leygardagur 16. juli 1994síða 9

Tíðindablaðið (NH Føroyskur politikkur hevur ofta góða tíð Hóast ferðin er vorðin nógv hægri á nógvum økjum, so tekur tað framvegis drúgva tíð at skipa nýggja samgongu Á MIÐ Ofta hevur gingið striltið at sk 1988. Burðurin var tungur og Í Stóru samfelagsbroytingar- nar seinnu árini hava borið við sær, at alt gongur skjót- ari fyri seg. Vit sóu val- kveldið, at trý korter eftir at valhølini vórðu latin aftur, vóru fyrstu forsagnirnar bornar kring landið í luft- miðlunum, og valúrslitið var klárt næstan ein tíma fyrr, enn tað var á valinum næstseinast. Soleiðis er tað á so mong- um økjum. Tað tekur tveir tímar at ferðast úr Føroyum og til Danmarkar, og tað er ein kollveltandi broyting, tá vit sammeta við ta tíðina, tá ferðamannskip úr Havnini og til Keypmannahavnar var skjótasta farleið. Nú ber til hjá føroyskum politikarum at meta upp á Christianborg fáar tímar eftir at boðini eru komin um at mýta — um tað so er ein fólkatingsmaður, sum skal niður at atkvøda saman við danskari stjórn, ella tað eru landsstýrisumboð, = sum skulu niður at samráðast um bjarging av bankum ella fødilandinum sum heild. Tað er stórum munur á hesum og so til tíðina, tá Jó- han Poulsen, Petur Mohr Dam, Hákun Djurhuus og aðrir góðir menn umboðaðu Føroyar á danatingi og brúktu so drúgva tíð til at ferðast, at politiski veru- leikin kundi broytast fleiri ferðir frá tí, at teir fóru úr Danmark, og til teir vóru í Føroyum. Tingid skjott skipad Men í føroyskum politikki gongur ikki altíð so skjótt. Viðhvort eru tað formligar forðingar fyri at tað kann ganga skjótari, og vidhvørt er tað siðvenjan og kanska lyndið í føroyinginum, sum ger, at ferðin ikki er so stór. Tað er løgmaður, sum samankallar tingið fyrstu ferð. Formligu krøvini í tí sambandinum eru, at tað skal verða gjørt, áðrenn ein mánaði er gingin. Kravið stavar frá tíðini, tá kunn- ingin um samfelagsviður- skifti og ferðingin gekk nógv seinni, enn tey ganga nú. Veruleikin krevur eitt politiskt stýri, og tí plagar tað at ganga skjótt at fáa tingið saman eftir nýval. T.d. gingu tað 14 dagar frá løgtingsvalinum 8. novem- ber 1988 og til tingid kom saman 22. november, og fyri fýra árum síðani gingu tað 12 dagar frá valinum 17. november og til tingid kom saman 29. noveffiber. At tingið vegur kallað saman so skjót st av, at tað er alneyðu fáa valt t.d. fíggjarne „sum á fleiri ókjum heyr heimildir at taka avgerðir 5 ER Drúgvar samráðingar Tá tað kemur til at skipa landsstyri, er tað ein Ó- skikkur í Føroyum, at tað gongur so ógvuliga seint fyri seg. Aðra staðni í - heiminum gongur skjótt at skipastjórn. Í Onglandi, har ein flokkur situr við ræðið, verður stjórn skipað so skjótt valið er av, og í Dan- mark, har tað ofta eru fleiri flokkar uppi í stjórnarar- beiðnum, er stjórnin klár, tá ein vika er farin síðani val- ið. Men soleiðis er ikki hjá okkum. Nú hoyrist, at sambands- flokkurin ætlar at skipa samgongu heilt skjótt. Tað sigur Edmund Joensen, for- maður í sambandsflokki- num og útgreinar, at heilt skjótt í hesum sambandi- num er, at tað verður klárt at undirskriva samgonguskjal og at velja landsstýri stutt eftir 6lavsøku. Sammett við aðrar sam- gongusamráðingar eftir val er hetta skjótt. Vanligt plag- ar at vera, at tað ganga tveir månar frá ti, at løgtingsval hevur verid og til samgonga er skipað. Løgtingsval plag- ar at vera fyrra partin i no- vember, og sidani heima- styrisskipanin kom i 1948 er landsstýrið ongantíð valt fyrr enn eftir ársskiftið, tá vit síggja burtur frå valu- num í 1950.og 1954. % „ Sr Onollurnar Tá landsstýrissamgongan millum javnaðarflokkin og fólkaflokkin skrædnaði í fjór, mundi tað ganga skjót- ipa landsstýri. Hetta landsstýrið varð skipað meira enn tveir mánaðir eftir valið í ívið varð stutt, bara 6 mánaðir seinni slitnaði samgongan. Mynd kalmar ari enn nakrantíð at skipa nýggja samgongu. Men eftir nýval gongur tað oftast drúgv tíð. Hvussu tað kann ganga, er valið í 1988 gott dómi um. Valið var 8. november, og ikki fyrr enn 18. januar eydnaðist tað fólkaflokki- num at skipa samgongu. Samgongan var millum fólkaflokkin, tjóðveldis- flokkin, sjálvstýrisflokkin og kristiliga fólkaflokkin. Burðurin var ógvuliga tung- ur, og tað sást kanska aftur í lívinum hjá landsstýrinum. Tað sat bara til 22. juni 1989. Orsøkirnar til, attað hevur tikið so drúgva tíð at skipa samgongu, hava kanska verið ymiskar. Politiski veruleikin sigur, at tað sum oftast skal semja til millum minst tríggjar flokkar, og tað kann í sjálvum sær vera torført. Men onnur undarlig fyri- brigdi hava eisini gjørt seg galdandi. T.d. eftir valið í 1988, tá flokkarnir hvor aft- an á annan boðaðu frá, at teir ikki vildu arbeiða saman við ødrum flokkum, ella at teir í hvussu so er vildu arbeiða saman við ávísum flokki. Fyrst var tað javnaðar- flokkurin, sum einki vildi hava við fólkaflokkin at gera, so var tað sjálvstýris- flokkurin, sum í fyrsta um- fari einki vildi hava við kristiliga fólkaflokkin at gera, so vóru tað fólkaflokk- urin og kristiligi fólkaflokk- urin, sum undir øllum um- stødum vildu fara i sam- gongu saman, og at enda skipaðu fólkaflokkurin, Nr. 134 — 16. JULI 1994 tjóðveldisflokkurin og kristiligi fólkaflokkurin seg í ein bólk við 16 tíingmonn- um, soleiðis at tað ikki bar til at skipa samgongu, uttan at hesir vóru við. Meiri skipað viðurskifti Uttan iva er tað soleiðis, at hetta er síðsta ferðin, at samgongusamráðingar eru undir verandi skipan. Í nýggju stýrisskipanarlógini verða viðurskiftini meiri skipaði áso nógvum gkjum, og millum annað tá tað ræð- ur um samgongusamráð- ingar verður skipanin greið- ari. Ni er eingin formlig åset- ing um, hvussu hetta skal ganga fyri seg. Tad er bara ein skikkur, at fyritakssem- id liggur hjå størsta flokki- num, og um hann ikki megnar at fåa samgongu skipaða, so fer ábyrgdin víðari til næststørsta flokkin og so víðari. Undir nýggju skipanini verður tað tingformaðurin, sum í stóran mun fer at sam- skipa samgongusamråb- ingarnar. Tað vil siga, at sami persónur verður uppi í alla tíðina, og tað átti at bor- ið við sær, at tað fór at ganga skjótari enn nú. Síða £ Seks dagar til Olavsøkurøduna At nyggja styrisskipanar- lógin tåttar eitt sindur í við- víkjandi tidini, er viðgerðin av 6lavsøkurøduni hjá løg- manni dømi um. I uppskoti- num frå nevndini, sum ar- beiddi vid styrisskipanini, stóð, at tingid skuldi við- gera røduna seinni. Aðrenn landsstýrið legði uppskotið fyri tingið broyttu tey orða- ljóðið, soleiðis at tað nú stendur, at rødan skal við- gerast í seinasta lagið seks dagar eftir 6lavsøku. Royndirnar vístu, at tað ber ikki til, at taka røduna til viðgerðar seinnapartin i september mánað, tí tá er hon so gomul, at politiski veruleikin er farin fram um hana á fleiri økjum. T.d. verður uppskotið til fíggjar- lóg lagt fram í seinasta lagið 31. august. I framtíðini fer tað ikki at koma fyri, at løgmansrøda og fíggjarlógaruppskot verða vidgjørd undir einum. Nú fer tað ikki at bera til, at løgtingsmenn fara til hús at hoyggja ella burtur í lond at ferðast beint eftir 6lavsøku. So mikið er í hvussu so er táttað í viðvíkjandi tíðini. Hvussu tað í framtíðini verður við tíðini, sum tað tekur at skipa samgongu, fer bara tíðin at vísa! annað. GOTT BINGO AÓNNSAANASANSASNASASNANANNANS verður í Pálsstovu 17. juli kl. 16.00 Nógvir góðir vinningar. 15 vinningar á lutasedli. Hevuðsvinningur: Gávukort á 1.500 kr. Drigið verður millum spelini. Eykaspæl er. Møguleiki er at verða koyrdur heim aftaná Gjáar Samkomuhús Bergmenn eru altíð til reiðar at spæla til veitslur og