mikudagur 5. oktober 1994síða 10

Síða 10 Nr. 189 — 5. OKTOBER 1994 Tíðindablaðið CD Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður: 4.2 Arbeiðssetningurin. Rørsluorka NG. ið vit hava urent kraftjógir Newtons og vidtøkuna fyrs mekaniskt aheiði. fara vit at:kanna arheiðshugtakið gjøtlígari Hvat verður av arbeiðinum., sum ein kraft avrikar á ein lot? Vis einfalda sam mest og bugsa okkum. at enduligs kraftin Á lutin er stæðug. og = hon hevur somu kós sum strekkid, bsturin flyver seg. Harnæst hugsa vit okkum, at Jaturin lyggur støður klokkan í = 0, tá 15 kraftin for at virke. Nýta vit viðrækuna fyri aheiði saman við 2. lóg. fáa vit w, »F., 5 1 F, 6 A - AcceleratiGnin er stødug, ti krafti er stæðug. so statt er hetta javnt uccelereraft rørsla við byrjanarferð maíl, te. v, = 9 Fyri slíka rørsk; bæva vit áður útleitt. at 202 eas-Ív vols 3 Verður hetta sett í ovaru líkningina. fa vit endaliga arberðið at vers Crslixid visis okkum. at | mv” er áhugaverð stráð, sum sigur okkom, hvat ið varðið or av arbeiðinum hjó F,,. Staddin verður nevnd rørsloorke (kinensk orka) Josie, Sass Prow:oes Ed Rørsbøorkan (kinetiske orkan) hjá eimums hat | = og ferð v er | ról, 2005 loge mn 8 sneru | søsfræðingnsr. Hann vaks ugp } ríkari dryggjare Moanipe | Manchesur Tíðøga fekk hane Maga fyst slette og dame lrgde kg særlige SR 3 katan varme. 18 års gasi Fr DAGE 95 gyRNNkS venn 53 síar lelerup: og í 1840 bei denn arded lig Jonles (2. NDR) um valg od vormaortigne SW | Rurik Á IS leiðara við VRSLØDG R. mor Der 270 TORG í kk dkk omen ið Rr i | fø) - ae" w = Síemdin fyri rerskuorku verður Em > Nm - 3 Gule) ' s 9 OM, AR. UR 5 ymsum ing, after í gan va TÁ sød om at gura so. vs lau fress | sed sim. MåDegar Er SGL NENS EA. OR DON var sager mølsten st lu við deogvunk ælkslóu Hvassa stór rænstuarkan er, veldst aft um. bvusse vit leggja krossskipanina, sam vit eygleide rørshuna úr. Eitt ferðafólk íeinam Bagfari hevur rørshaorke samanborið vid jørdina, men ikki við flogfarið. Virsíga, a rørskoorkuer úlipunarfig (relativ efla fatfalahg) studd. Eisíni arbeiði er tilmusaslig stok pe 6 Føroya Skúlabókagrunnur gevur út: Mekanikkur 1. Almenn alisírgði Føroya Skúlabókagrunnur hevur givið út bókina >Me- kanikkur l< eftir Snorra Fjallsbak og Pól Jespersen, studentaskúlalærarar i Hoydølum. Henda b6kin er ætlad at vera hin fyrsta av fimm alisfrødibékum. Bøkurnar eru í fyrsta lagi ætlaðar stu- dentaskúlunum, men vón- andi kunnu tær eisini vera til gagns í gørum skúlum og hjá áhugaðum fólki annars. Handritið til bókina varð skrivað í skúlaárinum 93/94 og varð samstundis nýtt í fýra flokkum í Hoydglum. Næst í rødini verður »El- læra 1<, síðani >Mekanikk- ur 2< og >Ellæra 2< og at enda >Atomlæra og kjarna- læra<. Alisfrødin hevur tikið seg ómetaliga nógv fram í okk- ara øld. Í støðugum sam- spæli millum åstødi og royndir og ímillum ymsu alisfrødigreinimar hevur eydnast granskarum at av- dúka og orða alsamt fleiri reglur, sum náttúran gongur eftir. At samansjóða hesar reglur til meginreglur fyri øll náttúrufyribrigdi er veruliga endamálið í al- isfrødini. »Mekanikkur 1< við-ger tættir sum rørslulæru, kraft og kraftlógir, arbeiði og orku, trýst, mylaåstødi, gas- slógirnar og hita og varma- læru. Aftast í hverjum kapitli eru uppgávur. Í bókini er eitt uppískoyti við ymsum eindum og yvirlit- um, og leitorð. Á bredd- anum eru myndir og stuttar lýsingar av mætum alis- frødingum og avrikum teirra. Í formælinum verða teir báðir Bjarni Niclasen, sáli, og Hanus Debes Joensen nevndir sum undangongu- menninir, ið løgdu grund- stødid undir alisfrødi å før- oyskum, og at teirra verk hava verið høvdundunum dyggur stuðul. Estra í Gøtu hevur prent- að bókina, sum er 127 síður í A4 broti, og bókin fæst fyri 120,- kr. Sethúsamálið loysast fyri Seg - Tað er ikki neyðugt at sethúsamál skulu avgreidast millum onnur bankamál. Eitt hugskot heuði verið at stovna felags- skrivstovu fyri allar peningastovnar, sum bert tekur sær av sethúsaspurninginum, sigur Jóannes Eidesgaard Sethúsaskuldin er ivaleyst størsta målid f løtuni, sum bidar eftir eini loysn. Nógv hevur verið tosað aftur og fram um, hvussu skuldin hjá sethúsaeigaru- num skal loysast, men bert smávegis broytingar eru gjørdar til tess at hjálpa fólki í trongstødu. Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður í fíggjar- málum, heldur, at nú er neyðugt at finna eina hald- góðaloysn, viðvíkjandi set- húsamálinum. - Eitt hugskot kundi verið at savna sethúsamál undir einari felagsskrivstovu, sum Føroya Banki, Spari- kassar og Húsalánsgrunn- urin kundu sett á stovn. Innivist og starvsfólk - Deildin á Kongabrúnni hjá gamla Sjóvinnubankanum stendur tóm. Hugsandi kundi verið, at peningastov- nar í felags settu starvsfólk burturav at arbeiða við set- húsamálum á felagsskriv- stovuni. - Tað er einki ivamál, at peningastovnarnir eiga set- húsaskuldina. Tá lánið til bankarnar varð tikið i ok- tober 1993, fór ein partur av upphæddini til at standa í- móti tapi av sethúsalánum. Tí hoyrir hetta málið íkki heima í landsstýrinum, og als ikki á fíggjarlógini, sig- ur Jóannes Eidesgaard. - Onnur grundgeving fyri, at seta á stovn: felagsskriv- stovu fyri sethúsamál, er tann, at sonevnda sethúsa- loysnin, sum peningastovn- arnir settu í gildi fyri ári síð- an, ikki hevur eydnast ser- liga væl. - Royndir hava víst, at tað er so misjavnt, hvussu fólk fáa sín sethúsaspurning loystan. Tað velst m.a. um, hvønn persón í bankanum fólk fáa á tal, og at tað er so ymiskt, hverjar loysnir bankafólk bjóða viðskifta- fólkunum. Sethúsamál og onnur bankamál í einum - Bankafólk hava eisini fleiri arbeiðsuppgávur í senn, og tað ger eisini, at tað er drúgvt at fáa sethúsamál avgreidd. Hetta virkar ør- kymlandi hjá fólki, sum júst hava brúk fyri at fáa eina loysn, viðvíkjandi sínum sethúsatrupulleikum. - Var ein felagsskrivstova hinvegin sett á stovn, sum Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður í figgjarmålum: - Peninga- stovnarnir eiga sethúsa- skuldina. Tá lánið til bankarnar varð tikið í oktober 1993, fór ein partur av láninum til at standa ímóti tapi á set- húsamarknaðinum bert átók sær at avgreiða sethúsamál, fingu starvs- fólkini nógv betur umstødur at avgreiða sethúsamál frá byrjan til enda. - Sum nú er druknar set- húsatrupulleikarnar millum gl hini málini, sum banka- fólk hava við at gera. - Tað er eisini ein spurn- ingur, um tað ikki er gagn- ligari at halda sethúsaspurn- ingin uttan fyri vanlig bankamál, sigur Jóannes Eidesgaard. - Tað er greitt, at hetta krevur arbeiðsorku, men tað skuldi ikki verið nakar trupulleikar, nú hópin av bankafólkum ganga fyri einki. Tey eru ivaleyst til taks, um boð verða eftir teimum, sigur Jóannes Eid- esgaard. Dagny sum vinnbdligt — $0 er tað ... KOYRISKULIN