týsdagur 8. juli 2003síða 5

8 Nr. 126 - 8. juli 2003 Nr. 126 - 8. juli 2003 9 MARKNAÐARRÁK Fyri viku síðani varð mett, at størst sannlíkindi var fyri, at renturnar í farnu viku fóru at hækka - soleiðis bleiv tað eisini. Orsøkin var ein stað- festing av, at tekin eru um, at tað sum heild gongur betur í amerikanska búskapinum. Kortini var eisini staðfest, at enn gongur striltið á ameri- kanska arbeiðsmarknaðinum. Menningin av arbeiðsmarkn- aðinum er oftani seinkað í mun til gongdina í vinnuni, so vón er um, at arbeiðs- marknaðurin fer at koma seg. Kortini gevur hetta ábending- ar um, at leiðin fram ímóti betri búskaparligum viður- skiftum, kann gerast skinklut. Tað er tó ein sannroynd, at virðisbrævamarknaðirnir taka eina væntaða gongd til sín, áðrenn hendan endaliga er staðfest - tískil eru renturnar hækkaðar seinastu vikurnar. Farna vika gjørdist ein góð partabrævavika. Orsøkin til hetta var tann sama, sum førdi við sær hækkandi láns- brævarentur. Tøl í farnu viku vístu, at bæði amerikanska framleiðslu- og tænastuvinn- an eru bjørtskygd, og hetta bjartskygni trýsti partabræva- kursirnar uppeftir. Hesa vikuna verður tunn- ligt við búskarligum lyklatøl- um. Kortini verður vikan áhugaverd. Hósdagin hevur evropiski miðbankin (ECB) rentufund. Næstseinastu viku lækkaði amerikanski tjóð- bankin leiðandi rentu teirra og vóru positivari um búskap- argongdina. Síðani tá hevur formaðurin í ECB eisini sagt, at evropiska rentan er hósk- andi, og at hon ikki forðar fyri búskaparligari fram- gongd. Vit meta tí ikki, at ECB fer at lækka evropisku rentuna hósdagin. Størsta týdning fyri bæði partabræva- og lánsbræva- marknaðirnar hesa vikuna fara almannkunngerðir av roknskapum fyri næsta árs- fjórðing at hava. Kunngerðir- nar byrja av álvara hesa vik- una tá m.a. General Electrics, Pepsi og Yahoo, øll úr USA, kunngerða roknskap. Tá kunngerðirnar fyri fyrsta ársfjórðing vóru av, var samlaða úrslitið hampuligt, og flestu virkini høvdu lagt fram góðar roknskapir sam- stundis sum tey høvdu góðar vónir um næsta ársfjórðing. Fyri amerikansk virkir var ein orsøk til hetta fallið í dollar- anum, ið betrar um kapp- ingarførið. Í øðrum ársfjórð- ingi hevur dollarin verið enn lægri, og tí er sannlíkindi fyri, at amerikansk virkir staðfesta hesar vónir. Orsakað av árin- um úr USA, kann tískil rokn- ast við, at partabrævamarkn- aðirnir næstu vikurnar fara at standa seg hampuligt, meðan lánsbrævarenturnar orsakað av hesum kunnu hækka meira. Roknskapir í andgletti Vika 28 www.kaupthing.fo TRYGD Marjun Dalsgaard Nógvir skaðar standast hvørt ár av el-innlegging- um frá 50’unum og 60’unum. Ofta er talan um smærri skaðar, men tað kann vera sera vandamikið, um húsini er gjørd av so- nevndum bleytum plátum, sum vóru nógv nýttar til sethús í 50’unum – og teimum eru tað nógv av, sigur Emil Simonsen, leið- ari hjá sýnsmonnunum hjá Tryggingarfelanum Føroy- ar. – Trupuleikin við goml- um el-innlegginum er, at leidningarnir eru lagdir beinleiðis inn í veggin. Hendur ein kortslutningur, er beinleiðis samband við veggin, og tað kann føra til umfatandi eldsbruna – ser- liga um húsini eru bygd av sonevndum gassplátum. Tá breiður eldurin seg so skjótt, at húsini kunnu brenna í grund upp á onga tíð, sigur hann. At sløkkja kontaktina ella taka stikkið úr kon- taktini, er eingin trygd í hesum føri. Tað einasta rætta er at skifta gamlar el- innleggingar út, heldur Emil Simonsen. Í dag verða allir leidningarnir samlaðir í einum kassa aftan fyri veggin, so teir ikki koma í samband við pláturnar, um ein leidningur brennur saman. POLITITÍÐINDI Marjun Dalsgaard Sunnumorgum klokkan 07.20 var boðað frá eldi í einum sethúsum á Heyg- um í Vestmanna. Eldurin sást ongantíð uttan, og eingin vandi var fyri grannahúsunum. Tó var talan um minuttir, áðrenn støðan kundi verið sera hættislig, metir sýslu- maðurin í Vestmanna, Ivan Klein Olsen. Ein kvinna var inni, tá eldur kom í. Hon var ikki í lívsvanda, men er sera skelkað. – Eg vaknaði við ein brest og fór út, greiðir hon frá. Her hitti hon nakrar ungar menn, ið vóru á veg heim frá Varmakeldu, tá teir sóu, at roykur stóð úr tekjuni á húsunum, og teir boð- aðu síðan frá eldinum. Tað gekk skjótt at sløkkja eldin, og 50 minuttir eftir var hann bastur. Av tí at eldurin var hildin at vera ógvus- ligari, enn hann var, komu bæði sløkkiliðini úr Vestmanna og Kvívík á staðið, greiður Ivan Klein Olsen frá. Hann heldur orsøkina til eldin vera ein kortslutning, av tí at eldurin er komin í tætt við eina kommodu við ljósi í, sum stóð í gongini. Gongin er sera illa brend, og stórur royk- skaði er staðin av eldin- um. Eldur í húsum í Vestmanna Gamlar el-innleggingar eru vandamiklar Gamlar el-innleggingar frá 50’unum og 60’unum kunnu vera lívshættisligar og eiga at skiftast út, sigur Emil Simonsen, leiðari hjá sýnsmonnunum hjá Tryggingarfelagnum Føroyar NØVN Í VIKUNI Telefon 311820 - Fax 314720 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Hans Arne Nielsen 70 ár 29. juni fylti Hans Arne Nielsen í Sandavági 70 ár. Hans Arne er føddur og uppvaksin í Sandavági, sonur Jóhannu, f. Simon- sen, og Thor Nielsen, skip- ara, bæði úr Sandavági. Sum 15 ára gamal fór hann í læru sum elektrikari hjá Sigird av Reyni í Havn. Eftir at hava lært í hálvt- annað ár hjá Sigird, lærdi hann seg lidnan hjá systk- inabarninum Christian Nil- sen maskinmeistara í Sandavági. Í september 1952 fór hann til Danmark- ar at taka sveinaroyndina og tók prógv sum el- innleggjarai 6. juni 1953. Eftir tað kom Hans Arne heim aftur til Føroyar og fór at arbeiða hjá Christian Nielsen í Sandavági sum el-innleggjari. Har arbeiddi hann til 1956, tá hann yvir- tók virkið hjá Christiani Nielsen. Síðan tá hevur hann arbeitt sum sjálv- støðugur vinnurekandi. Í 1961 giftist Hans Arne við Sunrid, f. Jacobsen, dóttir Solveig og Alfred Jacob- sen, úr Sandavági. Bæði Sunrid og Hans Arne hava verið ítróttarfólk, tey hava t.d spælt hondbólt og róð kapp við Sandavágsbátin- um. Tey eiga fimm børn, tey eru: Sonni, Torkil, Allan, Solveig og Jóhan. Øll børnini búgva í Sanda- vági uttan dóttirin, Solveig, sum býr í Sørvági. Dagurin 8. juli. Ketil biskupur. Hesin biskupurin í Würtenburg í Týsklandi var ættaður úr Skotlandi. Sankta Kilian, sum hann varð róptur, varð saman við feløgum sínum Totnan og Kolonat tikin av døgum í árinum 689. Hann hevði umvent hertogan har á staðnum og yvirtalað hann til at lata seg skilja frá konuni, ið áður hevði verið gift við bróður hansara. Í øði læt konan hann og felagar hansara taka av døgum. Kilian varð seinni skírdur halgimenni, og eftirmaður hansara sum biskupur í Würtenburg læt likam hansara leggja í halgiskrín 8. juli 752. Í Norðurlondum fekk hann navnið Ketil, ið eisini hevur verið brúkt sum mansnavn í Føroyum. Nú á døgum man tað vera best kent av skaldsøguni Feðgar á ferð eftir Heðin Brú. Er eisini komin í bland við danska halgimenni St. Kjeld. Ein Ketilsheyggur er í Skálavík. Fleiristaðni í Føroyum vita tey at siga eitt ørindi, sum skal vera lisið sum lyklaorð til at finna ein ketil, ið er niðurgrivin við pengum – gulli og silvuri. So seint sum fyrst í 20. øld er drongur doyptur og skrivaður í kirkjubókina, har eitt fornavn er Kedelhoy. Navnið merkir hattur ella hjálmur. Hagtøl fyri skráseting av nýggjum akførum fyri JAN- JUN í 2003 og 2002. Jun Jun Broyting Jan-Jun Jan-Jun broyting %broyting Akfaraslag 2003 2002 Jun 03/02 2003 2002 2003/2002 2003/2002 Brandbilar 0 1 -1 1 1 0 0,00% Bussar 0 5 -5 3 9 -6 -66,67% Kampingvognur 1 0 1 1 0 1 Hýrubilar 1 6 -5 9 16 -7 -43,75% Lastbilar 8 2 6 9 12 -3 -25,00% Leguvognar 1 0 1 5 3 2 66,67% Motorsúkkla 3 0 3 8 4 4 100,00% Neyðsendakfar 1 1 0 2 3 -1 -33,33% Persónbilar 161 168 -7 704 851 -147 -17,27% Smábussar 2 0 2 5 1 4 400,00% Tangabilar 1 0 1 4 0 4 Viðfestivognar 18 14 4 53 60 -7 -11,67% Vøruvognar 24 30 -6 143 160 -17 -10,63% Samlað 221 227 -6 947 1120 -173 -15,45% Í juni 2003 eru skrásett 13 nýggj prutl og higartil í ár eru skrásett 88 nýggj prutl. Bileftirlit Føroya 37. árið á rað eru summarlegur á Zarepta á Vatns- oyrum. Nógv børn og ung koma til hesar legur, sum hava verið har síðan 1967. Áðrenn tað vóru í tvey ár legur í ALV- húsinum við Áir SUMMARLEGUR Magnus Gunnarsson Leguhúsið hjá brøðrasam- komunum í Føroyum, Zarepta á Vatnsoyrum, verður brúkt so gott sum alt árið. Almenna skáin byrjaði 15. mai við leguni fyri brekað, síðan hava fleiri legur verið, sum t.d fýra familjulegur sum vóru frá 1. til 27. juni. Summarleg- urnar byrjaðu sunnudagin 29. juni og halda fram til 15. august. Eftir summar- frítíðina verða eisini ymisk- ar legur, sum t.d. mans- og kvinnustevnur, hjúna- stevnur og heystlega í heystfrítíðini. Um veturin verður húsið mest brúkt til vikuskiftislegur hjá teimum ymisku samkomunum. Børnini spæla og venja likamið, og skipaðir fót- bóltsdystir eru millum tey ymisku liðini. Aðrir aktivi- tetir eru eisini, sum t.d. at rógva við bátum og sigla við súkklubátum á Leitis- vatni, rógva við kano í ánni og svimja í innandura svimjihylinum. Børnini og tey ungu læra at fremja gott samanhald millum luttak- ararnar á legunum. Eisini læra tey at vera ásettum reglum lýðin, at fremja vanliga heilsurøkt, at hava siðiliga atferð og verja og virða náttúruna eins og mentanarvirðini. Umframt at tey ungu hugna sær sam- an og hava tað stuttligt, er endamálið við legunum at vinna børn og ung fyri Kristus. Summarlegurnar á Zarepta byrjaðar Nýggjastu tølini frá Bileftirlitinum vísa, at bilasølan í landinum framvegis er mink- andi. Samlaða sølan av nýggjum persón- bilum fyrra hálvár 2003 er næstan hálvtannaðhundrað bilar færri enn sama tíðarskeið í fjør BILASØLA Magnus Gunnarsson Samlaða sølan av nýggjum akførum í Føroyum fyrra hálvár 2003 er uml.15 pro- sent minni en sama tíðar- skeið í fjør. Sølan av persónbilum er minkað við uml. 17 prosentum og út- skiftingin av hýruvognum er eisini minkað, í ár eru seldir níggju hýruvognar ímóti sekstan í fjør. Sein- asta mánað hildu vit, at ein orsøk til minkandi søluna kundi vera verkfallið, ið vardi umleið ein mánað, men nú skuldi tað verið komið upp á pláss. Bil- handlarar vit hava tosað við siga, at talan er um eina náttúrliga minking, av tí at marknaðurin er við at vera mettaður og útskiftingin ikki so stór sum áður. Sølan av motorsúkklum er tví- faldað, átta motorsúkklur eru seldar í ár móti fýra í fjør. Bilasølan minkar framvegis C M Y K 9 8