mikudagur 9. februar 1994síða 11

Nr. 27 — 9. FEBRUAR 1994 Síða 11 Tíðindablaðið ED Fagrir fuglar og Karsten Vogel flúgva aftur Kendi danski saxofonleikarin vitjar í Fóroyum komandi vikuskifti Danski saxofonleikarin Karsten Vogel verður nú aftur at hoyra í oyggjunum. Jazzfelagið skipar kom- andi vikuskifti fyri tveim- um konsertum, har Karsten Vogel fer at spæla saman við bólkinum Fagrir Fuglar. Onnur verður í Bládýpinum í Havn, og hin umborð á sluppini Høganesi, sum liggur f Runavik. Måna- kveldið verður stór konsert í Utvarpshøllini. Karsten Vogel hevur í mong ár verið ein aftur- vendandi gestur á føroyska tónleikapallinum. = Hann hevur vitjað landið dúgliga og gjørðist partur av jazz- tónleikalívinum í Havn miðskeiðis í sjeytiårnum. Hesi árini hevur hann spælt saman við fleiri av teimum virknastu og dugnaligastu tónleikarnum, vit eiga. Í 1981 myndaði hann saman við fimm føroyskum tón- leikarum bólkin Fagrir Fuglar, sum spældu inn plåtuna »Vedurløg«. Hetta er ein sera vøkur og livandi plåta, vid løgum, sum Karsten Vogel hevur smíð- að, iblåstur av Føroyum og føroyska vedurlagnum. Síðani plåtan kom, hava tónleikararnir í bólkinum virkað hver í sínum lagi. Eru farnir í hvør sína ætt, at kalla. >Fagrir Fuglar< saman aftur Karsten Vogel hevur fleiri ferðir síðani vitjað aftur í Føroyum. Hann hevur m.a. verið at hoyrt á tónleika- caféunum, sum Jazzfelagið hevur skipað fyri á sumri í mong ár. Tá hevur hann spælt saman við ymiskum tónleikarum, og hetta hava verið góðar og vælvitjaðar konsertir. Men vitjanin nú komandi vikuskifti er ser- merkt á tann hátt, at bólkur- in Fagrir Fuglar er saman aftur. Tónleikararnir, sum fara at spæla saman við Myndin er tíkin í sambandi við konsertferð í Danmark og Føroyum, várið 1982. F.v. síggjast Olavur Øster, Ernst Dalsgarð, Jónleif Jensen (var stand-in fyri Jan Jacobsen), Jóhannus á Rógvu Joensen, Kristian Blak og Karsten Vogel Karsten Vogel hesuferð, eru allir teir somu sum á plátuni »Vedurløg«. Teir eru: Olavur Øster, guitar, Jóhannus á Rógvu Joensen, bass, Kristian Blak, tangentar, Jan Jacob- sen, trummur og slagverk. Tann einasti. sum vantar í, er Ernst Dalsgarð, sum leik- aði floytu á plátuni. Burnin' Red Ivanhoe-løg Á konsertunum fara teir at spæla løg av plátuni og eis- ini løg hjá bólkinum Burn- in' Red Ivanhoe. Hetta er rock-bólkur, sum Karsten Vogel hevur stadid å odda fyri. Burnin' Red Ivanhoe var ein av fáu donsku bólk- unum, sum gjørdust altjóða kendir. Hetta var í byrjanini av sjeytiårunum. Harafturat fara Fuglarnir at spæla ymisk heilt nyggj løg, sum ikki áður hava verid spæld i Føroyum. Karsten Vogel og Fagrir Fuglar verda at hoyra å Blå- dýpi hóskveldið 10. febr. kl. 21.00, leygarkvøldid 12. febr. um borð á Høganesi í Runavik kl. 21.00, og mánakveldið 14. febr. i Út- varpshøllini í Havn. Figgjargrunnurin leggur fram roknskap Á fundi í Tórshavn 19. jan- uar 1994 góðkendi neyndin í Fíggingargrunninum frá 1992 roknskap og frágreið- ing fyri skeiðið frá stovnan- ini 2. november 1992 til endan av 1993. Roknskapur og frágreið- ing eru síðani formliga vorðin løgd fyri danska stat- in, Føroya Landsstyri og Í- leggingargrunnin fyri Før- oyar, soleiðis sum viðtøkur grunsins áseta. Nevndin hevur gjørt av, at frágreið- ing og roknskapur eisini skulu almannakunngerast samstundis. Eftir eina stutta umrødu av stovnan grunsins, enda- máli og leiðslu verður í frá- greiðingini litið aftur á bú- skaparligu gongdina í Før- oyum til tess at geva grund- arlag fyri at greiða frá stød- uni hjá bankunum og frá teimum endurreisingum, ið hava verið framdar. Trupul- leikin í og kring bankarnar er høvudsevnid í frágreið- ingini. Tey brotini, sum koma aftan á um fíggjarvið- urskifti landskassan, kommunuskuldina og set- húsamarknaðin skulu síggjast í hesum ljósi. Kreppan í bankaskipan- ini stendst fyrst og fremst av tí ovurstóru niðurgongdini í føroyska búskapinum. Tað hevur eisini havt týdning, at útlánspolitikkurin, = sum bankarnir hava ført hevur verið ov tilvildarligur. Í 1993 vórðu bankarnir meint raktir av stóra virðisfallin- um á nógvum realognum, eitt nú á skipum, vinnu- bygningum og sethúsum. Trygdin fyri útlán bankanna versnaði tiskil uppaftur meira. Úrslitið varð, at bankarnir á heysti 1993 máttu avseta serliga stórar ul A Tá ið Sjóvinnubankin varð endurreistur á fyrsta sinni í november 1992 gjørdist grunnur meiriluta- eigari í bankunum. Eftir at partabrævaumbytid millum grunnin og Den Danske Bank varð framt í mars 1993 fekk grunnurin sama leiklut í Føroya Banka. Síð- ani november 1993 hevur grunnurin verið einsamall- ur partæigari í báðum bankum. Partabrævaumbýtið mill- um grunnin og Den Danske bank varð framt við ú í hyggju at samskipa tiltøkini at betra føroyska vinnu- bygnaðin. Sigast kann so- statt at umbýtið varð polit- iskt grundað. Umbýtið elvdi til stórt alment kjak á heysti 1993, tó at tað var út frá ødrum fortreytum. Kjakið hevði við sær, at røddir stungu seg upp í løg- tinginum um at kanna um- býtið nærri. Grunnurin tók fyri sin part ta stóðu, at hann onki hevði ímóti slíkari kanning, men samstundis ivadist hann tó í um nøkur nytta var í henni, tí umstød- urnar kring partabrævaum- býtið eru upplýstar til fuln- ar. Størri hall Í røknskaparårinum 1993 må ein rokna vid, at bank- amir bådir fåa størri hall enn i 1992. Tap og avset- ingar væntast at verda um 2,5 mia. kr., móti 1,5 mia. kr. í 1992, Le. 4,0 mia. kr. fyri bædi årini. Hetta kann samanberast vid, at útlán og ábyrgdir bankanna við árs- enda 1991 vóru 8,6 mia. kr. Tap og avsetingar svara so- statt til nærum helvtina av hesari upphædd. Hallini hava havt við sær, at upprunaligi parta- og til- takspeningurin í bankunum er mistur, eisini rakstrar- vinningurin er farin til hetta. Harumframt hevur tað verið neyðugt at fingið til vega nýggjan kapital gjøgnum grunnin upp á til- saman 2.685 mió. kr. Aftrat hesum skal leggjast kapital- tilflutningurin frá Den Pr Danske Bank til Føroya Banka i desember 1992 upp á 332 mió. kr. Peningurin gjøgnum grunnin er í høvudsheitum fingin til vega av landsstýr- inum við láni frá danska statinum. Endurreisingar- nar hava tískil verið sera tyngjandi fyri landskassan. Longu tá ið Sjóvinnubankin varð endurreistur á fyrsta sinni tóku landsstýrið og danska stjórnin ta stóðu, at skaðin fyri føroyska samfe- lagið hevði verið stórur, um annar av bankunum stongdi, og henda kós hevur síðani verið hildin. Framhald á síðu 5