týsdagur 30. august 1994síða 7

Tíðindablaðið [ sosialurin ) Nr. 163 — 30. AUGUST 1994 Síða7 Tordur Niclasen um samgonguskjalið: Ein demokratisering av samfelagnum - Núverandi samfelagsskipan er avoldað, men okkara nýskap- anir eru ikki atfinningar móti tí gomlu skipanini. Tað er ein spurningur um demokratisering, sigur Tordur Niclasen Tordur Niclasen vil ikki siga, hvat stendur í sam- gonguskjalinum, sum væntandi verður undir- skrivað um stutta tíð. Enn eru tó nakrar fløkjur at greiða út, sum Tordur Nic- lasen málber seg, men hann heldur, at tær verða greidd- ar úr mánadag seinnapart, t.v.s. í gjár. Tordur Niclasen vónar, at menn eru so frægt at sær komnir, at teir nú fara at semjast um tað, sum eftir er at fáa upp á pláss. - Talan er um eina demo- kratisering av samfelags- skipanini, sigur Tordur Nic- lasen, men hann vil ikki svara beinleidis um mål f samgonguskjalinum, áðr- enn samgungusamråding- arnar eru lidnar. Nútímansgering Í tíðindunum eru brot úr samgonguskjalinum korti- ni líkin út. Nú skulu privat- skúlar stovnast, monopol- stødan hjá tryggingarfel- øgunum avtakast, Strand- ferdslan skal privatiserast, fjølmiðlarnir skulu ikki hava monopol uppá at sleppa framat í útvarpi og sjónvarpi, giftarmálið skal geva skattligir fyrimunir og møguleikan at fáa fostur- tóku verður tíkin burtur. - Er hetta tann nýggji føroyski politikkurin, sum tit hava at bjóða? - Hetta er ein spumingur um demokratisering, eitt nú at avtaka monopolið ella at privatisera stovnar, so sum eisini hevur verið gjørt í okkara grannalondum, sig- ur Tordur Niclasen. - Okkara samfelagsskip- an er avoldað, men okkara nýskapanir eru ikki ein kri- tikkur til núverandi skipan, men bert ein nútímansger- ing. - Við okkara uppskotum geva vit fólkinum loyvi at sleppa framat, eitt nú við at avtaka fjølmiðlamonopol- ið. - Er ikki talan um at skerja persónliga frælsið í Føroyum? - Tvørturim6ti. Hvussu kann frælsið skerjast um vit fáa frískúlar, pressan verður avmonopoliserað, stovnar privatiseraðir o.s.fr.. Tað gevur bert øllum ein møgu- leika at fáa orðið, ella at sleppa framat. Frælsi ella ófræsli - Er tað ikki at skerja fræls- ið hjá ti einstøku kvinnuni at velja, um hon vil hava barn? - Um Miðflokkurin ráddi, so skuldi fosturtøka verið bannað, undantikið í heilt fáum fórum, har tað stendur um lív. - Tann lættasta loysnin hjá kvinnuni skal ikki her- eftir verða galdandi. Kvinn- an skal hereftir fáa so góða serkøna ráðgeving sum gjørligt,t.v.s. at vit fara at styrkja serlæknaliga kunn- leikan. - Um nú ráðgevingin ikki gevur úrslit, hava tit so eitt tilboð um at hjálpa til fíggj- arliga. Hvussu nógv fer tað at kosta? - Nei, vit seta ikki lívið upp móti peningi. Taðer eitt postulat, tá tosað verður um fígging í sambandi við tað 6føddabamid. Vitliva í ein- um vælferðarsamfelagi - tað sigur javnaðarflokkurin - ið hvussu so er. Samfel- agsskipanin verjir barnið, sigur Tordur Niclasen. "Tykkara" moralur - Tað tykist sum rættvísi og moralur hjá ti einstaka nú skal skrivast í samgongu- skjalið. Er hetta alt tit hava at bjóða neyðstóddum familjum? - "Tykkara" moralur hev- ur vart nóg leingi, sigur Tordur Niclasen, og út- greinar ikki svarið víðari. - Nú skulu fólk fáa eitt > oyrað afturfyri ikki longur "liva í synd"? - Sjálvandi skulu vit styrkja og stimbra hjáunar- bandið. - Eru fólk ikki líka góðir samfelagsborgarar fyri tær, um tey eru gift ella ikki? - Jú, men hetta er so stórur spurningur, at eg ikki fái svara honum um telefonina, sigur Tordur Niclasen og leggur kortini aftrat:- Tað er ætlað frá skaparans hond og tað stendur í Bíbliuni, at maður og kvinna, sum liva saman, skulu vera gift. - Tí vilja vit geva teimum sum giftast ein fyrimun. Sumni er loysir tað seg ikki skattliga at giftast - ja, tað lønar seg beinleiðis at fólk liva ógift saman. Peningur - moralur - livsåskodan - Um fólk skulu giftast, fyri at fáa skattligan fyrimun, verður tað so ikki ein spur- ningur um pening kortini - og ikki lívsáskoðan. Hvar er munurin á hjúnarlagnum og ti ófédda barninum, sum tú sigur teg ikki seta upp móti peningi? - Spurningurin um fost- urtøku haldi eg verða av stórum týdningi. Hetta er spurningurin er at geva tí 6- fødda barninum rættin til lívið. Tordur Niclasen ásannar kortini, at tá barnið er komið í heim, so er tað uppgávan hjá politikarunum og sam- felagnum at hjålpa ti. N a Á Tilboð - bæði úti og heima Eitt nú við at veita barna- pening soleiðis, at pening- urin fylgir barninum uttan mun til um tað er á stovni ella heima. - Vit vilja styrkja støðuna hjá familjuni og geva for- eldrunum valmgguleikan at vera heima hjá barninum, ella at hava barnið á stovni. - Skulu mammurnar so rekast aftur til hús? - Nei, tað fari eg ikki at blanda meg uppí. Eg veit, at nógvar mammur vilja vera heima, og at aðrar eru heima, sum vilja sleppa til arbeiðis. - Er hetta tykkara ískoyti til samgonguskjalið? - Samgonguskjalið er eitt úrslit av tí, sum fýra flokkar eru samdir um. Spurning- urin er ikki, hvat hvør hevur fingið við ella ikki. Tað vil eg ikki siga tær, sigur Tord- ur Niclasen. Dagny Tordur Niclasen, formaður í miðflokkinum og Niels Pauli Danielsen, formaður í Kr.F, hava nú ivaleyst okkurt at skifta orð um. Mangt bendir á, at teir smáu flokkarnir hava givið síu ískoyti til samgonguskjalið við teimum "bleytu" virðunum í tilveruni, so sum at geva hjúnarbandinum skattligar fyrimunir og tað at kvinnur ikki bert skulu hava ti "lættastu" loysnina, sum fasturtóka eftir samge sigst vera