leygardagur 2. apríl 1994síða 16

Síða 16 Nr. 63 — 2. APRIL 1994 Victor Danielsen 100 ár: Tíðindablaðið CSE um seg Sjálvan Seinni partur av útvarpsfyrilestri eftir Símun Absalonsen. Fyrri partur stóð í blaðnum týsdagin Í 1914 tók Victor lærara- prógv. Og í Dimmalætting frá 18. juli sama ár standa nøvnini á teimum 10, ið tóku prógv og próvtgkuúr- slitini. Ikki óvæntað varð Victor bestur og honum stóð nú starv í boðið. Hann varð settur sum lærari við skålamar í Søldarfirbi, á Glyvrum og í Lamba, við 14 døgum í fyrru bygdunum og 7 døgum í Lamba, men hetta starv røkti hann bert í einar 6-7 mánaðar, so legði hann arbeiði frá sær. Hann kendi seg kallaðan ul at vera trúboðara, harumframt var tað ikki alt í kristin- dómsfrálæruni í skúlanum, ið hann kundi taka undir við, og gjørdist hetta sostatt ein samvitskuspurningur hjá honum. Prósturin á Nesi Fridrik Petersen hevur óiv- að sæð evnini hjá Victor og mælti honum til at halda fram sum lærari. Tá Victor byrjaði sum lærari fór hann eisini undir at halda kristiligar fundir. Av tí at hann var lærari fall tað mestsum av sær sjálvum at hann fekk skúlan í Søld- arfirði til at halda metir í. At tala setti hann seg ikki føran fyri so hann byrjaði við at lesa lestur og syngja úr donsku sálmabókini. Ser- liga vóru tað teir evangel- isku sålmamir hjá Brorson, ið hugtóku hann. Fyrsta rødan hjá Victor sigst at vera hildin á einum fólka- fundi á Gøtueidi, har vin- maðurin hjá Victor, Símun Pauli Konoy, hevði heitt á hann um at siga ngkur orð. Victor byrjaði so eisini at prædika í skúlanum í Søld- arfirdi og fólk sýndu møt- unum stórri áhuga enn vert- skapslívinum. Men í 1916 komu Victor og fleiri av teimum, ið savnaðust í skúl- anum, til ta sannføring, at tann, ið var komin til kristna trúgv, átti at lata seg doypa. Inni við Trøllakleu í Søld- arfirði vórðu 6 fólk doypt, harímillum Victor. Úr Havnini var Daniel Daniel- sen komin at doypa. Hesin ; Daniel var sum áður nevnt róptur Dollin og var systk- inabarn Victors. Dollin var umvendur í Skotlandi og virkaði eitt skifti sum motorpassari á einum missiónsskipi á Congoánni í Afrika. Hann kom síðani heimaftur í 1904 og byrjaði at virka sum trúboðari í Før- oyum. Á Viðareiði hevði Dollin sæð úrslit av virki sínum og tíðliga í hesari øldini var salur reistur har norðuri. At fólk byrjaðu at lata seg doypa fekk mangan føroyingin at rista kross og signa seg. Í norðasta býlingi í Féroyum Uppi við Garð á Viðareiði varð ein á byrgd, har fólk síðani vórðu doypt. Bygdarfólkið kom eisini at hyggja at, og tá havt verður í huga, at slíkt hevði verið 6- kent áður á hesum leiðum, so skilir ein væl at fólk vóru skelkað. Ímillum tey, ið sóu hetta norðuri á Viðareiði, var ein blaðungur og kanska tá viðkvæmur Christian Matras. Ein av hansara ' mongu lýsingum av heim- bygdini og barnaárunum er henda: Ein hugsar mest sum sína dýru sál, ein annar um seyð og kom og kál, hin triði, um farandi er á flot, nú aftur tykist mennast lítið lot. Ein langan congo-dæmdan prest eg sá at díva gamlan mann í byrgda á, har stóð hin gamli kavstoyttur og skalv og nam vid skjålvtan himins eld ogalv. fmillum tey mongu, ið vid tíðini vórðu doypt í »byrgda á<, sum Chr. Matras tekur til, var eisini ein ung søld- fjarðargenta, ið nevndist Henrikka Olsen. Hon tænti á Viðareiði. Seinni bleiv hon kona Victor Danielsen. Dópurin Inni við Trølla- klett í Søldarfirdi loypti eins stóran hvøkk á bygdarfólk- ið har, sum tað ið fór fram á Viðareiði. Við síni dópshandling hevði Victor brotið við heimamissiónina og fólka- kirkjuna og hann misti nú eisini loyvi til at halda meti í skúlanum. Victor fór so at leiga dansistovuna og fólk leitaði til møtini. Hóast måtstøda alla tíðina hevði verið ímóti metunum, í skúlanum, so kom brotið við fólkakirkjuna at hvessa måtstøduna og bylgjurnar gingu høgar í Søldarfirdi um hetta mundið. Farið varð undir at byggja samkomuhús sum stóð lið- ugt í 1920 og fekk navnið »Elim«. Hetta var fyrsta samkomuhús hjá brødra- samkomuni í Eysturoynni. Hetta sama árið giftist Vic- tor við Henrikku, dóttir Hans Olsen bónda í Søldar- * firði. Í henni fekk hann ein hollan stuðul og lívsfelaga. Frammanundan var Victor byrjaður at ferðast kring oyggjarnar og halda metir — eisini byrjaði hann so smátt at týða og yrkja sálmar. Í 1917 týddi hann fyrst sálm- in, sum á enskum hevði upprunaheitið »After the earthly shadows have lift- ed<. Á føroyskum eitur hann >Tá ið hvor skuggi burtur er horvin<. Annars gjørdi hann einki við sálma- týðingar í tíðarskeiðnum 1917-19. Men í 1919 var Victor ein stóran part av árinum í Klaksvík. Tá ið bretsk skip lógu á Klaksvík, plagdu sjómenn frá hesum skipum stundum at vera á fundi í Betesda, og har sungu teir enskar sangir. Hetta var fyrsta ferðin, at Victor kom í samband við fivandi eingilskan sålma- sang. Evnir helt Victor seg ikki hava — hetta hevdi einki vid kåvalæti at gera; hann hevdi ongantíð høgar tankar um seg sjálvan, og tað er ein spurningur hvussu langt hann hevði komið við sínum bókliga arbeiði, um ikki á- vísir menn høvdu eggjað honum til at fara undir slíkt arbeiði. Her skal fyrst og fremst nevnast hin navn- frami Jens av Reyni í Havn. Hann eggjaði Victor at fara Húsini við Gjógvará (Frits Johannesen)