leygardagur 12. februar 1994síða 14

Síða 14 Nr. 30— 12. FEBRUAR 1994 Tíðindablaðið { sosíalurin } Til minnis um manningina á >Heygsbátinums, Porkeri, ið gekk burtur 14.2.1944 Lag: Dagen gár med raske fjed. Ódnarstormar tagdu brátt, havbylgjur seg løgdu, sjómenn stíga út um gátt, sjóklæði teir høvdu. Skútan fagra »Heygsmøl« á, drigin bleiv av lunni, garpar fýra skjótir tá, sess í báti funnu. Løgdu so frá landi út hjartans glaðir vóru, innanborða ei var sút, út á hav teir fóru. - Ódnarstormur hann brann á, bylgjur fingu megi eina tað kann siga frá hesum sorgardegi. Hvussu síðan tað gekk, veit bert Várharra góði, sorgarboð bert fólkið fekk, tár á kinnum stóðu. Mamma misti dýran skatt, synir bestu, kæru, soleiðis tað ætt úr ætt, mangir hava farið. Pápin misti ríka ogn, synirnir teir stóru, manga ferð í ódn og logn eftir havi fóru. Konan misti mann og son, fast tað neit í hjartað, grátur bleiv í teirra lon neyð og sorgin svarta. Brúður misti brúðgóm sín, bleik bleiv kinnin reyða, svart bleiv hvíta brúðarlín syrgir brúðgóms deyða. Hver kann ugga sorgarsál, særdu hjórtur gróða tey av gráti mistu mál, hjartastreingir bløda. Eingin uttan Harrin kann venda sorg til gleði, vald á foldum hevur hann gevur troyttum megi. Harri, hátt í Himnaborg kærleikshond tú rætti til tey, ið nú bera sorg, mødi teirra lætti. Hvílið tit nú so í grið okkara bestu vinir, allir fýra lið um lið maður, sonur, synir. Einaferð í Himnaborg sæl tann stundin blívur, tá vit mótast aftur Øll, eingin sorg har nívir. C. T. Sørensen Hin seinni sorgarleikurin Undir seinna heimsbardaga, 1939—1945, var tað ikki so lætt at sleppa at sigla við teimum skipunum, sum fluttu feskan fisk á bretska marknaðin, tí tað vóru so fáir menn við hvørjum skipi,men hin føroyski fiski- maðurin fall tó ikki í fátt, og nógvir settu nú sítt álit á útróðurin. Eg minnist, at her í Porkeri róðu 18 maskinbátar út samstundis, og tað vanliga var, at 5-7 menn vóru á hvørjum báti, so tað vóru meiri enn 100 menn, sum her í bygdini á hendan hátt vunnu til lívsins uppihald í hesi so hættisligu tíð. Fleiri av teimum gomlu bátunum blivu umbygdir og gjørdir stórri, meðan aðrir bygdu sær nýggjar og stórri bátar. Havið var mangan so gávumilt hesi árini, og eg minnist so ofta, at tá bátarnir komu aftur um kveldið, lá bryggjan so avtakt við fiski, og at teir, sum fyrstir komu til lands, máttu skipa fiskin niðan frá, so at hinir, sum komu seinni, kundu fáa pláss til at kasta fiskin upp. Tað var so ofta, at bátarnir máttu liggja á vánni og bíða, til teir sluppu at bryggjuni at kasta upp. Tó, havið var ikki bara gávumilt, men tað kravdi eisini síni offur, og bygd okkara misti 12 av sínum frægu synum á útróðri í bardagaárnum. Teir 8 fórust við deksbát- inum >Búgvin< 21. febr. 1940 og næsta mánadag, 14. febr., verða 50 ár síðani tann Hans Godtfred, 2Í ár Johannes Godtfred, seinni sorgarleikurin rakti bygd okkara, tá maskinbåturin >LOUISA<, vanliga nevnd- ur >HEYGSBÁTUR<, gekk burtur við 4 monnum, og tí vilja vit dvølja við hesa hending og umstødurnar kring hana. Vanliga nýttu útróðrarmenninir sneri til at fiska við, tí sum eg minnist teir ofta plagdu at siga, at snørini kundu teir draga inn, um illveður brast á, men stóð línan í sjónum, vóru teir heftir við hana, tí ikki vildu teir missa, tá ráðini ikki vóru so góð til atkeypa nýggja. Tað vóru tóeinstakir bátar, sum høvdu fingið sær línu, sum teir nýttu ávísar tíðir, tí hon gav ofta meiri fisk. Tað er sagt fyri mær, at hetta var fyrsti dagur, >Heygsbátur< var við línu. Teir 4, sum mannaðu >Heygsbát< hend- an dagin vóru: Dánjal Pauli Veihe (Palli í Køkini) 48 ár, giftur, 9 børn, sonur hansara Símun Veihe (Símun í Køkini) 20 år, og teir báðir brødurnir á Heyggi, Hans Godtfred, 21 ár, og Johannes Godtfred, 19 ár. Tað var faðir teirra, Johan Godtfred á Heyggi, sum átti bátin, ið var eitt heldur lítið 10-mannafar. Kona Palla í Køkini, Marin, og móðir til teir báðar brødurnar á Heyggi, Louisa, vóru systrar, so teir vóru allir sum ein familja. Tað hevði viðrað illa í longri tíð, og tí lógu menn framvið at sleppa á flot, og tann elsti bróðurin á Heyggi, Sofus Godtfred, 19 ár 48 ár Daniel P. Vejhe, sigur, at seinnapartin sunnudagin tann 13. febr.. var Palli í Køkini á Heyggi, og tå gjørdu teir av, at um tað viðraði dagin eftir, so skuldu teir fara við línu. Í Porkeri var eingin agngoymsla, og tí fóru Símun í Køkini og Johannes á Heyggi til Vágs á súkklu eftir agni tíðliga hendan mánamorgunin, og Olivur Veihe, elsti sonur hjá Palla í Køkini, sigur, at tå beiggi hansara Símun var komin aftur úr Vági, tá kom hann og bað seg koma at hjálpa teimum at egna, og hann so gjørdi. Teir egndu línuna í neystinum, og teir báðir Sofus og Olivur hjálptu teimum. Hýrurin var góður og mong skemtilig orð fullu í neystinum hendan morgunin, og tað var ikki sért av spenningi á teimum yngru monnunum, tí hetta var jú fyrstu ferð teir fóru at seta línu og til at royna hendan nýggja veiðiháttin, sum teir ivaleyst hava sett so stórar vónir til, og sum kanska fór at geva teimum stóran fong nú í »torranum«. Dagurin var rættiliga komin fyri seg, tá báturin var drigin av lunni, og Olivur sigur, at tá teir skutu bátin frá, segði hann skemt- andi við teir: >Nú hava vit egnt tykkum lín- una, so stendur tað upp til tykkum at veiða fiskin<. Síðani løgdu teir frá landi og úteftir vånni í fagrasta veðri, og Sofus á Heyggi, sum eygleiddi bátin, sigur, at tað síðsta hann sá Simon P. Vejhe, 20 ár TTK ——————————————é—