hósdagur 30. juni 1994síða 13

Tíðindablaðið ESF Smærru plássini mugu varðveitast — Tað kann ikki vera rætt at avskaffa småplåssini tá hugsað verður | um hvussu nógv er brúkt til útbygging av samfelagnum Eitt nýtt landsstýri og løg- ting aftan á valið eigur at prioritera tey smáu plássini eins høgt sum tey stóru. Tí har eru nógvir fasilitetir og frítíðarinteressir, sum halda lívið í fólki í hesum ringu tíðum. Tað loysir neyvan nakrar búskapartrupulleikar í Før- oyum, at øll tey smáu út- oyggjaplássini verða av- toftad, bara tí at politikarar- nir ofta eru ov lokalir og ofta hava prioriterað tey stóru plássini høgt og av ú endaði alt vinnurekandi á teimum stóru plássunum og har endaði fólkið eisini. Men tað ringasta í dag er, at tað góða fólkið er farið og fer av landinum. Tað má steðgast. Tí mugu allir politikarar, ið verða valdir, arbeiða fyri allar føroying- ar, so at allir hava somu rættindi og skyldur. Tánú vit hava eitt oyggja- samfelag, sum er so væl út- bygt við gllum nýmótans hentleikum: góðum skúl- um, vegum, havnum og ein flakavirki ella fiskahisi í flestu oyggjum, og har til nógv jørð osfr., ja, so áttu at verið møguleikar her. Tað kann tí ikki vera rætt, tá man nú hevur brúkt so nógvar milliónir at byggja hetta lítla oyggjasamfelag- ið so væl út, at lata tað fara í órgkt aftur, bara tí politik- arar blivu ov lokalir, og ikki kunnu koma ásamt um bygdamál. Hetta rakar ofta tey smáu plássini. Tað er spell. Men vónandi verður tað betur. Fiskurin kann geva meira og fleiri arbeiðspláss, so- leiðis at flakavirkini í Nóls- oy og í Sandoynni kundu verið opin, eisini undir Fiskavirking. Og eins góðir møguleikar skuldu verið at havt fiskahúsið í Hesti opið. Taka vit hesar bygdir, sum einki annað arbeiðs- pláss hava uttan eitt flaka- virki, skuldu hesar bygdir komið í eina serstødu. Tí fólkið hevur ikki tann møguleika at arbeiða aðra- staðni uttan at flyta, og tað kann ikki vera rætta loysnin. Jú, víst kunnu arbeiðs- pláss skapast skjótt, bara í fiskivinnuni. Vit lata jú eini 20-30% av fiskinum fara 6- vidgjørdan av landinum. Tað er sum oftast tann góði og feski fiskurin. Oftast verður hann keyptur av ein- um manni, ísaður í eina bingju og sendur av land- inum. Hevdi flakavirkið í Nóls- oy kunnað fingið eini 2500 tons av tí fiski, sum fer 6- vidgjørdur av landinum, tað kundi eisini verið onnur fiskasløg, hevði virkið kunnað borið seg. Tá hevði tað kunnað givið eini 20-30 | arbeiðspláss og verið við til at hildið grundarlagið und- ir bygdini, so at tað fólkið, ið er eftir, kann verða ver- andi. Jóan Pauli Joensen, valevni javnaðarfloksins í Suðurstreymoy Vit varðveita vælferðarsamfelagið, men: Treini vaksa ikki inn í himmalin — vit mugu liva við einum ávísum undirskoti á fíggjarlógini í nókur ár afturat, til øll vinnan á henda hátt hevur ment seg so væl, at sárið er lekt og vælferðarsamfelagið aftur virkar sum tað eigur Eg havi altíð tikið undir við grundsjónarmiðum javnað- arfloksins, og tí vil eg eisini nú vera við úl at arbeiða fyri, at hesi sjónarmið fram- haldandi verða sett í verk í okkara landi. T.v.s. at høv- uðsendamálið er at varð- veita og styrkja føroyska vælferðarsamfelagið, sum vit øll eiga lut í. Higartil í valstríðnum hevur mesta tosið verið um allar møguligar forbetring- ar av ymiskum vidurskift- um í samfelagnum: arbeiðs- loysið, ALS, fólkaflyting- in, sethúsaviðurskiftini, skatta- og avgjaldslækking, lønarlækking, kappingar- føri og mangt, mangt annad. Men lítið er sagt um, hvussu pengar skulu fáast til vega til at fíggja tær ymsu ætlan- irnar. Okkara einasta rá- vera er fiskur! Í síðsta enda snýr tað seg altíð um hvussu nógvan pening vit kunnu fáa fyri okkara fiskavørur!!! Tí tað er tað, sum er avgerandi fyri hvussu nógv samfelagið upp á longri sikt kann út- byggjast — men trøini vaksa ikki inn í himmalin — væl- ferðarsamfelagið Føroyar kann ikki útbyggjast óav- markað! Men tað kann ger- ast betri, enn tað er nú — væl betri!!! Beint nú bløda Før- oyar úr einum syrgiligum, men ikki ólekiligum sári. Lekidómur er, at vit gera slíkar lógir, sum tryggja: --atallur fiskurer 1. floks, tå hann verður landaður, — at fiskastovnarnir aftur kunnu mennast soleiðis at ein hóskandi nøgd kann fiskast, --at fiskurin so skjótt sum til ber verður gjørdur til góða og dýra vóru, sum vit kunnu fáa góðan prís fyri, — at fiskimenn fáa ein veru- liga góðan prís fyri 1. floks fisk, — at verulig gongd kemur á alternativa fiskivinnu, og tå soleidis, at tad loysir seg, t.v.s. at ikki ov nógv sleppa at gera tað sama, so tað ikki gongur hjá ngkrum, — antin at Fiskavirking setur nøkur fleiri virkir í gond aft- ur, ella at tann monopollíkn- andi stødan, sum Fiska- virking sýnist at hava, verð- Nyttar einki at leita eftir syndabukkum —men vit mugu kortini lita i bakspeglið fyri at læra av mistøkum Seinastu tíðina hava nógv fólk sagt (eisini javnaðar- fólk) at vit skulu líta fram- eftir, og ikki aftureftir. Hetta er eisini rætt, tí tað tænir ongum endamáli at leita eftir syndabukkum. Men vit verða noydd at líta í bakspeglið, so vit ikki fara at endurtaka som- u mistøk, sum eru gjørd seinastu 10 - 15 árini. - Tí tað eru gjørd mistøk, bæði politisk og umsitingarlig. Her hugsi eg ikki bert um skeivar fløgur og ørvitis- projekt, so sum yvirfiggjad | skip, bygd á útlendskum skipasmidjum, við út- lendskari fígging og sum kravdu ein stóran part av okkara tilfeingi - bara fyri at kunna gjalda rentur og avdrøg. Hetta kom ikki før- oyska fólkinum til góðar á nakran hátt. Sama við stór- u bygningunum, sum úti- lukkandi vórðu brúktir til at selja innfluttar vørur, so sum japanskar bilar ella vóru teir útleigaðir til tað almenna fyri okursprísir. Nei, eisini tað almenna oyðslaði ov mikið ov dýr- um og illa umhugsaðum ætlanum, hóast vit kunnu siga um flestu av hesum ætlanum, at tær eru til stóra nyttu fyri fólkið, og vónandi verða tað í fram- tíðini. Men tað er ein partur av hesum projektum, sum ongantíð skuldu havt sæð dagsins ljós. - Her kunnu vit nevnda Sundsdepulin, Hitafelagið og Gomlurætt. Slíkum mugu og skulu vit læra av, og ábyrgdin má plaserast, tí eingin ivi er um, at tey sum sótu við politiska valdinum eisini høvdu ábyrgdina! Hartvig Hansen valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymoy ur mótvirkað á onkran hátt, soleiðis at fleiri fólk kunnu koma í arbeiði aftur, — at bankarnir í nógv stórri |} mun enn nú verða við til at '* fíggja endurreisnina av ' samfelagnum. Vit mugu samráða okkum fram til at gjalda minni enn tær 400 mill., sum vit nú gjalda í rentu til Danmark. Í nøkur ár í hvussu so er. Vit mugu liva við einum ávísum undirskoti á fíggjar- lógini í nøkur ár afturat, inn- #' til vinnan — øll vinna — á henda hátt hevur ment seg so væl, at sárið er lekt og vælferðarsamfelagið aftur virkar sum tad eigur. Vit mugu ongantíð missa vónina um at varðveita væl- ferðarsamfelagið, men kortini altíð ansa eftir — ti trøini vaksa ikki inn í himm- alin! Veljið lista C! Jógvan Bæk, valevni javnaðarfloksins í Suðurstreymoy