týsdagur 28. juni 1994síða 14

Síða 14 A Nr. 120 — 28. JUNI 1994 Tíðindablaðið (271) Heini Olsen er yngsta val- evni Javnaðarfloksins í Norðuroyggjum. Hann er 25 ára gamal, og er við í til- takinum "Ung í Arbeiði", har hann arbeiðir á Kunn- ingarstovuni í Klaksvík. Heini Olsen veit sostatt, hvat tað hevur at týða fyri ungfólk, ikki at hava eitt ar- beiði at fara upp úl um morgunin. Á Kunnungar- stovuni sleppur hann at ar- beiða í 300 tímar. So er hansara arbeiðskvota uppi. Eini 50 ungfólk teknaðu seg til luttøku í tiltakinum, men bert 40 sluppu til ar- beiðis onkunstaðni. Mett verður, at eini 100 ungfólk eru arbeiðsleys í Klaksvík. Ov fá taka av - Stóðan er ikki góð hjá ung- um í Klaksvík. Hóast nógv eru arbeiðsleys, so melda tey seg kortini ikki til "Ung í Arbeiði", møguliga tí tey fáa meir burturúr stuðlinum úr ALS, sigur Heini Olsen og greiðir frá reglunum: - Hevur tú ikki havt ar- beiði, so fært tú stuðul á Al- mannastovuni og rindar ikki skatt. Tað er kanska onnur orsøkin til, at so fá ungfólk hava tikid av til- bodnum "Ung f arbeidi”. - Kanska er tad bert lika- sæla - eg veit tad ikki, sigur Heini Olsen. Hann heldur, at tey flestu hugsa um at fáa tað fiegiar- liga at hanga saman, og tað erikki so løgid. Eingin kann arbeiða bert fyri at stuttleika sær sjálvum. Ung í Klaksvík merkja eisini, at tey ikki hava eins nógvan pening millum hendur sum fyri bert fáum árum síðan. Áður kundu tey vera eini 200 fólk í dansi í vikuskift- inum. Í dag eru tey bert um 80 til 100 fólk. Annar bólkur av ungfólki eru tey, sum ganga á møti. Tey eru um helvtin av teim- um ungu í Klaksvík, og tey ganga ikki í dans. - Annars er ikki nógv at gera í Klaksvík. Her er dart- felag, talvfelag og ítróttur. Ungdómurin fær tíðina at ganga við at koyra bil, fara í dans og annars bara at ganga úti um kvøldarnar. Heini Olsen hevur HF-út- búgving, og hevur júst søkt inn á Læraraskúlan. - Eg haldi, at ungdómurin er illa fyri, um tey ikki fáa arbeiði ella útbúgvingar- tilboð, sum tey hava áhuga fyri. - Nú hava vit fingið fleiri útbúgvingar í Norðoyggj- um, og hesum tilbodum hava nógv ungfólk tikið av. Taðnyttar ikki bara atkoyra ungan mann á skrivstovu at arbeiða, um hann hevur hug til sjólívið. Tey ungu eru í døpurhuga um, hvørt tey skulu ganga fyri einki, ella Heini Olsen, valevni javnaðarfloksins í Norðoyggjum: Øll vita at fiskur Orð: Dagny Mynd: Kalmar ikki verður etin ráur — Kortini koyra vit hann ótilvirkaðan av landinum til aðrar at virka, sigur Heini Olsen og undrast á, at vinnulívið íkki hevur gjørt meira fyri at skaffa fleiri arbeiðspláss um tey fáa ein kjans at gera tað, sum hugur teirra stendur til. Óvissa um framtíðarútlitini - Tidimar eru eisini nógv broyttar. Áður gekk tú í skúla, fekk arbeiði og setti pening í bankan, sum tú seinni bygdi hús fyri. Tað er ikki soleiðis longur, tí nú er alt steðgað upp, og tú veit ikki, hvussu leingi tað varir, til vinnulívið rættiliga fæst at virka aftur. - Vit vita, hvussu leingi tað vardi, tá arbeiðsloysið var í tríatárunum og hvussu leingi tað vardi í fimmti- árunum, men hvussu leingi tað varir hesaferð, veit eing- in. - Eitt áttu vit øll at vitað, og tað er, at tað altíð gongur upp og niður í einum sam- felag, ið er so nær tengt at fiskivinnuni sum okkara. - Tá tíðirnar eru góðar, hugsar eingin um, at tað kann fara at ganga hin vegin - øll vænta bert, at tíðirnar gerast enn betur. - Høvdu vit í teimum góðu tíðunum tryggjað okk- um móti arbeiðsloysi og fiskaloysi, og ikki bert latið staðið til, so vóru vit ikki so illa fyri í dag. Tosa bara um kappingarføri - So leingi sum vit bert hava fiskivinnuna á at líta, verður tað ikki ødrvisi. Vit mugu rokna við, at kreppa tekur seg upp av og á. - So verður tosað um kappingarføri, og tað hava vit eisini tosað um leingi. - Øll lond vilja vera kapp- ingarfør, og øll royna at gera seg dugnaligari. Tað hevur havt við sær, at øll bara hugsa um at arbeiða Tí hevur gll møgulig nýmótans tøkni ikki gjørt tað fittligari hjá vanliga arbeiðs- fólkinum. Tey sleppa nær- um ikki at liva fyri kapping- arføri. - So er spurningurin, um tað kann bera til áhaldandi at bóta um kappingaførid. - Hvussu heldur tú tað verður at búgva í Føroyum um 10 ár? - Eg verði ikki bilsin, um nógv um 10 ára hava gloymt alt um kreppuna. Er fiskur aftur á grunnunum, vænti eg, at fólk fara at gera somu mistøk, sum tey gjørdu í åttatiårunum. Tá eru kanska nøkur eftir í vinnuni, sum fara at tala at, og sum minn- ast hesa kreppuna, men táer eisini nýtt ættarlið komið til, sum ikki vil lurta eftir teim- um eldru. - Sjálvandi vilja allar bygdir hava varandi ar- beiðspláss, og tí er tað ein góð loysn at desentralisera. - Nú verður bert tosað um stórar eindir, tá tosað verður um arbeiðspláss, og verður tað veruleiki, vænti eg at tær smærru bygdirnar verða av - toftaðar. Na manullyan oljupening við skill - So er tad oljan, sum menn vænta sær nógv av. Hon verður kanska eitt alternativ til fiskivinnuna, men bert um avlopspeningurin verð- ur settur til viks ul at menna aðrar vinnugreinar, eitt nú gera fiskivinnuna betri og at finna aðrar vinnuvegir, sum ikki em tengdir at fiskivinnuni. - Mest umráðandi í fram- tíðini verður, ikki at gera alt til ein spurning um pening, sígur Heini Olsen. Um valútlitini hjá Javn- aðarflokkinum samanborið Heini Olsen: - Øl áttu at vitað, at tað altíð gongur upp og niður í einum samfelag, sum er so nær tengt at fiskivinnuna vum okkara við teir borgarligu flokkar- nar, heldur Heini Olsen, at tað verður torført at vinna frama millum veljarnar. Sosiala trygdarnetið og teir borgarligu - Hóast sosiala trygdarnetid ikki hevur verið av tí besta seinastuni árini, so haldi eg, at tað als ikki fer at batna, um teir borgarligu koma til, sigur Heini Olsen. - Stevnuskráimar hjá teimum borgarligu ber brá av, at "ein og hvor er sær sjálvum næstur". Tað verð- ur enn verri fyri tey arbeiðs- leysu. - Hvussu heldur tú, at ar- beiðaloysið kann basast? - Tað er tað. sama, sum verður endurtikid í heilum. Eitt nú hevur í nógv ár verið talan um at avskaffafiska- blokkin, men framvegis eru vit bert eitt millumlið. Vit framleiða enn blokk til onnur at virka víðari. - Tað átti at verið ein sjálvfylgja, at meira varð gjørt við fiskin, og á tann hátt kundu vit útvegað fleiri arbeiðspláss. - Øll vita, at fiskurin, sum fer av landinum, ikki verður etin ráur. Tað er so ein møguleciki at gera meir við hann, áðrenn hann verður sendur av landinum. - Eitt veit eg, og tað er, at taðhjálpir einki at geva ung- fólki ein spaka í hondina, noyða tey grava eitt hol, fyri síðani at fylla moldina í aft- ur holið - bert fyri at tey skulu hava okkurt at tríva í. - Hetta eru "deyð arbeiðs- pláss", sum einki geva av sær. Ein vansi hjá tiltaki- num "Ung í arbeiði" er, at tað ikki skal kappast við ar- beiðsmarknaðin. Arbeiðið á Kunningarstovuni er dómi um, at ungfólk kunnu fara til arbeiðis og vitað sær, at tey gera gagnligt arbeiði, sigur Heini Olsen. 4 =