leygardagur 26. mars 1994síða 14

Tíðindablaðið (SK) Síða 14 Nr. 60 — 26. MARS 1994 Undangongu- maður 100 ár Lagt til rættis: Jóannes Hansen Komandi mánadag verða 100 ár síðandi Victor Danielsen varð fóddur. Hann doyði kyndilsmessudag 2. februar, í 1961. Tilkomin fólk minnast Victor Danielsen, sum við sínum framúr evnum á mongum økjum og einum óvanliga stórum arbeiðssemi setti dám á í lítla landi okkara í meiri enn 40 ár. Nútíðin og framtíðin fer at minnast Victor Danielsen sum mannin, ið umsetti Bíbliuna til fóroyskt. Bíblian í hansara umseting kom út hin 19. mars 1949 ella fyri 45 árum og einari viku síðan. Vit loyva okkum her at endurgeva brot úr tí, sum Magnus Dam Ja- cobsen skrivaði um Victor Danielsen, tá hann skrivaði Í Grøn- landi við Kongshavn. Synd er at siga, at nógv er skrivað um Victor Danielsen og felags fyri nógv av tí, sum er fest á blað er, at tað eru fólk úr somu samkomu, sum Victor stóð í, brødrasamkomuni, ið hava skrivað og greitt frá. Magnus dylur íkki yvir, at tað er sum ein uttan fyri standandi, at hann sær Victor Dan- ielsen. Okkurt av ti, hann kemur inn á, er ikki í samsvar við veru- leikan, men lýsingin gevur greiða ábending um, hvgrjum maðurin var bergtikin av og ynskti at ofra alt sítt lív og sína orku fyri. Í komandi viku fara vit at gera meira burtur úr merkismanninum Victor Danielsen. Brødrasamkoman kyknaði upp í Plymouth í 1820-un- um. Til Føroyar kom hon seinast í 1800-talinum við William Sloan, trúboðara. Hesin maður var kent sum fitt og elskuligt fólk. Hann var urtagarðsmaður, ið still- førur og tolin sáaði tey fyrstu sáðkornini í Harrans urtagarði. Men hann, ið rættuliga setti ferð á, var Victor Danielsen. Hesin rúmaði bæði Luther og Ignatius Loyale. Manisku kraftina og trúnna hjá Luth- er, stálviljan og logiska hugsanarháttin hjá Kaptajn Ein Harrans stríðsmaður á herferð skrivaði Magnus Dam Jacobsen í tekstinum til hesa mynd. Victor Danielsen í Loyale, ið stovnaði jesu- ittarnar, = andstýðubólkin, framherjarnar hjá katolikk- unum mótvegis trúbótini. Ágrýtin, arbeiðsamur, einki himpr, eingin ivi, ein andaligur bulldozari. Vic- tor var skúlalærari, men, sum tann Harrans stríðs- maður hann var, eyðkendur strugglari, tagdi hann ikki við boðskapi sínum innan skúlagátt, men bar hann við sær allastaðni. Hetta kundi ikki ganga, at skúlastovur- nar vórðu gjørdar til møti- salir, hann vard ti settur frå sum lærari. Kollfjarðadali. Her stendur hann framman fyri opna køksgluggan og ber fram sín vitnisburð. Til viks Dánjal, elsti sonur Victors og Tom, tað er bara ein Tom. Men hetta var, sum at seta eld í fjús. Nú tók hann rættuliga dyk á seg, lívs- verkið skuldi fullførast. Hann ferðaðist um oyggj- arnar í líkindum og ólíkind- um. Hann var hin føddi slóðbrótarin. Einki var 6- gjørligt fyri hann og Vår- harra. Varð hann ikki boðin innum, stóð hann í túninum við kollinum í samanløgd- um hondum og bar fram boðskapin. Komi at hugsa um mynd úr Kollafirði, har Victor stendur júst soleiðis framman fyri opnan køks- glugga. Stutt frá honum sita Tom, tað er bara ein Tom, og Dånjal, elsti sonur Vic- tor. Dánjal greiddi mær frá, at har vóru teir bodnir inn- um. Mamma segði frá innan úr Skála: »Hvørja ferðina Victor kom til bygdina, stóð maður fyri honum við ár á lofti og rak hann um borð aftur. Hetta endurtók seg í fleiri ár, men so setti Victor fótin á land, maðurin við árini var deyður<. Stóð ein dagin úti á Fornagørdum, blikksmiðj- uni hjá Kjølbro, tá verfaðir, Erling Høgnesen, var stjóri, og tosaði við Dánjal. Tá segði hesin, at faðir hansara hevði lagt pennin frå sær. Hetta helt hann vera so løg- ið, tí teir vóru tveireinir, faðir hansara og pennurin. Stutt eftir hesa samrødu doyði Victor. Sama dag kom eg fram á Arnstein Niclasen, ið stóð á trappuni til verkstaðin. Hann var í djúpum tonkum. Fregnað- ist, hvat hann hugsaði um? >Jú<, var svarið, >hvussu brúkti Victor talentina, hvat legði hann eftir seg?< Ja, líta vit aftur um bak, er at undrast á, at einsamallur maður hevur verið førur fyri atavrika so nógv. Hann um- setti fyrstu føroysku bíbli- una ikki minni enn tvær ferðir. So vítt eg havi frætt, var orsøkin tann, at fyrsta umsetingin var farin til Noregis til prentingar, men so kom heimsbardagin ann- ar. Eftir bardagan helt hann b