hósdagur 5. mai 1994síða 11

Tíðindablaðið Nr. 84 — 5. MAI 1994 Síða 11 Kaj Kallsberg, kommunulækni í Havn: Til Grønlands at virka sum økislækni I Grønlandi er heilsuverkid ikki skipad å sama hått sum i Føroyum. Har eru økislæknar i staðin fyri kommunulæknar og tað merkir, at kommunulæknin eisini virkar sum sjúkra- húslækni Kaj Kallsberg hevur verið kommunulækni í Havn í nógv ár. Kommunulæknar hava rætt til farloyvi triggj- ar mánaðir 5. hvørt år. Tað er í hesum sambandi at Kaj Kallberg hevur søkt um farloyvi, og fer til grønlands at arbeiða. - Eg havi roynt at gjørt brúk av hesum rætti, við eitt nå at kunna meg um, hvussu læknar arbeiða aðrastaðni. Soleiðis var eg í USA í 1987 og kunnaði meg um heilsu- verkið har, sigur Kaj Kalls- berg. - Hesaferð gongur leiðin til Frederiksháb í Grøn- landi, har eg skal virka sum gkislækni frá 1. julí til 1. oktober í ár, sigur Kaj Kall- sberg. Í Frederiksháb eru tveir læknar til 2500 fólk, og har er lítið sjúkrahús við 18 seingjarplássum, sum hoyr- ir til arbeiðið hjá økislækna- num, umframt at læknin hevur vanliga viðtalu, á sama hátt sum kommunu- læknar í Føroyum. - Munurin er bert, at økis- læknin eisini arbeiðir á sjúkrahúsinum í Grønlandi, sigur Kaj Kallsberg. Framhald av síðu 7 eisini ein partur av manna- rættindunum. Við at igno- rera hetta sleppa vit eisini øllum hesum fólkum full- komiliga upp á fjall, og teirra einasti útvegur er at flyta. Í fyrsta umfari mást tú tryggja fólki eitt tilveru- grundarlag. Fólk rýma nærsagt í panikki. Tey, sum eru komin so langt út í rullandi grundarlagnum hjá arbeiðsloysisskipanini, síggja, at tey skjótt fella úr skipanini, og at tey tí ikki megna at breydføda seg. Tey sleppa sær tí burtur, meðan tíð er. Uppsparing til arbeiðsleys -Men hvaðani skulu pengarnir til tey arbeiðs- leysu koma frá? -Í eini neydrættarstødu, Kaj Kallberg sigur ann- ars, at tað er umráðandi í slíkum starvi sum hansara, at fólk fara burtur av og á, fyri at fáa nýggj hugskot og fyri at kunna seg um, hvussu aðrir læknar loysa tey mál, sum fylgja við slík- um arbeiði. Meðan Kaj Kallsberg er í Grønlandi, virkar Jenis av Rana, sjúkrahúslækni, sum kommunulækni í hansara stað. Jenis av Rana er eisini útbúgvin kommunulækni. Dagny sum samfelagið er í, ber ikki til, at summir bólkar í samfelagnum t.d. liggja og hjúkla um eina pensiónsuppsparing. Vit tosa um nakrar milliónir um árið, sum høvdu komið væl við. Men so er tað aftur hetta við solidaritetinum. Vit eru so uppfløskadi vid, at solidaritetur tad er nak- að um, at danir skulu gjalda. Tað er upp á tíðina, at vit sjálvi, sum búgva í hesum landi, vísa stórri solidaritet. Át tey, sum hava rådini, í stórri mun eru við til at gjalda. Og her er pensiónsuppsparing ein av møguleikunum. -Men stedgar tú frå- flytingini vid at koyra fleiri pengar i ALS? -Tað einasta, sum er vist f løtuni, er, at kassin Kaj Kallsberg, kommunulækni i Havn: - Tað er umráðandi i okkara arbeidi, at vit fara burtur og kunna okkum um, hvussu læknar arbeida adrastadni er um at vera tómur. Vit koyra å einum rullandi grundarlagi f eini av- markaðari tíð, og mong av teimum, sum komu inn frá byrjan, fara skjótt út aftur úr skipanini. Holið má tettast Har mást tú onkursvegna tetta holið. Sum stødan er í dag ber ikki at koyra víðari undir teimum for- treytunum. Stødan er heilt serlig, av tí at tað hevur gingið longri tíð at fáa skútuna uppaftur búskap- arliga. Vit mugu tí hjálpa teimum fólkum, sum eru farin út á eitt síðuspor, í longri tíð enn hesi tvey árini og fara burtur frá tí rullandi grundarlagnum. Og tað vil siga, at vit mugu fáa teir pengar til vega, sum hetta krevur. Nakað kunnu vit fáa innanlendis, sum eg longu hava víst á, og nakað mugu vit fáa í samráð- ingum við danir. Tað kann vera, at talan er um nakað væl av pengum, men samanborið við tað, sum er koyrt í bankarnar, er tað ikki tað stóra. -Gera vit hetta, leggur Jógvan Mørkøre aftrat, so varðveita vit eisini fólkið í landinum. Og tað má vera tað, sum er mest um- ráðandi. Eg síggi tað í hvussu er sum meira um- ráðandi enn at bjarga nøkrum bankum. Tí tað er nettup hetta fólkið, sum vit nú missa, ið skal vera við til at fáa landið á aftur fótur. Samráðingar við danir um ALS og flytingina Jógvan Mørkøre heldur tí, SPIRA mýggjabita- DREPARIN úr Italia heldur eitt uml. 60 m* stórt rúm frítt fyri: Mýggjabitar — Fuktdýr — Grindalokkar — Blaðlús og onnur smákykt. 2 SPIRA-apparat halda rumid FLUGUFRITT ={{N{ey SPIRA-apparat & LÆTT. | Set apparatið | | í kontaktina | — legg eina | tablett í — og tað er virkið | 18 tímar. | v/20 tablettum BERT 48,- Eskja við 20 tablettum BERT 30,- Bíleggingarseðil at senda til SCANDITALIA - Box 1072- 110 Tórshavn Vinarligast send við postkravi: SPIRA-apparat v/ 20 tablettum å kr. 48,- kr. Pakkar SPIRA-tablettir / 20 stk. å kr. 30,- Navn: Bústaður: kr. Bygd/Býur: at neyðugt verður at taka upp nýggjar samráðingar við danir sum skjótast, og at spurningurin um ar- beiðsloysið og fráflyting- ina eigur at vera fremst á skránni. -Eg haldi sjálvur, at hesir spurningar eru nógv týdningarmiklari at taka upp við sjálvan for- sætisráðharran, Poul Ny- rup Rasmussen, enn spurningurin at bjarga bankunum á sinni var tað. Danir mugu fáast til at skilja ella viðganga, sigur samfelagsfrødingurin víð- ari, at tað, sum hendi í sambandi við bankabjarg- anina á sinni, í veruleik- anum var at sleppa før- oyingum upp á fjall - fyri at bjarga einum donskum banka. -Vit hava so sanniliga stóra ábyrgd av støduni, og tað eru vit sjálvi, sum mugu standa fyri upp- takinum, men tað broytir einki við tann veruleika, at danir í mongum fórum hava borið seg ábyrgd- arleyst at móti føroy- ingum, síðani Sjóvinnu- bankin varð bjargaður. Tann samráðingin, sum fór fram í oktober 1992, sømdi seg ikki javnbjóðis pørtum innan fyri ein fel- agsskap sigur Jógvan Mørkøre, ið annars heldur, at tað hevði ikki verið annað enn rímuligt, at danski forsætisráðharrin tók- av avbjóðingini at vitja Føroyar. jan