mikudagur 4. mai 1994síða 2

Vorðin sum andstødupolitikk- ur - sambands- "alternativið" byggir å briksl frå huldu- NÚ dagarnir til komandi løgtingsval fækkast gerast valgreinarnar í sam- bandsmálgninum fleiri og fleiri. Og í fremstu rgð er - ikki sum ein skuldi trúð formaður floksins - men ein huldu- maður, sum nevnir seg Kut. Hesin per- sónurin, sum er ein framstandandi sam- bandsmaður - fyrrverandi politikari - og sum roynir at koma framat aftur í politikki - hevur eisini sera tætt tilknýti til floksblaðið Dimmalætting. Hann er tað sera týdningarmikla liðið, sum bindur keturnar báðar - flokkin og blaðið - saman. Hann er tann megin, sum koordinerar og samskipar teir ymsu partarnir av siamesiska tvíburðinum, sum Dimmalætting og sambandsflokkurin er. NÚ kann vera, at onkur av lesarum okkara heldur, at vit áttu at brúkt blað- pláss til annað enn at viðgera dul- nevndar greinar í Dimmalætting. Hetta skulu lesararnir hava loyvi til at halda, men eftir okkara tykki er talan um meira enn bara huldumenn og dulnevnd lesarabrøv. Ti Kut er ikki bara ein van- ligur lesari og sambandsveljari. Hann hoyrir til millum fremstu sambands- menninar, ið livað hava í hesi gld. Tað, vit her hava vit at gera, er nevniliga boðið hjá størsta andstøduflokkinum upp á ein alternativan politikk. Ja hugsið tykkum - ein hin størsti and- støduflokkurin letur ein dulnevndan borðreiða politikkin! Skiljið tað hvor, ið skilja vil. Nú skuldi ein trúð, at tað var nátúrligt fyri ein flokk, sum bjóðar seg fram at stýra landinum, at hann spældi við opnum kortum. Tað mátti so verið tað, ið hevði givið tað besta trúvirðið og skapti neyðuga álitið. MEN gakk. Flokkurin ella rættari sagt blaðið, sum gjøgnum tíðina hevur víst seg at vera meira sambandskt enn sjálvur flokkurin og í nógvum at vera veruligi boðberin hjá sambandsfólki, hevur so valt at fara til val upp á huldumannaskriving. Einki nýtt er tó í tí, tá hugsað verður um, hvussu stóran part av lesarabrøvunum blaðstjórar blaðsins hava skrivað unp á nakkan á tí vanliga føroyinginum nú í eitt manna- minni. Men tað tók eingin sær rættiliga tykni av, tí tað var so óskyldugt hildu fólk, tó at boðskapurin við hesum alla tíðina hevur verið tann eini og sami, nevniliga gjøgnum ultrakonservativu sambandsku lesarabrøvini at snikja tey inn f sambandsideologiina. Og tad eydnaðist stak væl må sigast. Nú er tíðin farin frå tí sjangruni, blaðið hevur líkasum skift stíl og hevur nú latið huldupennin til ein ella nakrar heilt fáar erka sambandsmenn. Og fyri at geva orðum teirra meira vekt og trúvirði verða innleggini ikki sett upp millum vanligu lesarabrøvini, hvar ein annars skuldi tid at tað dulnevnda hoyrdi heima, men undir teiginum Viðmerk- ingar, har øll onnur skriva við fullum navni undir, síðani millum tíðinda- greinar, undir liðini á navngivnum greinum frá sambandstingmonnum á síðu 3 og sogar eisini á forsíðuni. Tann dulnevndi Kut er so innarliga í flokkinum og hevur so tætt tilknyti til floksorganið, at vit mugu meta greinar og viðmerkingar hansara at innihalda sambandska alternativið til rikna politikkin, hann er so høgt í metum, at hann í veruleikanum er ein hin fremsti í í orðsins rætta týdningi: skuggastjórn sambandsfloksins. TAÐ mátti verið ovboðið hjá einum tí størsta andstøduflokkinum at bjóða seg fram til at taka við landsins stýri gjøgn- um dulnevndar greinar í Dimmalætting. Hví stígur hesin chefideologurin hjá sambandinum ikki fram og vísir sítt sanna andlit! Hví skal sambandsideo- logiin pakkast inn í huldumannagreinar í Dimmalætting? Er hon so ivasom og ótrúverdug , at eingin torir at leggja navn til hana? Tað mátti verið undir verdigheitina hjá verandi formanninum, sum vit annars meta sum ein hampa- mann, at loyvt framstandandi sam- bandsmonnum at goyma seg aftanfyri dulnevni, nú flokspolitikkurin skal borðreiðast fyri Føroya fólki. Men helst verður formaður sambandsfloksins ikki so høgt virdur millum Dimmalætting- arfólkini, at hann verður brúktur til at føra flokkin fram. Sjålvt Kut fær betri rúmd í blaðnum enn Edmund Joensen, formaður sambandsfloksins. Í blaðnum í gjár hevði Kut tvey av sínum perfidu, svulstigu og persónligu álopum á javn- aðarfólk og tjóðveldisfólk, annað undir viðmerkingum og hitt blandað upp í sjálvt tíðindatilfarið - helst fyri at geva orðunum meiri vekt og stórri wúvirði. ER sambandsflokkurin alternativið, sum so mong rópa eftir, tá eigur Føroya fólk at lesa greinarnar hjá chefideologi sambandsfloksins Kut í Dimmalætting. Tá kunnu tey síggja, at sambandið við hesum politikaranum (møguliga er tað kjarnin í skuggastjórnini, sum stendur aftanfyri KUT, tvs. fleiri fólk skriva undir sama dulnevni.) hevur einki annað at bjóða eftir eitt komandi val enn briksl og aftur briksl. Og gevið tykkum so eisini far um, at hetta persónliga brikslið móti øllum ødrum enn sambandsfólki verður skrivað undir dulnevni av einum av fremstu sambandspolitikarunum. Talan er ikki um formann floksins, tí hann er maður fyri at standa við sitt. Honum nýtist ikki at krógva seg, tí skriving hansara byggir ikki á persónligt briksl sum hjá Kut í Dimmalætting. OKKUM sigur alt hetta, at sam- bandsflokkurin er ein ótrúverudugur Gevið húkaveiðuni optimalar umstoður flokkur. Hetta minnir ikki sért um tíðina, tá fólkaflokkurin helt seg kunna vaska hendur, hverja ferð Óli Breck- mann skuldi gera tað skitna arbeiði í Dagblaðnum. Einasti munur millum Breckmann og Kut er tann, at fyrr- nevndi var so frægur, at hann setti sítt fulla navn undir allar útspillingar- greinarnar. Og leggið tykkum eisini hetta í geyma: eins og útspillingin hjá Breckmann miðvíst varð ætlað at niðurgera javnaðar- og tjóðveldisfólk, so er málið hjá Kut júst tað sama. AT út ikki skamma tykkum, Dimma- lætting og sambandsflokkurin! At tit, sum hava meira enn 100 ára tradit6n fyri at bera út tíðindi og hýsa orðaskifti, nú til komandi val brúka ta mest skitnu og ódemokratisku metoduna av øllum: nevniliga at geva framstandandi sam- bandsmonnum, ið ikki tora at leggja navn til útspilling sína av ødrvisi hugs- andi, gekkaskort upp á. Hvar er so for- maður sambandsfloksins í øllum hesum lúnska og ódámliga spælinum! Hví gevur tú ikki tínum monnum greið boð um at spæla við opnum kortum, nú tað ræður um hjá flokkinum at skapa álit millum veljararnar? Veruleikin er helst tann, at móti Dimmalættingardyna- stiinum formáar sjálvt ikki tann mest demokratiski og fólkaligi sambands- formaðurin sær nakað. Vit skulu ikki so langt aftur í tíðina at finna paralellir. Hver minnist ikki, hvussu "elitan” við tilknýti til Dimmalætting á sinni royndi at gera alt fyri at frysta út táverandi sambandshøvdingan Kristiann Djur- huus, såla! Hetta eydnadist ikki, tf hann var stórri maður enn so. Neyvan var tað við góðum tannabiti heldur, at ein Ellefsennari tók “elituna" á bóli og skorðaði so nógvar atkvødur, at sjålvt ikki skuggastjórn sambandsfloksins - blaðið - megnaði at forða honum. Í dag eitur maðurin Edmund Joensen. Tað sær ikki mætari út enn, at "Elitan” hevur sett sín chefidolog Kut til at gera tí annars sidiliga sambandsformann- inum fortreð. Higartil má sigast, at tað hevur eydnast væl. Tí sami Kut fær í dag betri rúmd í Dimmalætting enn sjálvur formaðurin. Spell fyri tann framskygna partin av flokkinum, sum hóast alt ynskir og roynir at hyggja frameftir og sum sær málini heldur enn persónarnar sum høvudsspurningin. Í politikki veit ein ongantíð, hvussu parlamentariska umboðanin er eftir eitt komandi val. Sum flokkurin, ið verður spáddur størstu framgongdina til komandi val, hevur sambandsflokkurin eina stóra ábyrgd. Og hesa ábyrgd eigur hann so sanniliga eisini at rgkja í andstøðu, hóast tað er so lætt so lætt at spæla politikk, tå tú ikki skal taka avleiðingarnar av tínum orðum. Tvs. vísa í verki, hvat tú meinar og vísa, at tú torir at standa við eisini ópupulerar avgerðir. Sambandið fer eftir komandi val at vera við í telvingini um eitt nýtt TAÐ kann vera flokkurin kemur í Tinganes - tað kann eisini vera, at hann heldur fram í andstøðu. Vit vita tað ikki í skrivandi løtu. Men eitt vita vit, og tað er, at eisini sambandið fer at hava brúk fyri gørum flokkum at skipa landsstyri kemur tað so langt. Tað er eingin loyna, at tað í sambandsflokkinum eru sterkar kreftir, sum vilja gera alt fyri ikki at fara út í Tinganes saman við einum fólkaflokki, sum bestendur av monnum sum John Petersen, Svend Áge Ellefsen og Óla Breckmann. Tá hesin møguleikin so ikki verður g6dtikin, so eru ikki so nógvir aðrir. Samgonga hevur áður verið skipað saman við bæði tjóðveldi og javnaðarflokki. Men nógv bendir á, at "sambandselitan á/hjá floksblaðnum" hvørki vil vita av tjóðveldisflokki ella javnaðarflokki. Og eftir øllum at dóma, so er tað henda sjálvbestaltaða skuggastjórn floksins, sum í løtuni avger bæði taktik, strategi og ideologi. Spurningurin er bara, hvussu leingi formadur floksins og adrir hóvligir sum hann sjálvur á Toftum fara at finna seg í hesi fávitskuttu og útspillandi huldumannageringini av flokkinum. KUT er ikki ein og hvør. Hann og skriving hansara er í veruleikanum symptomatisk fyri støduna í sambands- flokkinum. Hesin flokkurin, sum altíð millum tigandi fjøldina av sam- bandsfólki hevur verið mettur at vera ein fastur og solidur substansur er í veruleikanum so nógv annað. Her finnur tú kanska meira enn í nøkrum ødrum flokki eina elitu, sum metir seg hava patent uppá flokkin í allar ævir. Málgagnið Dimmalætting er sjálv í- myndin av hesi stóðu og ger sær so sanniliga eisini dælt av henni. Valdið henda skuggastjórn sambandsfloksins hevur havt og enn hevur er fyri at siga tað bart út einki minni enn óhugnalig: og alt annað enn demakratisk. Tað er veran KUT besta dómið um. Kanska hetta er vert at leggja sær í geyma ikki minst hjá sambandsfólki, nú flokkurin stevnir móti Tinganesi, skal til at leggja sín politikk fram og møguliga til at velja sínar partarnar. Floksleiðslan eigur tó ikki at gloyma, at lítil og eingin munur er á Kut og Óla Breckmann. Báðir hugsa teir bert um stuttskygd egináhugamál og báðir leggja teir vertin á, um skriving teirra kann seta kílar millum annars góðar samstarvspartnarar. Eitt skal Kut tó hava tøkk fyri: í síni ússaligheit og í síni vanvirðing av gørum fólkum hevur hann avdúkað eina muru, eina sokallaða sambandselitu, sum bert eitt fátal hevur gáað um fyrr. SOSIALURIN Aftan á at tað nú í fleiri ár — ogviðathvertrolbáturfekk ella fiskivinnuumsitingin í hevur verið tosað um at tillutaða kvotu upp á 100 hesum døgum hevur mælt niðurtrappa trolingina á tons av toski og hýsu. fiskivinnunevndini at góð- landleiðini varð avgerðin, sum meirilutin í fiskivinnu- nevndini tók í sambandi við uppskotið um vinnuligan fiskiskap sera ørkymlandi í Hinvegn so eiga hesir bátar teirra rættindi so leingi teir eru í vinnu sum aðrir skipabólkar í samfe- lagnum. Men tá landsstýrið Framhald á síðu 24 takaeitt uppskot, sum gevur nevndu trolbátum loyvi at trola óavmarkað á øllum leiðum ímillum 6 og 12