týsdagur 22. februar 1994síða 11

Tíðindablaðið (557), Landssjúkrahúsið skipar fyri: Tiltøk í samband við 70 ára haldið Fleiri 100 fólk hava í viku- skiftinum verið á framsýn- ingini "Tænasta í broyting", sum starvsfólkini á Lands- sjúkrahúsinum hava skipað fyri, nú sjúkrahúsið miku- dagin 23. februar fyllir 70 ár. Nógv og fjølbroytt tiltøk eru á Landssjúkrahúsinum hesa vikuna, sum vísir søg- una hjá Landssjúkrahúsi- num, frá byrjanini í 1924 og fram til nútíðar teknologisk framkomnu sjúkraviðgerð. Tað verður gjørt við framsýningini, hvussu ein sjúkrastovna var innrættað í gomlum døgum, hvussu laborantar arbeiddu áður og fram til í dag, fysioterapeut- iskt og ergoterabeutiskt virksemi í dag, sjúkrasyst- raútbúgvingin áður og í dag, við myndum av øllum, sum hava lokið prógv á Sjúkrasystraskúlanum í Føroyum. Fleiri åhugaverdir fyri- lestrar vóru eisini á skránni leygardagin, og teir halda fram hesa vikuna. Poul Joensen, dr. med. neurologur greiddi leygar- dagin frá heilasjúkum í Før- oyum, Marius Rasmussen, radiologur, greiddi frá myndatgkni í samband við heilan. Eisini var fyrilestur um uppvenjan eftir heilsbkød- ing, og Ingrid Jacobsen, Tarvabásurin í Hornagarði Nýggja hospitalið lá í fríum umhvørvi úti við Sandá- gerð. Nærmastu grannar vóru próstagarðurin í Sandágerði og hornabóndin á Hornagarði. Bæði hesi hús eru varðveitt í sama líki í dag. Ein bóndagarður hev- ur, sum gll vita, nógvar ym- iskar funktiónir og Horna- garður hevði m.a. skyldu at halda tarv, so traðarmenn- inir í Havn kundu koma til tarvs við kýrnum. Vit kenna frálíku søguna hjá Williami Heinesen, har hann sigur frá, hvussu gekst hjá sær, tá hann fór til tarvs við kúgv síni, Stjórnueyga. Tarva- básurin á Hornagarði stóð niðan ímóti Hospitalsveg- num, soleiðis kallaðu havn- arfólk J. C. Svabosgøtu. Men tað var skjótt, at Hornabóndin fekk boð um at flyta tarvabásin úr eyg- sjón á fólki. Tað var leiðslan á hospitalinum, sum hevði klagað um tarvabásin; sagt var, at tað hevði ringa åvirk- an á sjúkrasystrarnar og sjúklingarnar, at so lætt var fysiuterapeutur, helt fyri- lestur um ambulanta venjan eftir hjartasjúku. Leygardagin kundu fólk annars fara á rundferð við starvsfólkum, sum greiddu frá, hvussu sjúkrahúsið virkaði. Bert eini 20 fólk nýtti høvi at fáa nærri vitan um hetta, men tað er helst tí, at Landssjúkrahúsið fyri teimum flestu er stað, har flestu okkara hava vitjað ella fingið viðgerð. Mikudagin kl. 19 fer Pál Weihe, umhvørvismedisin- ari at greida frå kyksilvur- kanningum, sum hava verið gjørdar i Føroyum, og sama kvøld greidir August G. Wang, sålarlækni frå norð- urlendskari rúsdrekka- kanning í Føroyum. Kl. 20 sama kvøld, fara Jógvan Róin og Oli Jacob- sen, int. medisinarar, at siga frå arbeidinum å endoskop- ideildini. Seinast å skrånni er Maria á Dul, fyristødu- kvinna, sum heldur fyri- lestur um sjiikrarøkt í eini broytingartíð. Fyrilestrarnir verða hildnir í gestaborðstovuni. Tiltgkini á Landssjúkra- húsinum, í sambandi við 70 ára haldið, enda friggjadag- in 25. februar. Tá er lunga- dagur á Tuberklastødini. Opið er frá kl. 10 til 15. Dagny at síggja tarvabásin og tann leik, ið fór fram á honum. Tarvabásurin varð so fluttur suður um bóndahúsini. Dronning Aleksandrines hospital, sum í dag eitur Landssjúkrahúsið, var longu ov lítið, tá ið tað var tikið í brúk. Í 1927 varð bygd ein tuberkladeild við 20 seingjaplássum, og í teimum ringu tríati árunum vóru tvær barakkir bygdar í bønum framman fyri sjúkrahúsið, serliga ætlað neydstøddum børnum, ið m.a. høvdu eingilskasjúku og annars vóru likamliga illa fyri, at koma fyri seg aftur i. Jú, sanniliga vóru tað eisini ringar tíðir í Føroyum tå. Tann stóra útbyggingin av Landssjúkrahúsinum, so- leiðis sum vit kenna sjúkra- húsið í dag, byrjaði í 1962. Grundarsteinurin varð lagður 19. juni 1962 av Paula Dahl, yvirlækna. Fyrsti partur av útbygging- ini varð tíkin í brúk í 1967. Flestu fakbólkar merkt sparingina Føroyska samfelagið er í Nógv var at minnast aftur á, tá tilkomnu sjúkarsystrarnar hittust framsýningini. Her síggjast vinstrumegin: Margit Thomsen, Hjørdis Høgnesen og Jenny Kragesteen í sjúkrastovu, sum hon sá út fyri nógvum árum síðani dag í stórari kreppu og hava vit øll merkt niðurgangstíð- ir. Eisini starvsfólkið á Landssjúkrahúsinum hevur merkt ringu tíðimar. Lands- sjúkrahúsið er skorið niður við nógvum milliónum seinastu árini og hetta unnu allir fakbólkar hava merkt, kanska serliga róktarbólk- urin. Tað er tó mín fatan, at hóast niðurskurðarnar, hev- ur tað eydnast Landssjúkra- húsinum rættuliga væl at fasthalda tað høga stødid, sum serfrødinganevndin í Heilsumálaráðnum eisini hevur ávíst. Ikki tí, tað er sjónligur munur á ríkilig- heitini í áttatíárnum og nú, gongur tú tær ein túr igjøg- num deildimar á Lands- sjúkrahúsinum. Eg kann ikki ugga nakran, ella geva trygd fyri arbeiði í framtíðini, men loyvi mær at seta fram hesar hugsanir: Royndir aðrastaðni sýna, at fólkið vil gjalda fyri heilsuveitingar. Hetta í and- søgn til so nógvar aðrar al- mennar veitingar. Tørvurin ' á heilsuveitingum á sjúkra- húsi ella aðrastaðni er ikki ávirkaður av peningaríki- ligheitini í landinum. Hesin tørvur er í stóran mun av- gjørdur av ti, ið læknavís- indin kann. Tann sjúki, og serliga tann ålvarsliga sjúki, vil hava ta viðgerð, ið kann gera hann frískan, og hann vil helst hava ta bestu við- gerðina. Ein ólukka Hugsa vit okkum, at vit ein dag í Føroyum vórðu vorðin so fåtøk, at vit ikki longur kundu veita fólki hesa tæn- astu, so er lítið at ivast í, at virksemið varð veitt av pri- vatum stovnum í Føroyum, ella um slíkir ikki vóru, so fóru fólk uttanlands at fáa sær heilsubót, eisini um tey Nr. 36 — 22. FEBRUAR 1994 Síða 11 Á framsyningini er eisini møguleiki at máta bl6dtryst og ymiskt annað, sum dagliga verður gjørt á sjúkrahúsinum sjálvf skuldu gjalda við spørjpeningi. Hesin veru- leiki, haldi eg, eigur at viga tungt hjá teimum, ið ráða fyri borgum, um at býta samfelagságóðan soleiðis, át heilsuverkið verður rikið so rationelt sum møguligt, men eisini å so høgum stigi, at tað ikki eggjar fólki at nyta peningin at vinna sær heilsubót aðrastaðir. Hetta vildi verið ein ólukkua, men eisini ein vánaligur búskap- ur, við tað, at arbeiðspláss fóru av landinum. Mín vón skal vera, at hesi rímuligu argument fara at rína við. Nú Landssjúkrahúsið fyllir 70 ár, haldi eg, at ikki bert starvsfólkið, men allir føroyingar eiga at fegnast um, at hetta lítla samfelagið hevur megnað at veita sjúkrahúsviðgerð á so høg- um og nútímans stigi, sum vit hava, og mín vón skal vera, at hetta fara vit at halda fast við. Vit standa nú við eina framsýning, ið skál vísa hvussu Landssjúkrahúsið gjøgnum tíðirnar hevur ar- beiu, Tað er mín vón, at nógv fólk vitja hesa fram- sýning og koma til teir fyri- lestrar, sum verða hildnir í sambandi við framsýning- ina. Eg fari stýrisins vegna at takka teimum starvsfólk- um, sum hava lagt hesa framsýning til rættis. Kristianna Rein formaður í stýrinum fyri Landssjúkrahúsið Serliga stórur áhugi var fyriteimum mongu sjúkra- systramyndunum, ið eru tiknar av teimum, sum hava lokið prógv á Sjúkrasystraskúlanum gjøgnum tíðirnar Myndir: Kalmar