mikudagur 9. mars 1994síða 6

Síða6 Nr. 47—9. MA A ———————— Rúsdrekka- og Narkotikaráðið: Vit eru kunnnaðir um heimabrenningina Í lótuni savnar ráðið inn tøl og tílíkt, sum kann geva eina mynd av, hvussu nógu verður gjørt við heimabrenning í Før- oyum, sigur August Wang, formaður í Rúsdrkka- og Narkotika- ráðnum Tað er einki loyndarmál, at føroyingar eru farnir undir heimabrenning, serliga síð- ani avgjøldini á rúsdrekka hækkaðu munandi. Tað vakti ans á tíðinda- fundinum hjá Rúsdrekka- og Narkotikaráðnum í farnu viku, at Pál Weihe, ser- lækni í arbeiðsmeidsin, ikki visti um hetta. Hann hevur, saman við August G. Wang, yvirlækna á psykiatrisku deild, staðið fyri kanningini um rúsdrekka í Føroyum, sammett við hini Norður- londini. Pál Weihe er burturstadd- ur hesa vikuna, og tí spurðu vit AugustG. Wang, hvussu tað kundi bera til, at kann- ingin ikki vísti tekin um, at heimabrenning fer fram í Føroyum? Fyribrigdið heima- brenning er ikki við í kann- ingini, og tað var bert hesa, sum Pál Weihe tosaði um á tíðindafundinum - Vithava- eins og onnur - hoyrt um heimabrenning Rúsdrekka- og Narkotika- ráðið hevur kannað málið fyri seg, og tað hevur einki við júst lidnu kanningina at gera. Kanna innflutningin av geri og mjøli - Eitt nå hava vit hava spurt fólk um hetta, tosað við teir sum innflyta tilfar 0.s.fr. Tað ber eisini til at kanna t.d., hvussu nógv ger verður keypt. Økist nøgdin munan- di meir enn talið av td. mjøli, kann hugsast at ger verður nýtt úl annað endamál, eitt nú heima- brenning. Hetta er annað slag av kanning enn tann vísundaliga, sum er grund- arlag fyri norðurlendsku kanningini, sigur August G. Wang Umleid 64 pst. svaradu teimum 3Ú spurningunum, sum er grundarlagið fyri kanningini hjá Rúsdrekka- og Narkotikaráðnum. Til- farið, sum kanningin byggir á, er 12 ára gamalt oggjørt til vísundaliga kanning í Svøriki, Noregi, Finlandi og Islandi. - Hvussu kann 12 åra gamalt tilfar nýtast til sam- anberingar við nútíðar rús- drekkamynstur i Føroy- um? - Orsøkin til at vit hava nytt hetta er, at talan er um altjóða góðkent kanningar- tilfar, og at hetta er einasta itøkiliga av sínum slag, sum er tøkt. - Vit hava eisini nýggjari is- lendskt tilfar at sammetta vid, men tad er ikki vid i hesi kanningini. - Kortini visa islendsku tølini, at henda kanningin hjå okkum, ikki er heilt av leið, hóast úlfarið er 12 ára gamalt. Vit eru tó varugir við, at kanningin hevur eitt veikt punkt, av tí at tilfarið í henni ikki er nýtt. Tað er tó neyðugt at brúka hetta kanningartilfar, um vit skulu samanbera okkum við hini grannalondini. Feroyingar drekka ikki gørvísi enn onnur - Broytast drykkjuvanar- nir ikki skjótari enn so? - Jú, drykkjuvanar broyt- ast, men tað sæst mest í søguligum samanhangi, eitt nú um prísirnir hækka ella lækka ógvuliga nógv. - Er nakað óvæntað kom- ið fram í kanningini, sum tit ikki høvdu væntað? - Vanliga siga fólk, at før- oyingar drekka ødrvisi enn onnur félkasløg. Við hesi kanningini hava vit aftur- vist, at tað er so. Føroyingar drekka ikki meir ella gðrvísi enn Ld. íslendingar. Annað er, at vit ikki høvdu væntað at ungir menn drukku so nógv, og at eldri kvinnur drukku so lítið. - Hvussu kunnu til vita, um tað er samsvar í tí sum fólk siga tykkum, og tí, sum tey veruliga drekka? - Tá tú gert slíka kanning eru tølini ikki eru altíð í samsvari við veruleikan. Eitt nú at fólk siga seg drekka minni enn tey veru- liga gera, ella at tey reypa og siga seg drekka meir enn tey gera. Ikki allur sannleikin - Ein partur í kanningini er at kanna t.d. innflutningin og søluna av rúsdrekka, víni og øli, og samanbera tey við tað, sum fólk hava svarað. Eftir hesum sæst, at kann- ingartølini sita til 40 pst. av innflutninginum. - Tað samsvarar eisini við niðurstøðuna, sum vit hava gjørt okkum, sigur August G. Wang. - Vit tað siga, at fólk lúgva umleið helvtina av tí, sum tey upplýsa? - Tølini eru bert åbend- ingar um rúsdrekkamynstr- ið í Føroyum, sammett við hini Norðurlondini. Tað, sum er meira áhugavert og spennandi, verður at fara undir nýggju kanningina til heystar. - Tá fara vit at gera eina kanning um drykkjuvanar í Føroyum, grundað á føroy- skt tilfar. Tá kunnu vit sam- anbera við okkum sjálvi, og = Tíðindablaðið CE August G. Wang, yvirlækni: - Vanliga siga fólk, at fóroyingar drekka ødrvisi enn onnur fólka- slóg. Við hesi kanningini hava vit afturvíst, at tað er so tá vænta vit at finna røttu myndina, sigur August G. Wang Í 1995 skal rúsdrekkalóg- in endurskoðast, og m.a. henda og komandi kanning- in av drykkjuvanunum í Føroyum, kann verða hent amboð at hava til at taka, um lógin skal broytast. Verður als einki arbeiði á flakavirkjunum, fer tað at kosta Arbeiðsloysisskipanini einar trýggjar mió. krónur 14. hvønn dag. Enn er einki sum bendir á, at trolararnir fara út aftur á fiskuleið (savnsmynd) Eykaútreiðsla hjá ALS at trolaraflotin er lagdur: 214 túsund um dagin Ein útrokning á Arbeiðsloysis-skipanini vísir, at tað fer at kosta skipanini umleið tríggjar mió. krónur 14. hvønn dag, um als einki virksemi verður á flakavirkjunum Einir 35 trolarar eru lagdir við bryggju, og stødan hjá teimum er ógreið. Eingin veit at siga, hvussu leingi teir fara at liggja við bryggju, ella hvat skal til fyri at teir skulu fara út aftur á fiskileið. Trolararnir fiska undir Føroyum og avreiða til fóroysku flakavirkini. Verður stødan óbroytt í longri tíð, fer tað at kosta ALS pening. Flakavirkis- fólkini skulu hava stuðul úr skipanini, og tað er eyka- útreiðsla, sum skipanin ikki hevur tíkið við í framtíðar- útlitinum. Á Arbeiðsloysisskipanini hava tey roknað seg fram til, hvussu nógv tað fer at kosta skipanini, um virkini ikki fáa rådvøru, og einki ar- beiði verður á virkjunum. Tórgerð Nielsen, leiðari á Arbeiðsloysisskipanini sigur, at tey hava gjørt út- rokningar út frá, um øll virkini liggja still, fyri at meta um, hvussu nógvar eyka útgjaldingar skipanin so skal bera. - Tað er óhugsandi, at als eingin fiskur verður at til- virka, men um so var, so fer tað at kosta skipanini um- leið trýggjar mió. krónur 14. hvønn dag, sigur Tórgerð Nielsen.. - Utrokningin er gjørt við at rokna miðaltalið fyri hvort virkið sær, sigur Tór- gerð Nielsen. Iløtuni eru 22 virkir í Før- oyum, sambært skráseting- ini á Arbeiðsloysisskipa- nini. Dagny Ráðgevingin hjá Kvinnuhúsinum er opin hvenn hósdag frá kl. 19.00-21.00, inngongd hjá KFUM, : Oman Pisuvarda 2, ella á tif. 17200. — : : Kvinnuhúsið er opið gerandisdagar frá kl. 14.30—16.30. Telefonin, 17200, svarar hvønn dag frá kl. 14.30-7.00 á morgni. -