hósdagur 30. juni 1994síða 9

Marita sat tvey ár við skúlamálum: Vit hava avrikað Skúlaskipanin endurnýggjað ótrúliga nógv Tá Marita Petersen eftir valið í 1990 kom út í landsstýrið, fekk hon m.a. útbúgvingarmál at umsita. Og har fóru beinanvegin at henda stórar broytingar Marita Petersen heldur tað AP — hóast vit hava havt verri ar- beidsumstødur, enn nakað landsstýri hevur havt. Marita Petersen heldur seg ikki hava Aðra skipan nakað at skammast yvir, tá hon farnu árini. At fólk hava vera av stórum týdningi, at vit hava eina útbúgv- ingarskipan, sum tryggjar øllum borgarum javn- bjóðis meguleikar, og sum ikki skapar skilnað millum fólk. Tað var við hesum grundsjónarmiði at hon fór til verka, tá hon fekk skúlamál at umsita í landsstýrinum í 1990. Og har kom nógv av skafti. Tekniskar útbúgvingar Fleiri nýggjar tekniskar útbúgvingar vórðu settar á stovn - og tær verða nógv brúktar í dag. - Tá SIT-útbúgvingin byrjaði, var eg spent at vita, hvussu fólk fóru at taka ímóti hesum. Ég vónaði, at í hvussu er ein heilur flokkur - eini 30 fólk - fóru at fara undir hana, sigur hon. Men tá avtornaði, høvdu 120 fólk meldað seg til. - Eg haldi at tað vísti, hvussu stórur tørvur var á hesum slagnum av út- búgving í Føroyum, sigur hon. Hinar teknisku útbúgv- ingarnar, sum tá vórðu settar á stovn, verða eisini nógv brúktar. - Eg haldi tær eru ein kompensatión fyri øll tey læruplássini, vit hava mist fingið hesar møguleikar tryggjar, at tey hava okkurt skilagott at takast við - og at tey ikki fara av landinum, sigur hon. Skúlaverkið er grundarlagið Marita fekk eisini igjøgn- um, at gera ein miðnáms- skúla í Suðuroy, soleiðis at suðuroyingar kunnu taka bókligar útbúgv- ingar, uttan at noyðast av oynni. Fleiri hava í hesum sambandi fýlst á, at hetta hevur kostað ov nógv. Men Marita hevur staðið fast við, at skúlaverkið skal varðveitast og mennast, hóast kreppuna. - Tað er her, vit leggja grundarlagið undir fram- tíðar møguleikum, og tað er her, vit kunnu forða fyri ov nógvum skilnað í fólkinum við at geva øllum somu møguleikar fyri útbúgving, sigur hon. enn danir Eitt, sum Marita Petersen fegin vil virka fyri fram- yvir, er bróta niður teir garðar, sum í dag eru millum handligar í bók- ligar útbúgvingar. Vit eru eitt lítið samfelag. Vit kunnu ikki hava henda skilnað. Vit eiga at kombinera og samskipa okkara útbúgv- ingar nógv betur enn higartil. Marita heldur, at ein vandi liggur í, at alt ov nógv fólk innan skúla- verkið hava donsku skip- anina sum fyrimynd - og har er tað jú rættiliga sundurbytt. - Her sum aðrastaðni er neydugt, at vit laga skip- anina til okkara vidurskifti og okkara tørv, sigur hon. Småu flokkarnir mugu taka stødu - Tað er vandamikið at fyrigykla fólki, at ein kann fara uppí politikk uttan at hava nakra stóðu til fleiri av okkara mest týðandi málum. Tað ber ikki til. Tað er at fara til val uppá falskar fortreytir. Veljarin hevur krav uppá at vita, hvat valevnini meina Marita Petersen hevur áður sagt, at hon helt tað vera rætt av Óli Jacobsen at stilla upp. Grundgev- ingin var, at hansara leik- lutur líka nógv hevur verið politiskur sum reint fakfelagsligur farnu árini. Við at fara inn í politikk fær Óli møguleika at virka politiskt undir teimum fortreytum, ein politikari virkar undir. Falskar fortreytir Men hon heldur líuð um tann mátan, Verkamanna- fylkingin hevur ført seg fram uppá. - Fyri tað fyrsta geva tey fólki ta fatan, at tað eru fakfelggini, sum stan- da aftanfyri. Men hóast nakrir fakfelagsleiðarar standa á listanum, og hóast tey kalla seg >Verkamannafylkingina<, so hevur ið hvussu er nevndin fyri Føroya Fiski- mannafelg gjørt greitt, at felagið ikki stendur aftan- fyri. Hetta er eitt fylking ein einstaklingum. Og tað haldi eg ikki, at øll eru greið yvir. Óreelt Marita ræðist eisini fyri hvat fer at henda, um tær smáu fylkingarnar og flokkarnir fáa vald eftir valið. - Fleiri teirra hava lagt dent á, at tey onga stóðu hava til nakað av okkara mest týðandi málum - hvørki vidurskiftini vid Danmark, ES, høgra- vinstra ella annað. Hetta heldur Marita vera sera vandamikið. - Tað er Ógjórligt at virka sum politikari uttan at taka stóðu til hesi mál. Hesi fólk noyðast at taka stóðu, verða tey vald. Tað er óreelt ikki at gera veljarunum greitt, hvor henda støda er. - Veljarin hevur krav uppá at vita, hvat tey fólk meina, sum biðja um hansara atkvødu. nú eftir lokið skeið leggur fram fyri veljaran tey úrslit, sam- gongan hevur nátt Marita Petersen heldur, at tað eru onnur, sum mugu dóma um, hvussu væl hon og sitandi landsstýri hava klárað tað. — Men um eg sjálv skal síga tað, so haldi eg, at vit hava fingið sera nógv burturúr, sigur hon. — Tí ein má minnast til, at tað valla er nakað landstýri, sum hevur havt so ring arbeiðskor sum hetta. — Tað hevur verið fiskaloysi, prísurin er farin í botn, búskapar- og bankakreppurnar gjørdust verri, enn nakar hevði droymt um. Og samráðingarnar og sam-skifti annars við donsku stjórnina hava tyngt øgiligt um arbeiði hjá okk-ara lítlu umsiting. Har- afturat kemur so, at vit í fyrstani høvdu tveir lands- stýrismenn, sum við brigsli og klandri bara gjørdu alt verri. Marita heldur, at fólk mugu hava alt hetta í huga, tá tey fella dóm yvir hetta landsstýrið. Nógv er ópopulert —Eg veit væl, atnógv av tí, vit hava gjøt, er ópopulert — serliga MVG-skipanin. — Men tá fólk hyggja at hesum listanum, vóni eg at tey eisini duga at síggja, at vit hava gjørt alt, vit hava kunnað, fyri at menna og útvikla hetta samfelag — hóast umstødurnar hava verið so ringar. Tað tydningarmesta av ti, sitandi landsstýri kann leggja fram, eftir lokið arbeiði: 1) beint fyri rentuspekulatiónini 2) fingið nytsluskattaskipan (MVG) 3) nýggja, broytta rúsdrekkalóg 4) arbeiðsloysistryggingarskipan 5) lóggávu,sumskal verja fiskastovn- arnar (vinnuligan fiskiskap) 6) fleiri skúlalógir eru broyttar (fólkaskúlalóg) 7) nýggjar lågir fyri tekniskar útbúgvingar (SIT, handverkarar, HT, maskinmeistarar) 8) byrjað samskipan av umsitingini 9) lagt fyri tingið uppskot um nýggja stýrisskipan fleiri lógir, ið kunnu stuðla verandi og nýggjum vinnutiltøkum umskipað alivinnuna handilssáttmála við ES yvirtikið undirgrundina lóg um forkanningar og løgtings- samtykt um meginreglur í sam- bandi við komandi oljuvinnu sett umsiting á stovn og farin undir framhaldandi lóggávuarbeiði í sambandi við oljuvinnu giviðloyvi til seismiskar kanningar í føroyskum sjógki bjargað vælferðarsamfelagnum tryggjað politiskan stabilitet í truplasta skeiði i Føroya søgu