A.P.Møller er galdandi í tíggju ár afturat, men Bendt Bendtsen, vinnumálaráðharri, sigur, at stjórnin vil hava meiri burtur úr sáttmálanum. Leiðslan í A.P.Møller- Mærsk hevur sagt, at verð- ur avgjaldið til statin hækk- að, kann roknast við, at áhugin fyri at leita eftir nýggjum olju- og gassleið- um og at gera nýggjar íløg- ur í vinnuna verður tilsvar- andi minni. Harafturat hev- ur leiðslan sagt, at hægri avgjald fer at avmarka áhugan hjá felagnum og øðrum feløgum at bjóða upp á tey donsku rættind- ini, tá verandi sáttmáli fer úr gildi. Men hetta tykist ikki ávirka ráðharran. A.P.Møller-Mærsk eigur 39 prosent í Dansk Under- grunds Consortium, sum seinastu 41 árini hevur havt rættindini til at vinna olju og gass í danska partinum av Norðsjónum, og hildið verður, at avlopið hesi árini hevur verið slakar 61 milliardir krónur. Serliga tey seinastu árini er avlopið vaksið nógv. Í februar kravdi ein meiriluti í Fólkatinginum, at stjórnin skal kanna, um tað ber til at útvega ríkis- kassanum størri part av olju- og gassvinninginum. Teir báðir stjórnarflokkar- nir vóru ímóti avgerðini, men noyddust at gera eftir kravinum frá meirilutanum. Vinstravongurin í Fólka- tinginum sigur, at ríkis- kassin skal hava millum tríggjar og tíggju milliardir krónur um árið aftur fyri oljurættindini, og Fram- burðsflokkurin, sum annars er stuðulsflokkur hjá stjórnini, hevur kravt, at avgjaldið til ríkiskassan skal hækka munandi. Staturin skal hava meiri burtur úr oljuni SARS ger minni um seg Læknar á einum kinesiskum sjúkrahúsi fegnast um, at tann seinasti SARS-sjúklingurin er útskrivaður 21 20 Nr. 112 - 18. juni 2003 Mánamorgunin fór føroyska liðið, sum skal vera við á Special Olympics World Summer Games 2003, á flog úr Vágunum. Føroyar luttaka við 10 ítróttarfólkum í 4 ítróttargreinum. Men innan leikirnir verða settir leygardagin, verða føroysku luttakararnir gestir í norðurírska býnum, Carrickfergus, har tey eisini koma at venja komandi dagarnar ÍTRÓTTUR Rúna Sivertsen Special Olympics Summar- leikirnir 2003 eru størsta ítróttartiltak í hesum árin- um við 7000 ítróttarfólk- um, sum koma úr 160 lond- um til at kappast í 23 ymiskum ítróttargreinum. Eini 3000 venjarar og hjálparar vera við, og 40.000 fólk hjálpa sjálv- boðin til undir leikunum og ítróttarvitjanini í Írlandi. Føroyar luttaka í frælsum ítrótti, borðtennis, boccia og svimjing, og luttakarar- nir eru: Meiken Olsen, Marjun Niklasdóttir, John Joensen, Tórur Hjalt Jacobsen, Unn Mortensen, Júst í Túni, Sidana Djur- huus, Elvin Weihe, Durita Strøm og Símun Petur Zachariasen. Okkara ítróttarfólk, sum vóru endaliga úttikin stutt fyri páskir, hava síðan í heyst vant dúgliga og mið- víst til hesar kappingarnar. Gestir í Carrickfergus Í 4 dagar undan leikunum verða øll londini boðin at vera gestir í onkrum írskum býi. Føroyska liðið verður gestur hjá norðuríska bý- num, Carrickfergus, sum eisini syrgir fyri, at ítróttarøki eru til taks, so okkara ítróttarfólk fáa vant hesar 4 dagarnar. Vertsbýurin skipar fyri ymiskum. Hugt verður eitt nú inn á gólvið hjá borgar- stjóranum, og vant verður í frálíka Leisure Centrinum. Eisini verður sight-seeing til gamla slottið og kvøld- undirhald, sum Lions Club skipar fyri. Mandela setir leikirnar Setanin, sum verður 21.juni kl.18 í Croke Park í Dublin, fer at vara 3 1/2 tíma. Pláss er fyri 75.000 fólkum, og tey fara at fáa eina minni- liga uppliving. Øll ítróttarfólkini ganga í skrúðgongu inn á ítróttar- økið. Special Olympics flaggið fer í húnar hátt, ítróttarfólkini siga fram lyftið, og olympiski eldurin kemur fram eftir longu ferðina. Tað verður fyrrverandi suðurafrikanski forsetin, Nelson Mandela, sum setir leikirnar. Undirhaldið verður fram- úr við eitt nú írska sym- foniska orkestrinum, einum 500 manskóri, sum telur 500 mans, Bono og U2 og G5. Í eldin leygardagin Longu fyrrapartin 21.juni fara tey fyrstu av okkara ítróttafólkum í gongd við innleiðandi kappingar, og tey vera upptikin av kapp- ingum allara dagarnar frá 21.-29.juni. Á kvøldi 29. verður endahátíðarhald, har m.a. WestLife fer at spæla, og 30. juni kemur Special Olympics Føroyaliðið heim aftur til Føroya. Føroyingar við í Dublin Føroyska liðið saman við hjálparfólkunum beint undan fráferðini úr Vágunum mánamorg- unin. Ítróttarliðið er mannað við: Meiken Olsen, Marjun Niklasdóttir, John Joensen, Tórur Hjalt Jacobsen, Unn Mortensen, Júst í Túni, Sidana Djurhuus, Elvin Weihe, Durita Strøm og Símun Petur Zachariasen Mynd: Edvard Joensen C M Y K 20