týsdagur 8. juli 2003síða 3

4 Nr. 126 - 8. juli 2003 Nr. 126 - 8. juli 2003 5 Javnaðarfólk eru ósamd um framtíðina hjá Føroya Fiskavirk- ing. Dan Reinert Petersen sigur, at alt talar fyri at selja Fiskavirking beinan- vegin og hann skilir ikki grund- gevingarnar hjá formanni floksins, Jóannes Eidesgaard, sum ikki vil selja nú FISKAVIRKING Áki Bertholdsen – Fiskavirking skal ein- skiljast sum skjótast tí tað er als onki, sum talar fyri at varðveita Fiskavirking á almennum hondum. Dan Reinert Petersen í Fuglafirði er heitur tals- maður fyri at Framtaks- grunnurin selir Føroya Fiskavirking sum skjótast. Dan Reinert Petersen sat nógv á tingi fyri javn- aðarflokkin frá 1990 til 1994 sum varamaður fyri Jørgen Thomsen. Hann sat aftur á tingið frá 1998 til 2002 og nú er hann vara- maður hjá Andreas Peter- sen. Men hóast hann er frammaliga í flokkinum, dylir hann ikki fyri, at dregur ikki somu línu sum formaður floksins í einum av teimum stóru málunum, sum verða at taka støðu til í næstu: Framtíðina hjá Føroya Fiskavirking. Jóannes Eidesgaard hevur fleiri ferðir gjørt greitt, at hann heldur tað vera skeivt at einskilja Fiskavirking enn. Eitt nú stúrir hann fyri, at út- lendingar fara avstað við virkinum og aftur í blað- num í dag hevur hann drúgva grein um, hví hann heldur at tað er skeivt at selja Fiskavirking. – Men hesum grundgev- ingunum skilji eg ikki nógv av, sigur Dan Reinert Pet- ersen. Hann sigur, at fyri tað fyrsta stendur tað beinleiðis í viðtøkunum fyri Fram- taksgrunnin, at hann skal selja vinnutólini beinan- vegin tey eru sølubar. – Virkar nevndin ikki fyri at selja Fiskavirking, brýtur hon sostatt sínar egnu viðtøkur. Annars vísir hann á, at alla aðrastaðni verður tað hildið at vera ein stórur vinningur, at útlendingar gera íløgur í einum landi, ikki minst tá ið lítil vága- fúsur pengar eru í landinum frammanundan, eins og tað vísa seg at vera í Føroyum í dag. Hann minnir eisini á, at taðeru ikki meiri enn átta ár síðani at kreppan var uppá tað harðasta og tá sendi javnaðarsamongan ,sum tá sat, fleiri hundrað brøv út í øll møgulig lond í eini roynd at lokka útlendingar at gera íløgur í Føroyum. – Tað verður allastaðni mett sum ein stórur fyri- munur fáa útlendskar íløg- ur, so grundgevingarnar ímóti útlendskum kapitali, skilji eg ikki. Tá ið tosað verður um útlendskar íløgur, verður Pan Fish í Vági viðhvørt tikið fram sum eitt ræðandi dømi. – Eg haldi, at hetta er eitt eindømi. Virkini hjá Fiska- virking fara ongan veg og ongin fer at keypa Fiska- virking fyri fullan prís, bara fyri at taka gamlar maskin- ur úr teimum. Fuglfirðingurin heldur eisini, at tað er stórur munur á at fáa útlendskar íløgur í fiskivinnuna á landi og fiskivinnuni á sjónum. – Missa vit ræðið á fiski- vinnuni á sjónum, kunnu vit gerast rávøruútflytarar burturav og tað má ikki henda. Ongin fongur Annars sigur Dan Reinert Petersen, at Fiskavirking er als ongin fongur hjá lands- kassanum. – Fiskavirking hevur eitt yvirskot upp á 15-20 milliónir um árið og tað fer ikki ein króna av teimum í landskassan. Yvirskotið fer alt í Framtaksgrunnin. – Tað undrar meg eisini, at formaður javnaðarflok- sins er so trekur at selja Fiskavirking, tá ið hann fyri bara einum ári síðani legði fram ítøkiligari ætlan fyri at einskilja Føroya Banka, tá ið hann ætlaði at hvør borgari í landinum skuldi fáa ókeypis partabrøv. – Føroya Banka er ongin orsøk at einskilja. Hann hevur kastað hundraðtals milliónir av sær til lands- kassan. Hann hevur fingið tað skoðsmál, at hann er ímillum best riknu pen- ingastovnar í ríkinum og tað eru óráð at pilka við eigaraviðurskiftini í eini slíkari fyritøku. Trýstir prísin Sjálvur hevur Dan Reinert Petersen verið til skips hetta einasta árið. – Og umborð á skipunum er tað ein greið niðurstøða, at Fiskavirking hevur so stóran part av virkjunum, at teir trýsta prísin niður. Fiskavirking keypir næstan 40% av fiskinum og ein so stórur, einstakur keypari ásetur í veruleikanum, meiri ella minni, prísin sjálvur, tí virkini hjá Fiska- virking bjóða ikki ímóti hvørjum øðrum. – Hóast vit missa fimm fiskidagar, loysir tað seg hjá okkum at sigla uttan- lands at selja, so lágir eru prísirnir í Føroyum, sigur hann. – Tí er tað ein greið fatan ímillum fiskimenn, at kappingin er ov lítil. Verða virkini í Fiskavirking seld, hevði kappingin verið størri og so fóru prísirnir upp. Tó ásannar hann, at verður Fiskavirking í ein- um og framhaldandi rikið sum eitt virkið, fer kapp- ingarstøðan neyvan at broytast. – Mítt útgangsstøðið er, at Fiskavirking skal liðast sundur og seljast í smáum, tí tað er tað besta fyri fiski- mannin, sigur Dan Reinert Petersen. Tekur hann fiski- loyvið hjá Jógvan S aftur, væntar hann endurgjaldskrav. Men tekur hann ikki fiski- loyvið aftur, er vandi fyri at hann hann verður koyrdur frá sum landsstýris- maður HØVUÐBRýGGJ Áki Bertholdsen Jacob Vestergaard, lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum fær nógv at hugsa um teir næstu dagarnar. Tað er málið um fiski- loyvið hjá Jógvan S, sum fer at geva honum nógv at hugsa um. Tekur hann fiskiloyvið aftur, ivast hann ikki í, at landsskassin fær endur- gjaldskrav frá reiðaranum. Men tekur hann ikki fiskiloyvið aftur, er vandi fyri, at hann verður koyrdur frá sum landsstýrismaður. Tað er hendan knípan, sum fer at volda landsstýr- ismanninum í fiskivinnu- málum høvuðbrýggj teir komandu dagarnar. Tá ið Jógvan S varð keyptur, fekk reiðarin tilsøgn um fiskiloyvi. Men síðani hevur Landsstýris- málanevndin viðgjørt málið og hennara niður- støða er, at fiskiloyvið var ólógligt, tí tá ið fiskimála- ráðið skuldi rokna veiði- orkuna út, brúkti tað skeiv- an roknihátt. Veruleikin er, at Jógvan S hevur munandi størri veiðiorku enn bátarnir høvdu, sum eru farnir úr flotanum fyri hann. Nakrar fáar dagar áðrenn Landsstýrismálanevndin var liðug at viðgera málið, útskrivaði landsstýrismað- urin í fiskivinnumálum Jógvani S eitt fyribils fiskiloyvi. Viga fyri og ímóti Men nú má hann hugsa seg gjølliga um, antin hann skal útskrivað bátinum eitt endaligt fiskiloyvi ella um hann skal taka fiskiloyvið aftur. Jacob Vestergaard sigur, at hann er greiður yvir, at sama hvørja støðu hann tekur kann tað fáa av- leiðingar. Hann sigur, at hann hevur biðið umsitingina í Fiski- málaráðnum viga fyri og ímóti og at meta um, hvørj- ar avleiðingarnar kunnu vera av at taka fiskiloyvið aftur. Í Sosialinum leygardagin segði Tórbjørn Jacobsen, løgtingsmaður, at tók Jacob Vestergaard ikki fiski- loyvið aftur, dugdi hann illa at ímynda sær, at hann framvegis var landsstýris- maður aftaná ólavsøku, skuldi samgongan vísa sama støðufesti í hesum føri, sum hon vísti, tá ið Helena Dam á Neystabø mátti frá og tá ið Jørgen Niclasen mátti frá. Jacob Vestergaard er fullgreiður yvir vandan fyri, at misálit kann verða reist ímóti honum, tekur hann ikki fiskiloyvið aftur. Tí er málið eisini polit- iskt heldur hann og møgu- liga fer hann at taka tað upp í samgonguni, áðrenn hann tekur støðu. – Øðrumegin hava vit sostatt tær lógfrøðiligu av- leiðingnarnar at taka fiski- loyvið aftur og hinumegin hava vit so tær politisku avleiðingarnar av at lata loyvið standa við. Alt hetta ksla vigast fyri og ímóti, áðrenn endalig støða verður tikin, sigur Jacob Vester- gaard. Annars vísir hann á, at eitt, sum kann gera tað trupult at taka fiskiloyvið hjá Jógvani S aftur, er, at sami rokniháttur er brúktur í fleiri øðrum førum. – Skulu vit so eisini taka eini 30 onnur fiskiloyvi aftur, spyr hann? Somuleiðis vísir hann á, at nú er roknihátturin broyttur, so at hereftir koma ikki fleiri mál av hesum slagnum fyri. Annars heldur hann, at hetta er ein spurningur um lógfrøði, har løgfrøðing- arnir í fiskimálaráðnum ikki eru samdir við løg- frøðingarnar hjá lands- stýrismálanevndini. Og tað er sjálvsagt ein spurningur um avgerðir frá landsstýrismálanevndini skulu fylgjast treytaleyst, hóast hann sjálvur hellir tann vegin, tí hann ásannar, at avgerðir í landsstýris- málanevndini eiga at viga nógv. Men hví bíðaði tú ikki við at geva Jógvani S fyri- bils fiskiloyvi til landsstýr- ismálanevndin var liðug? – Jógvan S fekk tilsøgn um fiskiloyvi fyri seinasta løgtingsval og tað er bind- andi. Tað var eisini óvist, nær landsstýrismálanevnd- in fór at vera liðug. Og slapp Jógvan S ikki til fiskiskap, var eisini vandi fyri, at hann fór at krevja endurgjald fyri mista fiski- tíð og sostatt mista inntøku, tá ið hann frammanundan hevði fingið bindandi tilsøgn um fiskiloyvi. Jacob Vestergaard fær nógv at hugsa um næstu dagarnar Føroya Fiskavirking skal seljast ongantíð ov skjótt Jacob Vestergaard er fullgreiður yvir, at tekur hann ikki fiskiloyvið hjá Jógvan S aftur, er vandi fyri, at hann verður koyrdur frá. Men enn er ongin avgerð tikin – Fiskavirking kastar ikki eitt oyra av sær til landskassan og tað skal seljast ongantíð ov skjótt, sigur Dan reinert Petersen, Durita Mohr Jacob- sen vann fimta undanumfarið í Nósabarnaprix 2003, sum var í ítróttar- høllini á Kambsdali leygarkvøldið NÓSABARNAPRIX Rúna Sivertsen Nósabarnaprixtiltakið á Kambsdali leygarkvøldið var væl eydnað. Fyrireikar- arnir høvdu gjørt sær ómak, so at øll, bæði børn og vaksin, skuldu fáa eitt hugnaligt og stuttligt kvøld. Angela, Baby-James og Hannibal undirhildu við sangi og skemti. Vinnari gjørdist Durita Mohr Jacobsen av Kambs- dali við sanginum, "Vit eru glað". Nummar tvey gjørd- ist Ansa Højgaard úr Søld- arfirði, og nummar trý varð Hjørdis Nesá av Toftum. Nú er bert eitt undanum- far í Nósabarnaprix eftir; tað verður í bygdahúsinum í Miðvági tann 12. juli. Finalan verður í Badmin- tonhøllini í Havn tann 28. juli. Tað er Føroya Banki, ið stuðlar Nósabarnaprix 2003. Bert hugflogið setir mørkini, verður sagt. At mørk skulu vera, eru helst tey flestu samd um. Men, hvar mørkini ganga, er kanska ikki altíð so lætt at vita ÁLVARA OG GAMAN Rúna Sivertsen Tó, tað mundi fella flestu varmakeldugestum og fuglfirðingum við fyri bróstið, at ein av hoppi- borgunum ímyndaði Titanic á veg í havsins djúp. Sorgarleikurin, tá Titanic sakk fyri meiri enn níti árum síðani, skakaði heim- in tá, og ger tað enn tann dag í dag. Hetta stolta ferðamanna- skip varð bygd á ein slíkan hátt, at tað ikki skuldi kunna søkka. Men náttúran var sterkari enn manna- hondin, og ein av størstu sorgarleikum, heimurnin hevur kent, kravdi meiri enn 1500 mannalív. Um henda góða hoppi- borg er ósømilig ella ikki, lata vit upp til lesaran at meta um. Í hvussu er og ikki, hildu fólk á vegnum hetta vera "langt úti", sum onkur tólk til. Fyrireikararnir harmast og siga, at søkkandi skip ikki verða nýtt til skemt- unar eina aðru ferð. Durita vann á Kambsdali Spæl úr sorgarleiki Fólk argaðust um eina av hoppi- borgunum á varmakeldustevnu, sum ímyndaði Titanic á veg í havsins djúp Mynd: Rúna Sivertsen Durita Mohr Jacobsen av Kamsdali sleppur víðari í finaluna, sum verður í Badmintonhøllini í Havn tann 28. juli Durita (t.v.) fór avstað við sigrinum. Ansa Højgaard úr Søldarfirði (í miðjuni) gjørdist nummar tvey, og Hjørdis Nesá av Toftum fekk triðja plássið C M Y K 5 4