leygardagur 20. august 1994síða 4

Tíðindablaðið Síða 4 Nr. 157 —20. AUGUST 1994 Stuðulin til vinnulívið: Ongar treytir fylgja við studlinum Tad er ikki neydugt, ti tad er okkara lyndi at byggja ut og økja um framleidslu um møguleiki er fyri ti, sigur Anfinn Kallsberg. Hann heldur, at tær 180 milliónirnar, uppskotið kostar, er góð Anfinn Kallsberg. formaður Fólkafloksins heldur, at tað uppskotið at lækka lønir og skatt. kostar í fyrsta umfari, eru væl útgivnir pengar sum koma fleirfalt aftur. Mynd: Kalmar VT > 7 í íði kann ivaleyst loysast við menna sektorin? íloga l fi ramtíðina millum ødrum einum lønar- -Plenuklipparametodan -Viteru samdir umatspara = aftur 12 prosent eitt ár nadarmedvitid í virkjunum er ikki vegurin. Fyri tað Skalli, sum verður tíkin av dugir ikki meira. Skal spar- á fíggjarlógini, men um allar tær 180 milliónirnar, uppskotið um lækking av lónum og skatti kostar, skulu sparast aðrastaðni, er ikki vist Eg haldi at vit skulu uppfata hetta sum eina íløgu í framtíðina, sig- ur Anfinn Kallsberg, formaður Fólkafloksins. Han heldur, at hetta eru sera “væl útgivnir pengar sum „vónandi og væntandi koma fleirfalt aftur. Formaður Fólkafloksins sigur, at tað er alneyðugt at styrkja vinnuliga partin í samfelag- num mótvegis tí almenna. Ongar treytir fylgja við Vinnulívið fær tað lønarliga 12 prosent lættari nú og seinri. Men vil Fólkaflokk- urin tryggja sær, at hesin stuðul verður nýttur eftir ætlan? Anfinn Kallsberg heldur tað ikki vera neyðugt við nøkrum bindingum. Tað fer altíð at vera okkara lyndi at útbyggja og skapa fleiri arbeiðspláss um møguleiki er fyri tí, og tí heldur hann, at pengarnir verða skilagott nýttir. Tað kemur heilt av sær sjálvum, heldur for- maður Fólkafloksins. Koddin!? Í ålitinum frá 1990, har ymiskir møguleikar fyri at lækka kostnadarstødi, eru umrøddir, verður millum sagt, at ein vandi er, at kost- verður minni, eins og hugurin til at effektivisera framleiðsluna eisini verður minni. -Jú sjálvandi er altíð ein vandi har, men hetta álitið varð skrivað í 1990 tá nær- mast einki arbeiðsloysi var. Um vit framdu hesar tankar tá, og tørvur var á arbeiðs- megi, so kundi hetta part- víst verið ein koddi. Men tað sum vinnan er farin ígjøgnum seinastu tíðina, er ein stór effektivisering, sigur formaður Fólkaflok- sins. Men vandi er eisini vid effektiviseringum, verða fløgur gjørdar í deyðar lutir,- maskinur og arbeiðs- pláss verða nidurløgd. Tað fyrsta hava vit ikki pengar at gera iløgurnar, og fyri tað næsta hava vit ivaleyst av fólki, sum helst skuldi komið aftur í arbeiði, sigur Annfinn Kallsberg og legg- ur aftrat, at hesum er hann tí ikki bangin fyri. Nógvar serligar reglur Nógvir føroyingar arbeiða utanlands. Millum annað í Týsklandi og Noregi, og haraftrat hava vit danskt lønt fólk í Føroyum. Í hesum førunum fer lønar- munurin at økjast. Er vandi fyri enn fleiri fara at fáa sær arbeiði uttanlands og verða skattaði í Føroyum? -Hetta kann eisini tykjast at vera ein trupulleiki, men áðrenn ein verður skattaður í sjálvari skattaskipanini, sigur Anfinn Kallsberg. Hann leggur aftrat, at tað er ymiskt, sum má upp á pláss, og tað er einki at ivast í, at fleiri serskipanir mugu til. Anfinn Kallsberg sigur, at tað eru eisini fleiri trupul- leikar viðvíkjandi teim ymisku sáttmálunum á arbeiðsmarknaðinum um fakfeløgini ikki vilja ganga sjálvboðin við til hesa skipan, og tað fara vit fyrst at royna. Plenuklippara- metodan dugir Ikki meira Hvussu ætlar Fólkaflokk- urin at skerja innan al- ast meira, mugu virkisøki takast burtur, sigur Anfinn Kallsberg. Hann leggur aftrat, at nú almenni sektor- urin er vorðin 50 prosent av samlaða Jlønargrundarlag- num í mun til 27 prosent fyri nøkrum árum síðani er greitt, at her er ikki longur samsvar. Hvat skal kutast burtur? -Tað fara framhaldandi tingingarnar at vísa. Men tit hava ivaleyst hugsað um onkrar ávísar? -Tað hava vit sjálvandi, men tað sigi eg ikki nú. Verður talan um viufevn- andi privatiseringar? -Tað hava vit avgjørt einki í móti. tór.- Arne Poulsen, Fóroya Arbeiðsgevarafelag: Ein brúkilig lovsn - Føroyska vinnnulivid hevur bruk fyri kostnadarsparingum, um vit skulu kappast við onnur lond. Tilboðið til vinnuna at lækka lønirnar 12%, er ein partur av loysnini, sigur Arne Poulsen - Taðer einki loyndarmál, at kostanarstæðið hjá okk- um er ovarlaga á stiganum - um ikki hægst, í mun til kostnadarstødid hjá okkara kappingarneytar í granna- londunum, sigur Arne Poul- sen. - Lønirnar eru eins høgar, el-prísurin nógv hægri, og tað kostar okkum nógv meir at flyta verur aftur og fram. - Sostatt kann sigast, liggja vit hægst á kostnaðar- stødinum, og kortini skulu vit verða kappingarførir við hinar. - Hverja trygd fáa polit- ikararnir fyri, at afturber- ingin til vinnulívið verður nýtt í vinnuni? - Tú kanst ikki stýra vinn- uni við at seta treytir fyri, hvussu hon skal skipast. Royndirnar vísa aðrastaðni, ateingin trygder fyri vinnu- lívinum, uttan so at vinnan sjálv tryggjar sín vøkstur. - Demi er Ísland, sum hevur nógv betur umstødur at arbeiða undir, enn vinnan í Føroyum. Kostnadarstød- ið er lægri, og tað hevur eydnast teimum at menna vinnuna munandi. Onnur samfeløg á sama stødd sum okkara, eitt nú Isle of Man og Hetiand, hava eisini havt stórri menning í vinnuni, orsakað av at tey hava lagaligari vinnulóggávu enn vit. - Royndirnar vísa, at um vinnulívið fær stabilt stødi at virka á, so skapar tað stórri virksemi og lønsemi, sigur Arne Poulsen. - Hetta er ein góð byrjan, men sokrevst m.a. eisini, at handilsavtalan við ES verð- ur gjørt betur, og trygd fyri at politikarar ikki í tíð og ótíð broyta vinnulóggávu- na. Dagny Arne Poulsen, Føroya Argeiðsgevarafelag: - Royndir aðrastaðni hava víst, at eingin trygd er fyri vinnulívinum, utan so at vinnan sjálv tryggjar sín vøkstur