leygardagur 4. juni 1994síða 9

Nr. 104 — 4. JUNI 1994 Sida 9 Tíðindablaðið ||| | atdinum. HAVA FORELDRINI ARBEIÐI? 5,00% 11,00% 72,00% 12,00% Tey flestu ætla á studentaskúla Kanningin vísir, at tey allarflestu — helmingurin — av teimum 120 tíggjunda floks næmingunum ætla sær at satsa upp á eina stu- dentsútbúgving. Eingin av teimum spurdu hevur hin- vegin ætlanir um at fara á HF, og hongur hetta helst saman við, at reglurnar fyri HF standa fyri broyting. Tey, ið ætla at royna aðrar av størru útbúgvingunum, id eru tøkar, fara vid nøkun- lunda jøvnum byti at royna FHS, SiT ella annad, og nakað sama talið hevur hug at royna at finna sær eitt lærupláss onkunstaðni. Mong hava arbeiði umframt skúlan Meðan tað bert vísir seg, at arbeidsloysistølini hvørja ferð eru eins ræðandi, tykist ikki beinleiðis arbeiðsloysi at valda millum næming- arnar, ið ganga í tíggjunda flokki í Havn. Av teimum 120 spurdu, hava heili 60% okkurt arb- eiði umframt skúlan. Tað vil siga, at tey á tann hátt hava møguleikan at vinna nøkur eyka oyru til lumma- pengar. Í flokkinum, ið hevur gjørt hesa kanningina, er tó ikki so útbreitt, at tey hava nakað arbeiði umframt skúlan, tí av teimum 17 næmingunum í 10. C eru bert fimm, ið hava arbeiði. Foreldrini hava arbeiði Arbeiðsloysið sær ikki út til at vera so stórt, sum tølini annars vísa, tí ikki færri enn 72% av teimum 120 næm- ingunum, ið eru spurdir í kanningini, hava foreldur, ið bæði hava arbeiði. Pápin hevur arbeiði einsamallur í 11% av førunum, meðan mamman hevur tað i 12%. Bert seks av teimum 120 spurdu næmingunum eru soleiðis fyri, at hvorki av foreldrunum hevur arbeiði. — Hetta førir jú eisini við sær, at næmingarnir meira og meira siga seg vera fyri, at spart verður heima, siga næmingarnir í 10. C. — Av tí at avmarkað er, hvussu nógv arbeiði er og hvussu nógva inntøku fam- iljurnar hava, tykjast nógv av teimum at vera sinnað fyri sparingum, so ein ikki longur kann loyva sær alt tað, ein hevur kunnað fyrr. Nógv hava hug at fara uttanlands Tað tykist, sum um rætti- liga stórur partur av næm- ingunum, ið ganga í tíggj- unda flokki, hava hugsað um at fara av landinum. Tølini visa, at heili 73% ganga vid hesum i tonkun- um, medan bert 27% hava hug at verda verandi i Før- oyum. Orsøkin til, at tey eru so mong, ið hava hug at fara av landinum, tykist fyrst og fremst vera, at tey hava ætl- anir um at fara uttanlands at fáa sær skúlagongd — hetta er galdandi fyri 45% av teimum 120 spurdu í kann- ingini. Men ein fimtapartur av teimum hevði farið av land- inum fyri at fingið arbeiði, og 14% kundu hugsað sær at farið, fyri at fingið eitt læru- pláss uttanlands. Ein annar fimtapartur av teimum 120 spurdu hevur aðrar orsøkir til at hugsað um at flyta av TOSA FORELDRINI UM AT FLYTA? HH Ja Ø Nei Helvtin fer, um um- stødurnar gera tad Eisini hava næmingarnir spurt hinar næmingarnar, um teir hava »hug« at flyta av landinum, um tey noyð- ast vegna broytingar — um umstødurnar gera tað. Her vísir tað seg, at helvt- Tilsamans 5.110 krónur liggja í in av teimum spurðu svarar játtandi, meðan 22% nokta. Av teimum spurdu eru 28% ikki avklárað viðvíkjandi hesum spurninginum, og tey siga seg ikki vita, um tey hava »hug« at fara av land- inum, orsakað av broyttum umstødum. Um øll familjan flytir av landinum, halda 34%, at møguleiki er fyri, at tey flyta heimaftur, meðan 25% ikki vita, og heili 41% ikki halda, at møguleiki er fyri tí. Tey flestu aftur r útbúgving Hinvegin eru møguleiki fyri, at 82% av tíggjunda floks næmingunum kunnu koma aftur til Føroya eftir um hondunum. Tað er helst meira, enn foreldrini hjá næmingunum ftiggjunda flokki eru von at hava um hendur. Í hvussu er vísir ein kanning hjá næmingum í Eysturskúlanum, ið er gjórd millum aðrar næmingar í tíggjunda flokki í hóvuðsstaðarókinum, at fólk hava minni pengar at rutta við lokna útbúgving uttanlands. Her hava tey býtt seg so- leiðis, at 57% svara játtandi, meðan ein fjórðingur ikki veit, um tey høvdu komið aftur til Føroya. Tey, ið beinleiðis svara, at tey ikki høvdu komið aftur til Føroya, eru 18%. hj. (Savnsmynd) Minni av peningi er til millum fólk Umframt teir spurningarnar, ið eru lýstir í greinini við síðuna av, bað kanningin eisini um viðmerkingar, um stødan í landinum hevur ávirkað spurdu næmingarnar — og kanska eisini ávirkað familjuna Viðmerkingarnar, ið næm- ingarnir í 10. C. í Eystur- skúlanum fingu frá sínum javnaldrum í hinum skúlun- um í høvudsstadarøkinum, vóru gjøgnumgangandi ein staðfesting av, at peninga- umfari — í hvussu er, tá talan er um tøkan pening — er væl minni, enn tað hevur verið. Tey vóru ikki so fá, ið vóru greið í sínum viðmerk- ingum í kanningini. Her eru | nøkur dómi: | M>Familjan hevur minni av peningi um hendi — landið fer avstað við øllum.« M>Eg sleppi ikki í musikk- skúla vegna peningatrot, fyrr enn eftir studeni.« B»Eg fái ongan pening, lit- ið er at keypa fyri, og einki avlop er. Og so er skatturin eisini so høgur.« M>Tað er verri at svara hverjum sitt, og lagið á for- eldrunum er ikki eins gott og tað var fyrr.< M>Vit hugsa meira um tey smáu tingini —og serliga um sparingarnar.< M>Tað er ræðuliga depri- merandi — bæði fíggjarliga og sálarliga< M>Kreppan hevur kanska ikki ávirkað okkum bein- leiðis, men vit mugu sjálv- andi royna at spara sum frægast< Eisini tað, at mong longu eru flutt av landinum, og fleiri ganga við flytingini í tonkunum, hevur havt sína ávirkan á ungdómin. Hesi viðurskifti eru eisini við í viðmerkingunum, ið teir 120 spurdu næmingarn- ir hava havt møguleika at gera niðast á spurnarblaðn- um, og her eru nøkur dómi úr kanningini: M>Kreppan ávirkar kanska eitt sindur — ein er keddur av, at n6gvir vinir hjåeinum mugu flyta av landinum.« 8 »Foreldrini tosa bara um at flyta av landinum, ti tey orka ikki at vera her.« M>Vit ungu hava ikki teir nógvu møguleikarnar her í Føroyum — hvørki í frítíðini ella viðvíkjandi útbúgving og arbeidi« Eisini arbeiðsloysið hevur sína ávirkan á familjurnar: M>Babba hevur h... gron, og so hevur hann heldur einki arbeiði. Æ»Foreldrini og beiggi mín eru arbeidsleys.« bj.