týsdagur 18. januar 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 11 - 18. januar 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 11 - 18. januar 2000 Broytingaruppskot um Vágatunnilin Vinnunevndin fer í dag at leggja fram álit í málinum um undirsjóvartunnil undir Vestmannasundi. Talan verður helst um eitt broytingaruppskot JOHN JOHANNESSEN Talan verður helst um eitt broytingaruppskot, tá vinnunevndin seinnapartin í dag fer at leggja fyri løg- tingið álit í málinum um Vágatunnilin. Nevndin er tó ikki heilt liðug at viðgera málið enn, og tí ber enn ikki til við vissu at siga, um talan verð- ur um eitt broytingarupp- skot, og hvat innihaldið í broytingaruppskotinum verður. Seinasta viðgerðin av málinum verður í vinnu- nevndini í dag, og verður tað á hesum fundi, at enda- lig støða verður tikin. Landsverkfrøðingurin bjóða út Sum skilst á formanninum í Vinnunevndini, Heina O. Heinesen, fer broytingar- uppskotið helst at skjóta upp, at tað verður Lands- verkfrøðingurin, ið bjóðar út tunnilsgerðina í staðin fyri, at tað verður P/F Vága- tunnilin. Heini O. Heinesen vil ikki siga nakað nevndarinn- ar vegna, men hann ger heilt greitt, at hann framvegis er ímóti ætlanini um, at eitt partafelag skal standa fyri at gera tunnilin undir Vest- mannasundi. – Eg haldi tað vera burt- urvið, at eitt partafelag skal bjóða út arbeiðið at gera tunnilin, tá vit í Føroyum hava ein stovn við drúgvum royndum at gera tunlar. Hetta ger bara arbeiðið nógv dýrari. Formaðurin í vinnu- nevndini sigur seg tó ikki krevja, at Landsverkfrøð- ingurin skal gera alt tunn- ilsarbeiðið, men hann held- ur tað vera skilabest og mest rímiligt, at Landsverkfrøð- ingurin stendur fyri at bjóða arbeiðið út. – Tá vit hava Landsverk- frøðingin, ið er ein stovnur við drúgvum royndum og hollum kunnleika innan tunnilsarbeiði, haldi eg tað vera púra burturvið at lands- stýrið í P/F Vágatunnilinum ger ein nýggjan Landsverk- frøðing, ið skal byrja á ber- um botni. Heini O. Heinesen ger púra greitt, at hann undir øllum umstøðum vil hava Landsverkfrøðingin við í ar- beiðið við Vágatunnilinum. Men tá einasta kravið er, at Landsverkfrøðingurin skal standa fyri at bjóða arbeiðið út, er spurningurin, um hetta ikki í veruleikanum er júst tað sama, sum at P/F Vága- tunnilin bjóðar arbeiðið út. Tí tá eru somu møguleikar fyri, at tað verða útlending- ar, ið gera arbeiðið. – Nei, hetta er als ikki líka mikið. Landsverkfrøðingur- in hevur royndir á økinum, og tí er tað er tað skilabest at Landsverkfrøðingurin hevur ábyrgdina av arbeið- inum, sigur Heini O. Heine- sen. Skeivt at privatisera Formaðurin í vinnunevnd- ini er eisini ímóti, at P/F Vágatunnilin skal yvirtaka part av landsvegnum nær- hendis tunnilinum. – Føroyska vegakervið er alment, og eiga partar av tí ikki at verða privatiseraðir. Hetta er tað sama, sum at partar av linjunum hjá SEV brádliga komu á privatar hendur. Heini O. Heinesen vísir á, at tað er alneyðugt, at vit hava eitt alment vegakervi í landinum, og tí er hann ímóti at privatisera tað. Hann vísir á, at verður tað Landsverkfrøðingurin, ið fær ábyrgdina av Vágatunn- ilinum, verður vegurin sjálvsagt ikki privatiseraður. Heini O. Heinesen ger at enda greitt, at hann er sann- førdur um, at Vágatunnilin fer at kosta einar 100 til 200 millónir meira enn væntað, verða tað útlendingar, ið standa fyri arbeiðinum. Somuleiðis roknar hann við, at hetta fer at verða endin á allari tunnilsgerð í Føroyum. Tað er sokallaða anlegs- lógin, ið gevur P/F Vága- tunnilinum heimild til at standa fyri at gera Vága- tunnilin og at fáa rættindi yvir pørtum av vegnum nærhendis tunlinum. Anlegslógin varð løgd fyri tingið fyri jól. Hon hevur seinastu tíðina ver- ið til viðgerðar í vinnu- nevnd løgtingsins, har stór ósemja hevur verið um málið. Nevndarviðgerðin er nú um at vera liðug, og sum skilst, kemur vinnunevnd- in við einum broytingar- uppskotið, áðrenn tingið fer undir aðru viðgerð av málinum. Fakta um Heini O. Heinesen er framvegis ímóti, at P/F Vágatunn- ilin skal standa fyri arbeiðinum at gera Vágatunnilin Rýmdi frá óhappi EIRIKUR LINDENSKOV Sunnudagin hevur onkur rent á ein bil, sum stóð park- eraður uttan fyri Hotel Før- oyar í Havn. Politiið fekk boðini klokkan 21:45. Ákoyrdi bil- urin fekk stóran skaða - og tá skaðavoldarin ikki hevur boðoð frá, so hongur eigarin upp á skaðan. Roknað verður við, at skaðin er gjørdur millum klokkan 19 og 21:30 sunn- ukvøldið. Politiið í Havn vil tí fegið frætta frá fólki, sum vita nakað um óhappið at siga. Hósdagin tók politiið í Havn upp tríggjar hundar - og enn hevur eingin fregn- ast eftir teimum, sigur Suni Vinther á Politistøðini í Havn. Tí rokna teir við, at eingin eigur ella vil vita av hundunum, sum tí verða av- lívaðir, um eingin ger vart við seg. Um hundarnar verður sagt, at ein er svartur og miðal stórur. Annar er svartur og brúnur, og hin triðji er svartur. Hundarnir eru tiknir upp við Fútalág 19. Er onkur, ið kann hjálpa løgregluni við hesu málum, so er at venda sær til politi- støðina í Havn, telefon 311448. Creamy til Føroya Gitni bólkurin í Danmark, Creamy, kemur til Føroya á vitjan í næsta mánað. Tær skulu hava konsert í Runavík sunnudagin 20. februar kl 17. Kappróðrar- felagið NSÍ hevur fingið bólkin hendanvegin. Saman við gentubólki- num verða eisini Kular Røt- ur við Forsølan av atgongu- merkjum byrjar í morgin, og verða atgongumerkini seld á flest øllum Statoil- støðum kring landið, sigur kappróðrarfelagið í tíðind- askrivi. Tað hevur gingið sera væl hjá bólkinum, har føroyska Rannvá Joensen er sjálv onnur. Bólkurin hevur í fimtan vikur verið á hittlist- anum og hava eisini fingið fyrstaplássi á »Danmarks Officielle Hitliste«. Creamy hevur nú fingið trífalt platin, nú tær hava selt yvir 190.000 fløgur. Gitni gentubólkurin, Creamy, er ávegis til Føroya FLAMBERINGSKVØLD Á HOTEL FÖROYUM fríggjakvøldið 21. jan. og leygarkvøldið 22. jan. Borðbílegging á tel. 317500 Eisini fæst bílig gisting Sosialurin - 311820 Dinnertónleikur við Sámal Petersen og Jóhannus Andreasen TIL MATNA • Flamberað havtaska í pernod v/smátt- skornum urtum • Piparbúffur við salat buffet og bakaðum epli • Bananasplitt Kostnaður kr. 198.- Fyrsti fundurin í ár Fyrsti tingfundurin í ár verður settur í dag klokkan hálgvum tvey JOHN JOHANNESSEN Fyrsti tingfundurin síðani 22. desember í fjør verður settur í dag klokkan hálvgum tvey seinnapart- in. Á skránnni eru fimm mál. Tvær fyrstu viðgerð- ir, eitt svar uppá fyri- spurning, nevndarval sambært grein 25 og framløga. Tær báðar fyrstu við- gerðirnar eru ávíkavist fyrsta viðgerð tingmáli 20/1999, ið er uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi »lov om pat- ienters retsstilling«, og fyrsta viðgerð av tingmáli nummar 28/1999, sum er uppskot til løgtingslóg um álíkning, innkrevjing, eftir lit og annað í sam- bandi við skatting av inn- tøku av kolvetnisvirk- semi. Hetta málið legði Karsten Hansen, fíggjar- málaráðharri, fyri tingið tann 22. desember. Svarið uppá fyrispurn- ing eigur Signar á Brúnni. Hann skal svara Rúnu Sivertsen uppá fyrispurn- ing viðvíkjandi skúlanum á Trøðni. Fyrispurningur- in varð fráboðaður 24. november í fjør. Nevndarvalið verður framt sambært grein 25 í stýrisskipanarlógini. Talan er um nevnd til við- gerð av tingmáli nummar 27/1999, sum er uppskot til løgtingslóg um Løg- tingsins umboðsmann. Virðisbrævamarknaður klárur innan eitt ár EIRIKUR LINDENSKOV Á landsstýrisfundi í gjár kunnaði Anfinn Kallsberg, løgmaður, landstýrið um ar- beiðið við at seta á stovn føroyskan virðisbræva- marknað. Landsbankin og lands- stýrið eru samd um at stovna marknaðin sum ein løggildan marknað (autori- seret markedsplads) sam- bært lógini um virðisbræv- ahandil. Hetta merkir, at markn- aðurin verður skipaður á eins høgum støði sum ein fondsbørsur, sigur Jonhard Eliasen, búskaparfrøðingur í Landsbankanum. Ein løg- gildur marknaður hóskar betur til føroysk viðurskifti enn fondsbørsur, við tað at minni fyritøkur eisini kunnu skrásetast á marknaðinum. Marknaðurin skal sam- bært lógini stovnast sum partafelag. Landsbankin ar- beiðir í hesum sambandi víðari við at fáa fleiri partar við í sjálva stovnanina av felagnum. Landsstýrið og landsbankin meta, at tað er týdningarmikið, at javnvág er millum tey týðandi áhug- amálini, sum gera seg gald- andi á einum virðisbræva- marknaði. Hesi áhugamál- ini kunnu í stuttum sigast at vera: 1) íleggjarar 2) fyritøkur 3) peningastovnar og 4) myndugleikar. Miðað verður tí eftir, at javnvág millum hesi áhug- amál verða tryggjað í felag- num, sum skal reka markn- aðin. Jonhard Eliasen sigur at enda, at eftir ætlan verður virðisbrævamarknaðurin klárur innan eitt ár. Jonhard Eliasen, búskap- arfrøðingur í Landsbanka- num, hevur verið við í fyrireikingararbeiðinum at stovna virðisbrævamarkn- aðin Úr Løg- tinginum Lóg fyri rættindi hjá skúklingum Rættindini hjá sjúklingum skulu nú niðurfellast í lóg. Í dag er hetta til fyrstu viðgerðar í tinginum JOHN JOHANNESSEN Sjúklingar skulu hava ávirk- an á, at hvørja viðgerð teir fáa og um teir skulu hava viðgerð. Tí hevur Helena Dam á Neystabø, lands- stýriskvinna í almanna- og heilsumálum, lagt fyri ting- ið uppskot um ríkislógar- tilmæli til at seta í gildi fyri Føroyar »lov om patienters retsstilling«. Hetta uppskot kemur til fyrstu viðgerðar á tingfundinum í dag. Lógin tryggjar til dømis sjúklinginum møguleikan at sýta fyri at taka ímóti blóði og úrdráttum úr blóði. Eis- ini kann ein sjúklingur, sambært lógini, sýta fyri at meiningsleys viðgerð verð- ur sett í verk, ella at hildið verður fram við slíkari við- gerð, tá hetta bert kann leingja um livitíðina, uttan at geva nakran bata annars. Eisini gevir lógin borgar- um møguleika fyri at gera eitt lívstestamenti, ið har teir sjálvir kunnu gera av, hvussu teir seinastu dagar- nir skulu vera, um teir koma í eina støðu, har teir ikki sjálvir vera førir fyri at taka avgerðir hesum viðvíkjandi. Lógin flytir eisini rættin at síggja sjúklingajournalir frá lógini um alment innlit yvir á hesa lógina. Somu- leiðis verður kravið um tagnarskyldu og um rættin til at lata upplýsingar um sjúklingin til onnur flutt úr fyrisitingarlógini og skrá- setingarlógini yvir í hesa lógina. Havbúnarfelagið hevur ynskt at bøta um ástøði- liga førleikan hjá teim- um, sum starvast í før- oysku alivinnuni, og hev- ur tí heitt á Fiskivinnu- skúlan Fiskivinnuskúlin í Vest- manna skipar í hesum døgum fyri tveimum skeiðum til alivinnuna. Eitt skeið er til alarar á sjónum og eitt til smolt- alarar. Skeiðini eru ætlað til starvsfólk í føroysku alivinnuni, sum ikki hava serliga útbúgving innan virkisøkið. Havbúnarfelagið hevur ynskt at bøta um ástøði- liga førleikan hjá teim- um, sum starvast í før- oysku alivinnuni, og hevur tí heitt á Fiskivinn- uskúlan um at skipa tvey skeið – eitt fyri starvs- fólk á alistøðum á sjón- um og eitt fyri starvsfólk á smoltstøðum. Innihald á skeiðnum Á skeiðunum verður m.a. undirvíst í laksalívfrøði, fóðurlæru, aling og um- hvørvi, kynsbúning og vøkstri, sjúkufyribyrging, smoltifisering, resirkuler- ing og tøku og hagreið- ing. Hesi fyrstu skeiðini til alivinnuna eru á byrjunarstøði og verða møguliga fylgd upp við dagskeiðum, har meira verður gjørt burturúr einstøkum evnum. Á Hotel Eiði Skeiðini verða skipað sum vistarskeið á Hotel Eiði 7. og 8. feb. og 14. og 15. feb. 2000. Tey, sum undirvísa á skeiðunum eru: Ingvard Fjalstein, Ragnar Joensen, Guðrið Andorsdóttir, Hørður Wardum, Rúni Dam, Jan Sørensen, Ole Jurg- ens, Lena Leivsdóttir og Janet F. Johannesen. Fiskivinnuskúlin skipar fyri skeiðum Hótta við at leggja Landssjúkrahúsið lamið Verður hildið fram við ætlanunum um at leggja størv á Landssjúkrahúsinum saman, fer Havnar Arbeiðsmanna- felag í verkfall klokkan ellivu í morgun JOHN JOHANNESSEN Eingin matur og eingin portørtænasta á Lands- sjúkrahúsinum. Hetta verð- ur støðan á Landssjúkrahús- inum frá klokkan ellivu fyrrapartin, verða ætlanirnar um at leggja størv saman ikki sleptar. Karl Johansen, formaður í Havnar Arbeiðsmanna- felag, greiðir frá, at felagið hevur sent leiðsluni á Landssjúkrahúsinum hóttan um verkfall í sambandi við sparingarnar. Arbeiðsmannafelagið góðtekur ikki, at størv við ymiskum sáttmálum verða løgd saman fyri at fremja sparingar á sjúkrahúsinum. Hetta hevur felagið fyrr gjørt leiðsluni greitt, men tá uppsagnir kortini eru sendar út, har grundgevingin verð- ur søgt at vera, at starvið verður lagt saman við øðr- um starvi, er tolið hjá arbeiðsmannafelagnum nú uppi. Felagið sammetir støðuna við, at til dømis læknastarvið og laborant- starvið vóðru løgd saman og undir sama sáttmála. Havnar Arbeiðsmanna- felag var á fundi við Høgna Joensen, sjúkrahússtjóra, í gjár, og fekk hann at vita, at felagið stendur fast við verkfallshóttanina. Verður verkfall á Lands- sjúkrahúsinum, kann vænt- ast, at onnur feløg eisini fara at stuðla, og tá kann verk- fallið gerast ógvuliga um- fatandi. Formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag hóttir við verkfalli á Landssjúkrahúsinum í morgun kl 11