leygardagur 5. mars 1994síða 5

Nr. 45 — 5. MARS 1994 Síða5 Tíðindablaðið CT Málsliga stødan hjá føroyskum skúlabórnum: Er g00 og batnar --Ein av setningunum hjá økkum er at alt frålærutilfar skal verða á føroyskum, sigur form. fyri móðurmálslærarar, Magni Joensen Tað veldst um hverjum tú lurtar eftir, um tu vil hava at vita hvussu stødan hjá móð- urmálinum er í dag. Fleiri láta illa at, okkar mál er í stórum vanda, men tað eru onnur sum ikki halda at stødan er so hættislig. Formaðurin í Føroya Móðurmálslærarafelag, Magni Joensen er ein teirra. Hvussu er målsliga stóð- an hjá børnunum í skúlun- um? — Eg haldi, hon er góð og hon batnar. Frálærutilfarið er alt annað enn fullkomið enn. Vit eiga ov fáar føroy- skar bøkur til tær ymisku lærugreinarnar, men stór Sundaberg er farin aftur til fiskiskap. Fyri eini viku síðan, fríggjadagin í farnu viku, fekk hann boð frá einum norskum vaktar- skipið um at sigla inn á Båtsfjorden í Norður nor- egi. Menn av vaktarskip- inum høvdu verið um borð og teir høvdu kannað last- ina. Teir komu fram til at Sundaberg hevði 30 tons meira av saltfiski enn teir høvdu givið upp. — Sundaberg hevur 80 tons av saltfiski inni. Norðmenn máldu seg beinanvegin til 110 tons av saltfiski, men síðan framstig verða gjørd, sigur Magni Joensen Eisini eru allar frammi- hjá bøkurnar sum koma út á føroyskum stimbrandi lesnadur hjå børnunum. Tey eru í dag von at lesa før- oyskt. Her hugsi er serliga um barmnabøkurnar, sigur Magni Joensen. Seinasta leygardag helt Móðurmálslærarafelagið aðalfund í Nordurlanda- húsinum. Limatalið er 201 limur og meginparturin av hesum eru lærarar. Magni heldur at felagið eisini er fyri onnur sum hava við móðurmálið at gera. Hann hugsar um fólk sum arbeiða Sundaberg er farin útaftur: Endar í rættinum — Vit hava veitt trygd fyri 900.000 krónum, men vit góðtaka als ikki nakra bót. Málið kemur fyri í juli, sigur Svend Thulesen hava teir kannað lastina neyvari, meðan báturin hevur ligið inni og nú siga teir at hann hevur 90 tons av saltfiski. Teir hava slakað við 20 tonsum, sigur Svend Thulesen, reidari. - Vit kunnu als ikki góðtaka mannagongdina hjá norðmonnum. Serliga ikki, tá menn av einum ødrum vaktarskipi fjúrtan dagar frammanundan høvdu verið umborð og kannað lastina. Tá var samsvar millum tað skiparin hevdi givið upp og tað teir máldu seg til. Í í barnaggrðunum og upp til hægstu skålarnar. Fjølmið- larnir áttu eisini at verið vid. Føroya Móðurmálslær- arafelag hevur stovnað eitt bókaforlag, Sprotin. Hetta forlag hevur givið fimm bøkur út seinasta árið og allar hesar kunnu nýtast í frálæru í føroyskum. Eisini hevur felagið stovnað ein bókaklubba og í honum eru 180 límir. - Felagið arbeiðir í løtuni við at skipa fyri eini roynd- arfrálæru. Vit ætla at byrja viðeinum skúlaflokki, helst fyrsta flokki, men møguliga einum triðjaflokki. Hesin flokkur skal bert nýta før- teir fjúrtan dagarnar hevði Sundaberg saltað bert tvey tons av fiski afturat, sigur Svend Thulesen. — Vit hava veitt trygd fyri 900.000 krónum fyri at fáa skipið útaftur. Men vit góðtaka als ikki nakra bót. Málið kemur fyri í rættinum í juli í ár, sigur Svend Thulesen, reiðari. Tad er mangan strid millum norsku vaktartæn- astuna og útlendsk skip um hvussu saltfiskur verð- ur umroknaður. Skipið eigur kvotu av mundum fiski og stríðið er um hvussu nógv fiskurin oyskt frálærutilfar. Lærar- amir skulu fáa tilfarið til vega, sigur Magni Joensen. — Tað eru nógvar læru- greinar enn sum nýta danskt frálærutilfar. Eitt nú verður undirvist í kristni øll árini til tíggjunda skúlaflokk. Men aftaná sjeynda skúlaflokk er bert danskt og norskt frál- ærutilfar tøkt, sigur Magni Joensen. Í nevndini í móðurmáls- lærarfelagnum sigur um- framt Magna, Rúni Bjark- hamar, Hervør Jørgensen, Oli Wolles og Jonhard Mikkelsen. jústinus vigar, tá hann liggur flakt- ur f salti. Fiskurin lætnar eisini munandi, tá vætan setir úr honum í saltinum. Føroyingar hava eitt annað mál gangandi við- víkjandi umrokning av saltfiski. Tað er málið um Antuut, nú Ljósafelli. Tað málið er íkki endaliga avgreitt enn í rættinum í Noregi. Føroyska kvotan í nor- skum sjógvi er uppfiskað og bátarnir hava seinastu tíðina roynt á gráu leiðini. Skálaberg er á veg heim. Enniberg er heimkomin. jústinus Nýggi ovastin á norsku vaktartænastuni: til pynt — Vit eru til reiðar at skjóta eftir veiðutjóvum, gevur stjórnin okkum bod, sigur nýggi ovastin á norsku vaktartænastuni, Lars Terje Sætre Norska vaktartænastan »Kystvakten« hevur fingið nýggja ovasta. Hann eitur Lars Terje Sætre og av- loysir Torstein Myhre, sum føroyskir fiskimenn kenna til. Í norska blaðnum Fiska- ren er ein lýsing av nýggja ovastanum og hann er ein madur, sum hevur bein i nøsini. Sætre verður spurdur, hvat hann vil gera, um fremmand skip fara at veiða í verndargkinum við Sval- bard. Hann varð spurdur, um teir fóru at nýta kanón- imar? — Eg síggi soleiðis uppá at nýta kanónina, at vit gera eitt arbeiði fyri okkara ar- beiðsgevara. Um stjórnin vil hava at vit skulu skjóta, so skjóta vit. Men tað er upp til onnur at taka sær av fólkarættarligu trupulleik- unum sum verða tengdar at slíkum atgerðum, sigur Lars Terje Sætre. Vit eru altíð tilbúnir at nýta tey tól vit eiga fyri at verja norsk rættindi. Kan- ónimar umborð á vakt- arskipunum eru ikki til prydis. Men høvudsenda- málið við teimum er at ræða veiðutjóvar. Vit vóna altíð, at tad ikki verður neyðugt at loysa skot av, sigur Lars Terje Sætre. Ovastin heldur, at skip- anin við at vaktartænasta er ein partur av sjóverjuni er ein góð skipan. --Vit hava fyrimunir av umsitingini hjá sjóverjuni. Vit hava fyrimunir í Sarar mátar. Tað verður eisini verri at fáa fólk til vaktar- tænastuna, um vit ikki eru saman við sjóverjuni. Í dag hava vit somu arbeiðstreytir sum manningarnar umborð á herskipunum og vit hava somu karrierumøguleikar. Ovastin fyri vaktartæn- astuni er fastur limur i ovastu herleiðsluni hjá norsku verjuni. jústinus