týsdagur 5. juli 1994síða 18

Síða 18 Nr. 125—5. JULI1994 Nakrar sam- gongutreytir Vit hava fingið eima ar- beiðsloysistrygging, sum vit nú mugu fara inn og gera broytingar í, so at vit við hesari trygging ikki bara gjalda út, men eisini verða við at geva ískoyti til ar- beiði, soleiðis at nakað kann koma í gongd aftur. Tryggingin skal brúkast til at skapa arbeidi, so at tey, sum arbeidsleys eru, kunnu koma aftur i arbeidi. Tad er gagnligt bædi fyri tey, sum eru rakt av arbeidsloysi og taðer eisini samfelagsgagn- ligt. Tað vil eg halda flestu flokkar á løgtingi og væl eisini arbeiðarafelggini eru samd við mær um. Tað hevur verið torført at fáa hesa skipan at virka regluliga, og tí hevur hon mangan verið í stórum vanda fyri heilt at steðga upp. Tann størsti vandin, sum hon hevur verið úti fyri, var í apríl 1992, tá hon veruliga var steðgað upp. Sum formaður fyri løg- tings arbeiðaramálaneynd fekk eg ta u ppgávu at gera nakað við hetta mál, at finna eina loysn. Vit fóru til verka og høvdu fund við arbeið- araumboðini, sum sita í nevndini. Uppskotið frá landsstýrinum var at lækka útgjaldið frá 70% til 60%. Vit fingu hetta broytt so- leiðis, at útgjaldið bleiv 67%. Hetta var eitt bragd og tóku flestu flokkar á tingi undir við hesum, tó var sambandsflokkurin hart í- móti, so um teir fáa ta fram- gongd, sum teimum er spádd, so veit arbeiðara- fjøfdin hvat er í væntu. Vit skulu broyta hesa skipan og eftir at hava lurt- að eftir, hvat teir ymisku flokkarnir hava ført fram, serliga í andgletti, tykir mær at áhugi er fyri hesum, og tí fari eg, um eg verðið valdur, at fylgja upp. Javnaðarflokkurin fer at gera nakað við skattaviður- skiftini hjá okkara pension- istum. Vit høvdu álvarsligar ætlanir um at fremja hetta í verandi samgongu, men vórðu tiknir av fótum av einari andstøðu, sum saman vid løgtingsformanninum setti eitt paraduuppskot fram, ti teir fingu at vita, at samgongan var sinnad at loysa hetta mål. Urslitid varð so tað, at vit fingu eitt val. At einki var í tí, sum varð sett fram, var avdúkað í Fimmaranum sama dag sum valið bleiv útskrivað. Tá segði formaðurin fyri sambandsflokkin, at teir ikki fóru at gera nakrar broytingar. Um tað skuldi verða nakað, so vildu tað verða skerjingar á almanna- økinum. Ti verdur tad fyri meg av- gerandi aftan å hetta val vid teimum samrådingum, sum fara at verda um landsstyri, at vit frå okkara flokki gera tað greitt, á sama hátt sum í 1959 í sambandi við fremj- an av fólkapensión, at við- urskiftini = hjá okkara pensionistum verða greið, ikki bara skal pensiónin vera skattafrí, men vit eiga at fara til Danmarkar og kanna eftir hvussu teirra pensionistar verða fjálgað- ir, og vit skulu so ger tað sama her heima. Fyri mær verður tað av- gerandi, at vit fáa skrásett í einum samgonguskjali, at vit beinanvegin avgreiða skattaviðurskiftini hjá okk- ara pensionistum, og at vit fáa broytt arbeiðsloysis- tryggingina. Hetta verða samgongutreytir. Sverre Midjord, valevni javnaðarfloksins í Suðuroy Tú kanst ikki loysa ein trupulleika við sama hugsanarhátti og Sama atburði sum skapti trupulleikan! Vit koma ikki burtur úr kreppuni við av øllum alvi at royna at fåa ta somu vinn- una å føtur aftur at virka å sama hått sum higartil. Vit lósu herfyri í Sosial- inum um japanska svart- kjaftaskipið Shinkai Maru, har filosofiin og treytin fyri at fáa nakað munagott burt- ur úr fiskiskapinum var, at teir bert fiskadu so mikið í senn, at fiskurin altíð var 1. floks, tå hann skuldi tilvirk- ast — og ikki soleiðis, at nøgdin av fiski var sum mest! Tí — og grundleggjandi tí — hevur eydnast teimum at fáa eina 1. floks vøru nú. Tí mugu vit eisini hugsa og handla annarleiðis nú — og tað fer javnaðarflokkurin at gera, um undirritaði fær nakra ávirkan. Sum gllum kunnugt — sí Sosialurin nr. 122, 30. juni 1994 — stendur í virkisskrá floksins m.a. so- leiðis: »Høvudsuppgåvan komandi valskeiði verður at skapa fortreytir fyri øktum virksemi. »Stødugt verður dentur lagdur å — at vinnan verður rikin á mest effektivan hátt — at stødugt størri åherdsla verdur løgd å at finna teir bestu marknadimar til tær bestu vørurnar. ' Vit eiga støðugt at menna og úllaga framleiðsluna til tess at bjóða tær bestu vørur og tænastur“ „Málið er at reka ein fiskivinnupolitikk - sum tryggjar skilagóða stovnsrøkt - sum miðar ímóti at fáa veiðiflotan at hvíla í sær sjálvum, sum tyggjar fiskimonnum eina sømi- liga úrtøku — og sum tryggjar, at veiðan verður umsitin á ein hátt, sum gevur mest møgulig- an samfelagsvinning. Teimum, sum fara undir at byggja hóskandi fiskifør, verður tryggjad lagalig fígging<. >Landið skal ganga á odda við gransking og royndarvirksemi á sjógvi og landi, við tí endamáli at gera grundstødi undir fiskiídn- aðinum so gott sum gjør- ligt<. Hesum taki eg fult undir við, tí grundleggjandi sam- felagsgagnligi hugsanar- hátturin í hesum er — at vit lóggeva soleiðis, at råvøran og harvið veran altíð er 1. floks - at tað almenna beinan- vegin hjálpir til at finna teir bestu marknaðirnar til allar okkara vinnumøgu- leikar — at fiskimenn fáa ikki bert sømiliga men góða løn og góð arbeiðsviðurskifti — at landið ger nógv meira við gransking og royndar- virksemi á sjógvi og landi, t.v.s. stuðlar øllum vinnumøguleikum — at fiskastovnarnir verða røktir skilagott. Tíð må fiskifloytin broyt- ast soleidis, at vit bædi fåa 1. floks råvøru og at vit varðveita fiskastovnarnar, Lv.s. at vit so vid og við fáa færri trolarar rundan um Føroyar og fleiri húkaskip og útróðrarbátar. Tá fara øll samfelagshjól- ini aftur at mala — og tá við eini javnari ferð — nú og so leingi fólk býr í Føroyum. Veljið tí aftur lista C!!! Jegvan Bæk Álvarsamasta val nakrantíð Valið hesaferð man vera eitt tað álvarsamasta nakrantíð í Føroya søgu. Valið stendur ímillum borgarligu flokk- arnar, sum vilja, at vit øll skulu niður í lón og inn í ES, ella javnaðarflokkin, sum sigur, at lønirnar eiga part- arnir á arbeiðsmarknaðin- um sjálvir at samráðast um, og heldur enn inn í ES eiga - at taka samrådingar við teir um at betra um verandi av- talu. Sjálvandi slítur tað at sita við ábyrgd At sita við ábyrgd í niður- gangstíðum slítur sjálvandi upp á ein hvønn flokk, ser- liga slítandi verður tað, tá ið fiskatilfeingið svíkur, og prísirnir lækka, saman við fleiri bankakreppum, sum eingin, heldur ikki bankar- nir sjálvir høvdu roknað við. Vit minnast jú gll árs- frágreiðingina hjá Sjó- vinnubankanum, áðrenn hann fór av knóranum, har tað við stórum bókstavum stóð skrivað: »Vid Sjó- vinnubankanum inn í ár 2000«. Hetta sigur nakað um, hvussu óvitandi vit øll somul vóru um støduna. Javnaðarflokkurin hevur verið við til Hóast langt er eftir á mál, hevur javnadarflokkurin verið við til, í teimum av- talum, vit hava gjørt vid danir, at: 1. Endurfíggjað okkara utt- anlandsskuld 2. Fíggjað undirskotið á fíggjarlógini í 1992 og 1993 3. Fíggjað skuldina hjá teimum almennu bank- unum 4. Umframt endurreisnina av bankunum. Treytirnar vóru Treytirnar fyri hesum vóru, at vit skuldu: 1. Minka um hallið á fíggj- arlógini í 1992 og 1993 2. Fylgja úlmælinum frá bygnadarnevndini og 3. Nútímansgera lógina innan vinnu og trygging Uttanlandsskuldin Javnaðarfloksins stóða til uttanlandsskuldina er, at vit hava skyldu at gjalda hana aftur, tó eiga vit at tosa við danir um tær 2,7 mia., sum eru nyttar til at bjarga bank- unum. Vit meta tað er rætt, at henda skuld verður strikad og at vit sleppa undan rent- uni upp á uml. 190 mill. ár- liga. Ala vit útróðarmenn? Ein av fólkafloksmonnun- um hevur fingið sær sum slagorð, »Vit ala ikki út- róðrarmenn á lærustovni« Gamalt er at taka til, at lær- dómur er lættur at bera. Vanligt er eisini at hoyra gamlar menn frøast um tann framburð, sum er hendir á skúlagkinum, samanborið við tá ið teir sjálvir vóru ungir og skuldu nema sær kunnleika innan Ld. naviga- tíón ella motorlæru. Sjåld- samt slagorð. Verkamannafylkingin ogheilsurgktin Til síðst ein viðmerking til tað, eitt umboð úr verka- mannafylkingini segði inni á Kambsdali um trupulleik- arnar hjá heilsu- og heima- sjúkrasystrunum í teirra - stríði at fáa tænastubilar. Umboðið helt fyri, at nú stórur partur av játtanini hjá heilsuverkinum skuldi nýt- ast til keyp av bilum, bleiv ikki nógv eftir til heilsurøkt. Hesi orð siga eitt sindur um hesa fylking — áðrenn valið er av hevur hon stungið ein fakfelagsbólk í ryggin. Hva verður tað næsta. Javnaðarflokkurin framvegis besta boð Tí — alt Føroya fólk — loysn- in er ikki altíð at skifta ella stovna nýggjan flokk, um tit eru misnøgd. Eg kenni ong- an flokk, sum íkki hevur gjørt mistøk í åttatiårunum, men við floksins stevnuskrá í huga, nýggjum fólki og nýggjari stýrisski lóg er javnaðarflokkurin fram- vegis besta boð upp á fram- tíðina. Gott val, øll somul. Poul Andrias Joensen, valevni javnaðarfloksins í Eysturoy