hósdagur 23. juni 1994síða 6

Síða 6 Nr. 117 — 23. JUNÍ 1994 Tummas Arabo, landsstýrismaður umborð á Shinkai Maru, har japanari vísir honum part av surimiverksmidjuni, sum nú er før fyri at fáa kritahvítt og lýtaleyst surimi burtur úr føroyskum svartkjafti. Mynd kalmar 7 taka, landstjýri Komnir á mál við svartkjafti -Vit eru komin á mál við svartkjaftinum. Samstarvið millum Føroyar og eina japanska fyritóku um at fáa lønandi vinnu úr svartkjafti er so mikið væleydnað, at tað longu í næsta ár verður farið undir ítókiligt samarbeiði. Hetta sigur Tummas Arabo, landsstýrismaður, sum hevur vitjað umborð á Shinkai Maru. Tummas Arabo, lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum er sera fegin um samstarvið við japanar, tá tað snýr seg um at fáa lønandi vinnu burtur úr svartkjafti á føroyskum gki. Tað eru nú try ár síðani, at landsstýrið og ein japonsk fyritøka gjørdu ein sáttmála um samarbeidi. Tummas Arabo vitjadi umborð á japanska roynd- arskipið Sinkei Maru í farnu viku, har hann tosaði við skipara og manning um royndirnar higartil. -Eg eri vorðin sann- førdur um, at vit eru komnir á mál við svart- kjaftinum og at talan nú kann blíva um veruliga lønandi samarbeiði sigur landsstýrismaðuri og sip- ar við hesum til, at føroysk skip helt longu í 1995 kunnu avreiða til japanskt framleiðsluskip og fáa góðan prís fyri fiskin, nú hann verður brúktur til matvøru. Tummas Arabo sigur, at hann fekk mangt áhugavert at vita umborð á japanska skipinum. Tað, sum hann serstakliga beit merki í, var sjálvur fiski- skapurin hjá japanska skipinum. Tað hevur sagt, at skipið fiskar minni enn onnur skip og er hetta eisini rætt. Men tað hevur sína skilagóðu frágreiðing sigur landsstyrismadurin. Sterri meskar Japanar brúka nógv stórri meskar enn aðrir. Tá før- oyingar fiskaðu svartkjaft til matna, var tað vanligt, at meginparturin kundi ikki skerast til flak, tí fiskurin var ov lítil. Hjá japanarum eru tað bara eini 10-15%, sum er ov smátt til at skera til flak. Hetta er tí, at teir leggja seg eftir at brúka stórri meskar og harvið bert taka tann stórra fiskin. Harvið fara teir eisini væl við stovninum. Tummas Arabo sigur, at japanar av somu orsøk bert nýtast at hava eina lítla skiljimaskinu um- borð. Meginparturin av fiskinum fer til flak og surimi. Japanska skipið hevur havt eitt brúkiligt fiskarí og framleiða matvøru burtur úr tí teir Miðskeiðis í 80-unum vórðu drúgvar royndir gjørdar umborð á før- oyskum skipum og í landi at framleiða surimi til japanska marknaðin. Ein trupulleikin tá var, at fiskakjøtiO var ov myrkt. Hetta hava japanar nú loyst. Nú er bæði smækk- ur og litur í lagi. Víðari samarbeldi Landsstýrismaðurin sigur, at landsstýrið nú fer at tosa við japanar um úrs- litið av trý ára royndum og helst kemur tað hartil, at landsstýrið fer at heita á teir um at leggja eitt framleiðsluskip á føroysk- um øki, sum føroysk skip kunnu selja svartkjaft til. Japanar hava tann fyri- Tíðindablaðið (SFT mun, at teir kunnu fáa lønandi vinnu burtur úr og teir hava eisini marknaðin. Upp á fyrispurning hví ikki vit sjálvir kunnu hava eitt framleiðsluskip á øki- num heldur enn eitt japanskt sigur Tummas Arabo, at vit bara mugu viðganga, at vit í løtuni eru ikki góðir nokk. Vit dugað framvegis ikki at arbeiða nóg skipað, og tá aðrir duga betur enn vit, so mugu vit royna at fáa sum frægast burtur úr tí. Hvat hetta so kann útvikla seg til í framtíðini er ein heilt annar spurningur. Vinnulivspolitikkurin uppå longri sikt er so at vit føroyingar sjålvir bædi skulu veida og framleida té í tøttum samstarvi vid japanar, sum jú hava lykilin til japanska marknaðin. Endamálið við avtaluni við japanar var at vita, um vit kunnu fáa eina brúki- liga vøru burtur úr svart- kjaftinum. Såttmålin gongur út í heyst og verða nú fyrireikaðar nýggjar samráðingar. Skilagóður vinnu- lívspolitkkur Tummas Arabo heldur annars fyri, at júst sam- starvið við japanar vísir, at hetta landsstýrið rekur ein skilagóðan vinnulívspol- itikk. -Tað hevur verið funn- ist at okkum fyri einki at gera til tess at skapa ar- beiðspláss og at fáa vinnuhjólini í gongd. Hetta er ikki rætt. Vit føroyingar mugu bara ásanna, at vit í alt og mongum førum duga ikki at arbeiða nóg skipað og nóg miðvíst. Alt ov oftani verður lopið út í eitt ella annað projekt, uttan at hava gjørt nóg nógv fyrireikingararbeiði. Tað oftani ger meira skaða enn gagn, tí miseydnast tað, so fer eingin í gongd aftur nógv ár fram í tíðina. Landssstýrismaðurin sigur, at vit eiga at hugsa um bæði hvat kann gerast her og upp á longri sikt Men skal tú upparbeiða nýggjar møguleikar, so mást tú hava tíð til tess, og her er samarbeiði við japanar eitt gott dómi. Eitt samarbeiði, har leitað verður eftir nýggjum burðardyggum lívsgrundarlag. At arbeiða upp á longri sikt Grønlendingar eru á nógvum gkjum fremri enn vit føroyingar. Tað er ti, at teir arbeiða við fimmára ætlanum. Teir arbeiða miðvíst, góðtaka eitt und- irskot í eina tíð og vita, at hetta undirskotið um eina tíð verður vent til eitt yvirskot. -Funnist hevur verid at okkara vinnulívspolitikki og sagt hevur verið m.a. frá Fiskimannafelagnum, at vit gera ov lítið við royndarveiðu. Hetta er ikki rætt. Fortreytin fyri hesum er at tú sær eina lønani vinnu í tí tú gert, at tú arbeiðir miðvíst, lang- siktad og skipað og ikki bara leitar í tí Óvissa. John Smith og Tummas Arabo umborð á Shinkai Maru. Her hyggja teir eftir skiljimaskinuni, sum teir bert hava eina av umborð. Teimum nýtist ikki fleiri, tí teir taka bert tann stórra fiskin. Mynd kalmar