týsdagur 28. juni 1994síða 16

Poul Jacob Olsen, fyrrverandi javnaðartingmaður: Nú ræður um at verja um sjålvsøgd vælferdarrættindi — Fiskimadurin og samferðslan í Norðuroyggjum vóru hjartabørnini hjá Poul Jacob Olsen tey 22 árini, hann sat í tinginum Nú eru tað seks ár síðani, at hann fór burtur úr politikki, men tað kennist beinan- vegin á prátinum, at áhugin er hin sami, og kyndilin fyri javnaðarflokkinum brennir framvegis, sum hann gjørdi tey 22 árini, hann umboðaði javnaðarflokkin í Norð- oyggjum á ungi. Tað er Poul Jacob Olsen í Klaksvík, sum vit hitta á máli. Hann var valdur á ung í 1958 og sat út í eitt fram til 1980, og so var hann inni aftur frá 1985 til 1988. Tey góðu útróðraárini var Poul Jacob Olsen millum kendastu útróðraformenn- inar í Klaksvík. Hann hevði fingið gott í beinini frá páp- anum Óla á Dalinum, sum førdi Louisu og var virdur fyri sin dugnaskap. Oli var midvisur f at geva soninum førningin, sum skal til, um skil skal vera í útróðri, Ld. innlit í streym, og tí var tað sjálvsagt, at Poul Jacob gekk í faðirins fótasporum og fór at dríva útróðrarbát hjá Kjølbro, eftir at hann í triatiårunum í seks ár hevði verið til skips. Men hvussu bar tað til, at Poul Jacob Olsen fór at få ast við politikk? -I fyrstu atløgu var tað sóknarstýrið. Tað var undir læknastríðnum, at eg varð stillaður upp á lista, sum tey 95 prosentini gjørdu, ið vildu hava, at Halvorsen framhaldandi skuldi verða lækni í Klaksvík. Eg varð valdur, og eftir at Richard Jacobsen hevði verið for- maður í eitt ár, valdu teir meg til formann hini trý ár- ini í valskeiðnum. Listin, eg varð valdur á, var ikki politiskur, men undan valinum í 1958 heitti javnaðarfelagið her norðuri á meg, cg eg eftirlíkaði at stilla upp og varð valdur. Fiskivinnan fremsta plåssid Poul Jacob Olsen dylur ikki fyri, at tað var útróðurin og fiskivinnar yvirhøvur, sum stóð honum næst í ung- arbeiðnum. Tað var rætti- liga skjótt, at flokkurin gav honum ålitisstørv hesum viðvíkjandi, t.d. var hann fleiri ár formaður í fiski- vinnunevndini og í mong ár var hann formaður í nevnd- ini fyri lønjavningargrunn- in, valdur av landsstýrinum. - Fyrra partin av tíðini vóru vit triggjar ferðir í samgongu við sambands- flokkinum og sjálvstýris- flokkinum, og tað var stak gott áralag. Jóhan Poulsen, Hans Íversen og Trúgvi Sa- muelsen myndaðu sam- bandsflokkin, og teir vóru lættir at arbeiða saman við. Eitt orð var eitt orð, og nógv av tí, sum seinnu árini hevur gjørt, at sambandsflokkurin hevur verið nógv torførari at samstarva við, var ikki tá. At vera útróðrarmaður var Ótrygg vinna. Prísirnir lagaðu seg eftir heims- marknaðinum og eftir, hverjar útreiðslur stóðust av at arbeiða fiskin á landi. T.d. var tað so, at um arb- eidsmannalønimar hækk- aðu, so fóru fiskaprísirnir niður, tí keyparin hevði stórri útreiðslur. Fyri at fyribyrgja ov stór- um broytingum høvdu vit prísviðbótina. Hon var so sera lítil, men vit trífaldaðu hana eftir stuttari tíð. Ég minnist, at tá valið nærkað- ist, segði Hans Iversen við meg, at tað átti eg skyldina ella æruna fyri. Eg bað hann siga tað alment, tí so fór tað at koma mær til góða, men tað svaraði hann sjálvsagt einki til. Ráfiskagrunnurin Seinni arbeiddi javnaðar- flokkurin saman við tjóð- veldisflokkinum og fólka- flokkinum, og frá tí tíðini minnist Poul Jacob Olsen m.a. ráfiskagrunnin: - Tá lógin varð samtykt í 1975 kom grunnurin stak væl við. Oljukreppan í 1973 hevði havt við sær, at út- reiðslurnar hjá útróðrarbát- unum vóru stórar og at fiskaprisimir vóru lágir. Til saman gjørdi hetta, at tað ikki loysti seg at loysa. Málið við grunninum var Útróðurin og fiskivinnan yvirhøvur vóru mál, sum hevði stórsta áhuga hjá Poul Jacob Olsen á tingi, og tað var rættiliga skjótt, at flokkurin gav honum ålitisstørv á hesum øki Poul Jacob Olsen var tingmaður fyri Javnaðarflokkin í 22 ár. Hann var útróðramaður og kom eisini at virka fyri at útróðrarmenn fingu betri sømdir at tryggja eina støðuga inn- tøku, sum skuldi tryggjast partvís við at fiskasløg við góðum prísi skuldu gjalda inn og partvís við at lands- kassin fíggjaði. Hvussu grunnurin itøki- liga varð lagdur til rættis komst av einari neyðsemju millum teir triggjar sam- gonguflokkarnar, men í ti stóra og heila var talan um stórt framstig, sum útróðrar- menninir vóru nøgdir við. At grunnurin gjørdist ul nakad heilt annad, tå fiski- markið varð flutt út á-200 fjóðringar, og trolararnir floymdu inn á grunnarnar, er ein onnur gongd, sum Poul Jacob Olsen heldur, at tað tók ov drúgva tíð at koma burtur frá: - Í staðin fyri at vera út- róðrarmonnum til hjálpar gjørdist tað so, at útróðrar- menninir figgjadu studn- ingin til biligu fiskasløgini, trolararnir royndu eftir, og tað var í hvussu so er ikki upprunaliga ætlanin.