leygardagur 26. februar 1994síða 14

Síða 14 Nr. 40 — 26.FEBRUAR 1994 Tíðindablaðið ED Róevi Thomsen um teknaran Ola Petersen: Skemtiligur alvarsmadur I Drotasjogvi Seinasta friggjadag lat upp framsýning í Norðurlandahús- inum við teknaranum Óla Petersen, ið serliga er kendur frá sínum tekningum á baksíðuni á Tíðindablaðnum Sosialinum. Ætlanin var, at danskir blaðteknarar skuldu vera við á hesi framsýningini, men teir góvu avboð í síðstu løtu. Tí varð avgjørt at lata Ola Petersen stilla út nakað fleiri tekningar enn ætlað. Framsýningin fevnir um tríggjar partar, ein um mannarættindi, ein um Palleba og ein um Maritu Petersen, løgmann sum politikara. Flestu av tekning- unum hava staðið í Sosialinum, men tær um mannarættindini eru allar nýggjar. Framsýningin er opin til 6. mars. A lítlari samkomu í Norðurlandahúsinum fríggjadagin segði Rógvi Thomsen nøkur orð um tekningarnar og um listarmannin Óla P. Bestan hugin havi eg at byrja hesa hug- leiðing um hugaheimin hjá Óla Petersen við at endurgeva nakað, hann sjálvur segði ' herfyri. Hann segði, at veruleikin var blivin so absurdur og groteskur, at hann fyri langt síðani hevði yvirhálað mest víðfatandi fantasiin hjá einum satirikara ella skemti- teknara. Sjálvur ummælti eg ársbók hjá Óla Petersen fyri beint tveimum árum síðani. Eg fari at siga tað sama sum Oli Petersen, eg síggi at eg í tí ummælinum havi brúkt fín orð sum fólkaræði, virðing fyri gørum fólki 0.s.fr. Orð, sum nú tvey ár aftaná, tykjast hoyra eini aðrari tíð til og eru púra deyð og uttan innihald her á landi. Men hinvegin, so er í allari armóðini týdningarmikið at minn- ast til, at hetta eigur at vera aðalmið hjá tí einstaka: solidaritetur og næstakærleika bæði við títt fólk her á landi og í umheim- inum. Tað, sum er so trupult, er, at næsta- kærleikin verður so ringur at útinna í verki, nærri hann er, at hava hann í munninum er so lætt. Hetta munnu vit í ólukkumát hava rakt við seinastu tvey árini. Men tann sam- hugin, sum kennist í tekningunum hjá Ola Petersen við vanliga fólkið — ella við Palleba og Marsonnu, sum keipumyndin hjá honum eitur — fer út um vanligan alsk til egið fólk ella tjóðskaparligt gabb, um hvussu fræg og góð vit eru fram um onnur fólk, sjálvt um lítið hoyrist til hetta beint nú. Óli P. og umheimurin Fyri fyrstu ferð síggja vit á hesi framsýning, alment, eina nýggja síðu við menniskjanum og teknaranum Óla Petersen, ið er flogin úr tí heimliga høsnagardinum út um klettarnar í onnur lond. Á hesum myndum sæst, at samhugi hansara er grundleggjandi við tann minni menta, við tey sum eru við skerdan lut, hvar hesi so eru stødd. Í hesum hansara altjóða myndum, ber ikki til at kasta okkara heimligu politikarum mistgk- ini fyri, har eru vit oftastøll brotsfólkini, ið hvussu so er í okkara parti av heiminum. Temað hjá Óla er, hvussu illa vit eru farin um felags klótu okkara, ið er áleiðis í øko- logiskt 6føri, bert orsakað av peningagirnd, samstundis við at fólkavgksturin og få- tækradómið bara veksur orsakað av marglæti okkara. Rasisman í heiminum er annað evni hansara. Ikki tykist Óli Petersen at bera serstakan tokka til prestar og prædikumenn av einum ávísum slagi, og > líka so satt sum tað er, at kristindómurin fyri hein stóran part er grundarlagið undir lívs- 'áskoðan okkara og ikki minst boðið um at elska næsta tín, so er tað eins satt, at sama trúgv man vera ein hin mest misnýtta til al- skyns illgerðir í trúarinnar navni og tað er an partin — dualismuna, ið Oli Petersen Á hartar í tekningum sínum. Ikki ber til at lata kSvera við at hugsa um, at vit sum partur av Á Norðurlondum, eisini hoyra við til hesar lótirnar, at vit eru nógv betri enn onnur, tá ið ST: Óli Petersen, teknari. Aftan fyri hann nýggjar tekningar, sum viðgera evnið mannarættindi og sum ikki hava verið frammi fyrr. Mynd kalmar 23. Grein 1. stk. Øll eiga rætt til arbeiði, til frítt at velja starv, til rættvís og hóskandi ar- beiðslíkindi og til vernd fyri arbeiðs- loysi. 25. Grein 1. stk. Ein og hver hevur rætt til lívs- umstødur, ið tryggja honum og hansara heilsu og vælveru, har uppi í mat, klæði, bústað og heilsurøkt og almenn- ar tænastur og rætt til trygd við møgu- ligum arbeiðsloysi, sjúku, óarbeiðs- føri, missi av maka, aldri ella aðrari skerjing av vinnumøguleikum orsakað av umstødum, sum hann ikki hevur ræði á. Tá ið hugsað verður um, at hesi rættindi eisini eru galdandi í Føroyum, og hvussu illa vit duga at fylgja teimum, so er ikki sért ósmæðið, at kasta gørum fyri, at tey ikki halda rættindini, soleiðis sum stann partur- in av heiminum ger, ið vit hoyra til. Men fagurlátnum orðum er nokk av bæði her og í grannalondum okkara. Palliba og Óli P. Hesar yvirlýsingar leiða okkum beint yvir í hin partin av tekningunumhjá Óla Petersen, tær av Palliba, har hann svikin, altíð við sviðið soð, í armóð, endar á almannastov- uni ella doyr fyri valdinum. Hygg at „myndini frá 2. apríl 1992. Hetta er klassisk mynd hjá Óla Petersen. Eitt motiv hann ofta brúkar. Tekningin er av vanligum før- oyskum báti við yvirvaksnari brúgv. Á hesi myndini er báturin sokkin og í sori. Vanligi føroyingurin er leinkjaður í bátin og flotnar upp, men hann er fjøtradur, so har er eingin vón fyri at koma omaná, sjålvt í deyðanum. „Men tann stóra brúgvin stingur uppundan, á henni standa teir sorgleysu politikaramir, bríkslandi. Á brúgvarkantinum, beint undir politikarunum, stendur navnið á farinum: Móðurlandið. Viðmerkingin frá politikar- unum er: — Vit kláraðu tað, nú standa vit tryggir. Jú, teir standa tryggir, báturin er í sori og manningin, fólkið er druknað. Tekningin er gjørd hålvt ár undan vanlukku 6. oktober 1992. Síggi í Sosialinum 18. februar, at Jan Kløvstad leggur Ola Petersen spádóms- kynstrið til. Ja, ikki ber til at siga annað enn, at Óli Petersen er framsíggin, sjálvt um vit mangan kundu hugsað okkum; at sjónir hansara ikki vóru sannar; men sum sagt, veruleikin er farin fram um hugflogið hjá teknaranum. Tekningin lýsir tríggjar síður av nøkrum, sum ofta gongur aftur í mynd- unum hjá Óla: Tann fyrsta er teir ábyrgdarleysu politikararnir; her á landi er luftin grómut og politikararnir hamsalopnir, men teir standa sorgleysir og hyggja at, meðan alt fer í sor og fólkið flýggjar av landinum, teir hava tryggjað seg sjálv- ar. Hinvegin er hetta risi á leirfótum, tí at somu politikarar ikki skilja, at teir tað er løtuvinningin, alt snýr seg um, sum í heiminum annars. Vanligu føroyingarnir sleppa ikki und- an, tey eru fjøtrad við bæði ta búskap- arligu vanlukkuna og til politikararnar. Byrðarnar, ið vera lagdar á tey, fáa tey at hokna, á hesi myndini eru tey longu